5
profesorów uczelni lwowskich
Kurier Galicyjski * 18 lipca 2008
WE LWOWSKIM KOŚCIELE
techniki Lwowskiej), członków
Zwłoki rozstrzelanych zostały
ich rodzin i osób, przebywają
w nocy z 7 na 8 października
cych w ich mieszkaniach.
1943 r. wydobyte przez specjalny
BERNARDYNÓW
Kilku profesorów aresztowa
oddział Sonderkommando 1005,
no z rodzinami i gośćmi. Z jedne
utworzony z młodych Żydów,
n
go domu wywleczono 82 let
pozostających w gettach. Jego
iego staruszka, profesora po
zadaniem było odkopywanie
lwowski. – W zmienionych warun
Konstanty Czawaga tekst
kach geopolitycznych możemy
Maria Basza zdjęcia
łożnictwa w stanie spoczynku,
grobów ludzi rozstrzelanych
leczyć rany, zadane nam w
Adama Sołowija wraz z 19 letnim
w masowych egzekucjach, a na
minionym okresie. Zadania przed
8 lipca, w dniu św. Jana z Dukli
wnukiem, Adamem Mięsowi
stępnie palenie ich zwłok. Ciała
nami są ogromne: trzeba odbu
– patrona Lwowa, w lwowskim
czem. Z mieszkania prof. Ostrow
rozstrzelanych zostały spalone
dować materialne i duchowe
kościele bernardynów pw.
skiego zabrano będących u
kościoły, jakimi są dusze ludzkie,
w Lasach Krzywczyckich.
św. Andrzeja Apostoła po raz
wzajemne stosunki między naro
pierwszy od czasu II wojny
niego gości – między innymi
Odpowiedzialni za mord:
dami oraz konfesjami. Siły ludzkie
światowej została odprawiona
ordynatora szpitala żydowskiego,
m.in. gestapowcy: Hans Krüger,
do tego nie wystarczą. Jak dawni
Msza św. w obrządku łacińskim.
dra Stanisława Ruffa z całą
Walter Kutschmann, Kurt Sta
miesz czanie lwowscy, wzywajmy
Eucharystii przewodniczył
rodziną i księdza Komornickiego.
wizki, oraz ich holenderski
opieki św. Jana z Dukli i zawie
arcybiskup Mieczysław
rzajmy mu naszą przyszłość.
Mokrzycki, koadiutor Archidie
Tak samo uczyniono w domu
współpracownik Pieter Nikolaas
Bracia i siostry, często nawie
cezji Lwowskiej.
profesora Jana Greka, zabie
Menten nie zostali nigdy osą
dzajcie to miejsce. Ono jest
Do roku 1946 w ołtarzu tej
wielkim skarbem tej ziemi, bo tu
świątyni spoczywała trumna z
przemawia Duch Pana do
relikwiami św. Jana z Dukli. Za
ludzkich serc za pośrednictwem
czasów sowieckich, aż do 1990
waszego świętego rodaka.”
roku w zdewastowanym koście
„Niech św. Jan w niebie słucha,
le znajdował się magazyn
jak tutaj go miłujecie”.
mebli. Obecnie gospodarzami
Bogdan Chmielnicki z Tuhaj
O. Krystian Olszewski OFM,
dawnego konwentu bernardy
Bejem pod Lwowem. Na
gwardian bernardynów w Dukli,
nów są ojcowie bazylianie
obłokach postać św. Jana
w imieniu swoich współbraci
obrządku bizantyjskiego.
z Dukli, mal. Jan Matejko
zakonnych i pielgrzymów z Polski
Na początku Mszy św. arcy
złożył podziękowania ojcom
biskup Mieczysław Mokrzycki
Krośnie Sługa Boży Jan Paweł II
bazylianom za udostępnienie
przywitał biskupa diecezji
dokonał kanonizacji Jana z Duk
pomieszczenia kościoła św.
charkowsko zaporoskiej Maria
li. „Cieszę się, że możemy tu, w
Andrzeja Apostoła dla sprawo
na Buczka, ojców bernardynów,
cisze klasztoru bernardyńskiego,
wania w tym dniu Mszy św. w
wiernych ze Lwowa i pielgrzy
wsłuchać się w głos jego serca i
obrządku łacińskim. Dziękował
wspólnie wgłębiać się w
również biskupom, kapłanom i
tajemnicę jego życia i świętoś
wszystkim wiernym za wspólną
ci,” mówił dalej hierarcha. Ar
modlitwę. Osobno zwrócił się
cybiskup Mieczysław Mokrzycki
rając gospodarza wraz z żoną
dzeni za tę zbrodnię pomimo
przybliżył życiorys zakonnika
i szwagrem, Tadeuszem Boy
oraz jego kult we Lwowie,
kilkakrotnych wniosków strony
okolicy, na innych terenach.
Żeleńskim, którego wcale nie
polskiej.
„Nie tylko katolicy, ale również
było na liście. Lista profesorów
Na miejscu zbrodni stara
Ormianie i prawosławni należeli
Uniwersytetu, sporządzona praw
niem rodzin pomordowanych
we Lwowie do gorliwych czci
dopodobnie przez ukraińskich
postawiono w latach 90. skrom
cieli św. Jana” – podkreślił ar
cybiskup Mokrzycki. Po II wojnie
studentów z Krakowa, była zde
ny pomnik z dwujęzyczną
światowej relikwie św. Jana z
zaktualizowana, co stwarzało w
(polską i ukraińską) listą ofiar
Dukli wywieziono do klasztoru
tych tragicznych sytuacjach
tragedii.
bernardyńskiego w Rzeszowie,
dodatkowekomplikacje:zdarzało
Pomnik i tablice pamiątko
a potem do Dukli. We Lwowie
się, że siepacze dopatrywali się
we znajdują się też we Wrocła
władze komunistyczne usunęły
nawet jego figurę, ale w tym
ukrywania szukanego, kiedy nie
wiu, na terenie Politechniki
mieście nadal pozostała wśród
znajdowali go pod wskazanym
Wrocławskiej. Tablice pamiąt
Arcybiskub Mieczysław
wiernych, zwłaszcza starszych,
O. Krystian Olszewski OFM,
adresem (rzecz dotyczyła np.
k owe z o s t a ł y w m u rowa n e
Mokrzycki
żywa pamięć, głęboki kult i
gwardian bernardynów w Dukli
zmarłych przed napaścią na
w Lublinie, w pobliżu Biblioteki
duchowa łączność z sanktua
ZSRR profesorów: Romana Lesz
UMCS, w Instytucie Biochemii
do lwowian starszego pokole
mów z Dukli. „Św. Jan z Dukli jest
rium i pustelnią w Dukli. Ukoro
nowaniem rozwijającego się
nia: „Wielu starszych mieszkań
dla nas wzorem, jak z głębokiej
czyńskiego, Adama Bednar
i Biofizyki PAN przy ul. Pawiń
kultu św. Jana zarówno w po
ców Lwowa zna naszych ojców,
modlitwy czerpać siły do gorli
skiego i dyrektora Ossolineum
skiego w Warszawie (ufundo
łudniowo wschodniej Mało
którzy tutaj pracowali, wspomi
wej i autentycznej służby Bogu i
Ludwika Bernackiego).
wana w 2007 r. przez prof.
nają z takim wielkim sentymen
człowiekowi, – zaznaczył arcy
polsce, jak i na Ukrainie, było
Aresztowanych profesorów
Wacława Szybalskiego) a także
nawiedzenie Dukli jako miejsca
tem ich wyjazd. Niech to
biskup Mokrzycki. – Swoim
przewożono do Zakładu Wy
w Katedrze Łacińskiej we Lwo
urodzenia św. Jana przez Ojca
dzisiejsze spotkanie będzie
życiem pokazuje nam, że warto
Świętego Jana Pawła II i kanoni
dopełnione Litanią do św. Jana
pozwolić, by Bóg nas pochwy
chowawczego im. Abrahamo
wie i w gmachu głównym
z Dukli. Była tutaj układana, te
wiczów – w kompleksie akade
Politechniki Lwowskiej.
poszczególne wezwania tutaj
mików Politechniki Lwowskiej,
Bezpośrednia odpowiedzial
się rodziły poprzez modlitwy
skąd później zabrano ich na
ność za kaźń na profesorach
lwowian i okolicznych mieszkań
ców. Niech ta litania będzie
rozstrzelanie. Ogółem w nocy
lwowskich spada na SS Brigade
f
podziękowaniem za tę świętość,
z 3 na 4 lipca aresztowanych
ührera dr. Eberharda Schöngart
która została zrealizowana nie
zostało 28 uczonych. Z całej
ha – wsławionego aresztowa
tylko przez św. Jana z Dukli. Jak
grupy uczonych ocalał jedynie
niem profesorów Uniwersytetu
powiada ks. arcybiskup Józef
prof. Franciszek Groër.
Jagiellońskiego w listopadzie
Michalik, nasz metropolita prze
myski i przewodniczący Konfe
Zbrodni tej towarzyszyły
1939 r. – który jako dowódca
rencji Episkopatu Polski, św. Jan
rabunki. Aresztowani i rozstrze
Sonderkommando przebywał we
wychował wielu świętych.
lani profesorowie posiadali w
Lwowie już 2 lipca, oraz Haupt
Niech to nasze pielgrzymo
swoich mieszkaniach dzieła
sturmführera Hansa Krügera
wanie do tego miejsca zachę
sztuki i inne cenne przedmioty,
dowodzącego oddziałem Ge
zacja w Krośnie 10 czerwca 1997
ca nas, abyśmy naszą drogę
cił, a trwanie z Nim jest źródłem
odbudowywali i budowali
szczęścia i pokoju. Prośmy, aby
roku.
zrabowane przez hitlerowców.
heime Feldpolizei.
Arcybiskup lwowski zakończył
razem z naszymi świętymi, ze św.
św. Jan był także wzorem dla
Aresztowanych uczonych
Osobom, które pragną od
swoje rozważanie wezwaniem
Janem z Dukli, ze św. arcybis
naszych czasów, czasów niełat
oraz ich rodziny wymordowano
wiedzić to miejsce, podajemy
do zgromadzonych w kościele
kupem Józefem Bilczewskim, św.
wych i powikłanych różnymi
jeszcze tej samej nocy na zbo
„plan sytuacyjny”. Dojechać do
św. Andrzeja Apostoła, ażeby
Zygmuntem Gorazdowskim i z
podziałami. Niech wyprosi nam
czu Kadeckiej Góry, koło ul. Wu
Wzgórz Wuleckich można
wzorem mieszkańców Lwowa,
innymi świętymi i błogosła
łaskę, byśmy umieli stanąć
którzy w ciągu wieków wzywali
wionymi. Przecież ta ziemia jest
ponad tym wszystkim i w miłości
leckiej. Egzekucje odbywały się
z centrum tramwajem nr 3 lub
orędownictwa św. Jana z Dukli,
szczególnym świadectwem
zdążać do tego, aby nastała
pośpiesznie we wczesnych
busem nr 50 do przystanku
zanosili stale modlitwy do niego
Ewangelii św., przyjmowania,
jednaowczarnia i jeden pasterz.”
godzinach rannych, żeby zdą
„Horbaczewskoho”. Stamtąd
jako patrona i opiekuna Koś
urzeczywistniania i rozwoju
„Jakże bliski wydaje się nam
żyć przed końcem godziny poli
przejść schodami i niedużą
cioła Lwowskiego, miasta
Królestwa Bożego poprzez ta
św. Jan w tej świątyni, w której
cyjnej. Świadkami zbrodni byli
ścieżką w górę, i już będzie
Lwowa. „Opatrzność Boża w
jemnicę Krzyża cierpienia, daru
przechowywane były jego re
ostatnich kilkunastu latach
życia ofiary dla Chrystusa
likwie”, – powiedział w swojej
mieszkańcy pobliskich domów,
widać pomnik.
okazała nam wielkie miłosier
homilii arcybiskup Mokrzycki.
i wierności aż do śmierci.”
którzy obserwowali egzekucje
dzie, – zaznaczył koadiutor
Przypomniał, że 11 lat temu w
KG
KG
z okien swoich mieszkań.
CMYK
