12

Nieoczekiwane spotkanie

18 lipca 2008 * Kurier Galicyjski

ROZMOWA Z JAROSŁAWEM SKRZYPCZYKIEM –

PIERWSZYM PROJEKTANTEM ODBUDOWY CMENTARZA ORLĄT

JURIJ SMIRNOW

następnych pięciu latach, były

nego lwowskiego architekta

tekst i zdjęcia

zrobione w Warszawie przez dra

profesora Tadeusza Obmińskie

oraz zdjęcia z archiwum KG

J. Smazę na podstawie wyłącz

go. Przyjechała zobaczyć stro

nie fotografii przedwojennych,

ny rodzinne i dzieła architektury,

24 czerwca 2005 r. w obec

bo nic się nie zachowało.

które zostały stworzone we

ności prezydenta Ukrainy Wik

A jak układała się współpraca

Lwowie przez jej dziadka. Oce

tora Juszczenki i prezydenta

ze stroną ukraińską?

nia je nie tylko oczyma człowie

Rzeczypospolitej Polskiej Alek

Jeżeli chodzi o głównego

ka dorosłego, ale również zawo

sandra Kwaśniewskiego odbyły

projektanta ze strony ukraińskiej,

dowego architekta. Zamierza

się uroczystości poświęcenia

i oficjalnego otwarcia odbudo

wanego Cmentarza Orląt. Ku

pamięci tego wydarzenia przy

wejściu na Cmentarz została

ustawiona tablica pamiątkowa.

Właśnie przy tej tablicy spot

kaliśmy się z panem Jarosławem

Skrzypczykiem, teraz już eme

g

rytem, zaś w dalekim 1991 r.

łównym specjalistą do spraw

architektury w Radzie Ochrony

Pamięci Walk i Męczeństwa.

Właśnie on, gdy zaczęły się

porządkowe prace budowlane

na Cmentarzu, przyjechał do

Lwowa  jako  pełnomocnik

ROPWiM i zajmował się inwen

taryzacją tego, co zostało po

zniszczeniach. Już w 1991 r. Pan

J. Skrzypczyk wykonał pierwszy

projekt odbudowy Cmentarza,

później następny, a tak ogólnie

pana Mykołę Gajdę, też przy

spotkać się z lwowskimi naukow

było tych projektów cztery.

jaźnimy się już od kilku lat,

cami, historykami sztuki, jak np.

W dniu 25 czerwca 1998 r. w Ra

a nadzorował prace opła

z dr. Igorem Żukiem, który zaj

tuszu lwowskim został podpi

c a n y przez Radę Ochrony

muje się twórczością prof. T.

sany protokół przekazania

Pamięci Walk i Męczeństwa

Obmińskiego.

Jarosław Skrzypczyk i Maria Obmińska

placu, tj. Cmentarza Orląt,

inżynier Mych, który był od wielu

Na zakończenie naszej roz

firmie „Energopol – TRADE S.A.”

lat głównym architektem Lwowa.

mowy dziękujemy Panu Jarosła

i budowlane? – pytamy Pana

Rysunki konstrukcyjne wykony

z Warszawy, która rozpoczęła

Jarosława.

wał instytut rekonstrukcji zabyt

odbudowę zgodnie z projektem

Właściwie nie musiałem, bo

ków „Ukrzachidprojektrestau

p. J. Skrzypczyka. On również,

firma „Energopol”, dyrektorem

racja”. Oni opracowali rysunki

jako generalny projektant od

której był pan Józef Bobrowski,

robocze, a „Energopol” na tej

budowy, podpisał ten protokół.

wykonywała odnowienia na

podstawie wykonywał prace

Czy Pan osobiście nadzorował

podstawie moich rysunków.

budowlane.

wszystkie prace porządkowe

Jak układała się współpraca

z panem Januszem Smazą który

jest niekwestionowanym auto

rytetem przy wszelkiego rodzaju

pracach konserwatorskich?

Jesteśmy z Januszem Smazą

przyjaciółmi. Pan Janusz jest

artystą – rzeźbiarzem, nie tylko

konserwatorem, profesorem

Akademii  Sztuk  Pięknych.

Współpracowałem z nim od

początku, jak zaczęła się od

budowa. Jego zespół z war

Kościół Matki Boskiej Ostrobramskiej na Górnym Łyczakowie

szawskiej Akademii Sztuk Pięk

we Lwowie

nych opracował modele, a ka

mieniarze z Polski wykonywali

Panu J. Skrzypczykowi towa

wowi Skrzypczykowi i Pani Marii

wszystkie elementy. Pomniki

rzyszyła pani Maria Obmińska,

Obmińskiej i cieszymy się, że

Lotników Amerykańskich i Pie

również architekt, z Gdyni. Takie

pozyskujemy w ich osobach

churów Francuskich, na których

lwowskie nazwisko! Czy to jest

nowych czytelników.

rekonstrukcję  zgodziły  się

przypadek? A właśnie, że nie.

KG

KG

władze lwowskie dopiero po

Pani Maria jest wnuczką wybit

PROFESOR TADEUSZ OBMIŃSKI (1874 – 1932)

w Pomorzanach i Tarnowskich

– Wodnego, a w latach 1915 –

dom dra Segala na rogu ulic

Twardowskim. Był autorem

Naszym Czytelnikom przy

w Dukli. Projektował port

Akademickiej i Chorążczyzny

typowych projektów kościołów

1916 i 1920 – 1921 – Wydziału

pomnijmy, że profesor Tadeusz

wiejskich na 200, 400 i 800

lotniczy w Skniłowie, lotnisko na

Architektonicznego. W roku

(wspólnie z Ulamem i Kędzier

Obmiński (1874 – 1932) urodził

miejsc. Według jego projektów

Okęciu w Warszawie, hale

skim).  Pracował  w  biurze

1916/1917 został rektorem Poli

się we Lwowie. W 1892 r. rozpo

targowe w Drohobyczu, osiedla

zbudowano kilka kościołów w

techniki. W latach 1911 – 1919

projektów prof. Jana Lewińskie

czął studia na Wydziale Archi

mieszkalne we Lwowie, Cheł

pracował również jako konser

go, gdzie między innymi brał

Galicji, np. w Stanisławowie,

tektury Szkoły Politechnicznej,

mie, Nowej Wilejce, Przemyślu,

udział w projektach hotelu

Jaremczy, Krynicy. Najbardziej

wator zabytków Galicji Wschod

na której dnia 9 lipca 1898 r.

znany był jednak projekt koś

Radomiu, Warszawie.

„Narodna Hostynnyca” (ul. Koś

niej, zaś od roku 1920  jako

złożył egzamin dyplomowy

cioła Matki Boskiej Ostrobram

Zmarł nagle 18 lipca 1932 r.

ciuszki) i gmachu Towarzystwa

konserwator zabytków Lwowa.

z oceną „szczególnie uzdolnio

skiej na Górnym Łyczakowie we

Spoczywa na Cmentarzu Łycza

W latach 1920 – 1932 był także

„Dnister” (ul. Ruska). W roku 1912

ny”. W latach 1900 – 1901 skoń

kowskim. W swojej twórczości

członkiem komitetu odbudowy

wspólnie z Alfredem Zacharie

Lwowie. Na podstawie jego

czył dodatkową specjalizację

oddawał hołd nowoczesnej

zamków królewskich w Krakowie

wiczem zaprojektował gmach

projektów wybudowano też

na Politechnice w Charlotten

i Warszawie oraz ekspertem

Izby Przemysłowo – Handlowej

gmachy Akademii Handlu Za

architekturze, był jednym z czo

burgu. Od roku 1897 pracował

(ul. Akademicka, obecnie

granicznego, Biblioteki Politech

łowych przedstawicieli lwowskiej

rządowym do spraw sztuki.

w Katedrze Budownictwa Szkoły

niki Lwowskiej i kliniki neurolo

secesji. Aktywnie wprowadzał

Był utalentowanym i wszech

gmach prokuratury) i Instytutu

Politechnicznej, zaś w 1908 r.

w nowoczesną architekturę

stronnym architektem. Przez

Technologicznego (obecnie

gicznej i psychiatrycznej Akade

obronił doktorat. W październiku

elementy huculskie i zakopiań

wiele lat projektował kamienice

gmach Akademii Muzycznej).

mii Medycznej. Restaurował we

1910 r. otrzymał tytuł profesora

i gmachy użyteczności pub

Przez wiele lat współpracował z

Lwowie Katedrę rzymskokato

skie. Był znawcą architektury

zwyczajnego i został kierowni

lwowską Kurią Metropolitalną i

licką, kaplicę Boimów, Pałac

drewnianej i bardzo dobrym ry

licznej dla Lwowa i na terenie

kiem Katedry Budownictwa

osobiście z arcybiskupami Józe

Arcybiskupów rzymskokato

sownikiem. Projektował również

całej Galicji. We Lwowie najbar

Ogólnego. W latach 1912 – 1913

lickich, również zamki Potockich

wnętrza i dzieła sztuki stosowanej.

dziej znane jego projekty, to:

fem Bilczewskim i Bolesławem

był dziekanem Wydziału Lądowo

CMYK