15
TKPZL
Kurier Galicyjski * 18 lipca 2008
Długa droga do Karty Polaka
Śląskiej w Bytomiu, aktorzy
skiego (pochowanego w Urłowie
wrocławskiego Teatru „Kalam
(Wirliw) koło Tarnopola i in.
RYSZARD ZIELIŃSKI ORAZ INNE
bur”, prezes Warszawskiego
Wiele było tych imprez i dzia
Towarzystwa Śpiewaczego
łań na rzecz kompletowania
„Harfa” J. Polmer, kierownik ar
bibliotek, pomocy szkolnictwu,
SZLACHETNE OSOBY
tystyczny Filharmonii im. R. Trau
wysyłania dzieci na kolonie,
gutta w Warszawie T. Kaczyński
młodzieży na studia, organizo
Szanowni Państwo, chciałbym podziękować pierwszemu prezesowi TKPZL panu Leszkowi Mazepie
(występowała we Lwowie)
wania spotkań i dyskusji zarów
za wspomnienia o tym, jak powstawało TKPZL. Teraźniejszość bierze w łeb i niektórzy, ciągnąc na
i wielu innych podobnie promi
no wewnątrz Towarzystwa, jak
siebie okrycie, nie zauważyli, że już im widać pępek spod niego. Przywłaszczają sobie cudze zasługi,
nentnych, jak i, zwłaszcza, mniej
z udziałem jego członków –
odbierając za to nagrody. Nie nam sądzić – słusznie, czy niesłusznie.
prominentnych ludzi. Towarzyst
z ważnymi osobistościami ze
Jestem wdzięczny panu prof. Leszkowi Mazepie, że wspomniał o tej garstce inteligencji polskiej,
wo i jego imprezy odwiedzali
świata polityki, nauki, wielu
która została na tych terenach i zrobiła kolosalną pracę dla integracji społeczeństwa polskiego.
wojewodowie, prezydenci
wielu różnym innym akcjom
Nikt z wielkich teraźniejszych ideologów nie zrobiłby tego, co te skromne Panie i ci skromni Panowie,
miast polskich, senatorowie i
Towarzystwo zawdzięczało
którzy swe życie poświęcili wychowaniu dobrych Polaków, aby nie wstydzili się swego pochodzenia
posłowie Parlamentu Polskiego,
bezpośredniej i pośredniej
i języka, aby w przyszłości w tymże duchu wychowywali swoje dzieci. Wstyd nam za tych, którzy do
a nawet Prezydent PRL gen.
pomocy niezawodnego na
polskości przyszli, jak do „ta jojki”, mówiąc po lwowsku.
W. Jaruzelski (którego wizyta
szego przyjaciela, dyplomaty o
Dzisiaj przedstawiamy Państwu ciąg dalszy artykułów z rubryki „Długa droga do Karty Polaka”.
we Lwowie wywołała popłoch:
dużym doświadczeniu, czło
Swoje wspomnienia opisuje pani Helena Berg.
polski prezydent przyjechał
wieka o wielkim sercu, mądrej
Prosilibyśmy, aby ten, kto się rozpozna na tych zdjęciach, a nie był przedstawiony, by coś niecoś
rewindykować Lwów...).
głowie, pełnej wspaniałych
napisał o swoich wspomnieniach z tamtych czasów…
Równocześnie powstał wów
idei i pomysłów, które na
Z wyrazami szacunku Stanisław Durys
czas wspomniany chór „Echo”
stępnie były realizowane –
HELENA BERG
pod batutą kierownika ar
Konsula Włodzimierza Woskow
Tam przez cienisty bór
tystycznego W. Łokietki (chór
skiego. Do dziś go pamiętają i
Przez siedem rzek i gór
mistrze: E. Kuc, który od lat
wysoce sobie cenią lwowiacy,
Jedzie do mnie i nocą i dniem
kieruje tym zespołem i L. Ca
zwłaszcza ci, którzy z nim się
Mój Królewicz...
rewa, akompaniatorki A. Jacy
stykali bezpośrednio. To również
Wiadomość o śmierci Ryszar
no, T. Sidor, W. Olszewska) który
jemu, oraz drugiemu wspania
da – Królewicza z bajki „Królew
przygotował 5 programów
łemu człowiekowi – wielolet
na – Śnieżka” zasmuciła moje
serce, a wraz ze łzą Śnieżce
(przede wszystkim polskie pieśni
niemu dyrektorowi „Energo
„zrobiło się bardzo smutno na
patriotyczne, ludowe i lwow
polu” Józefowi Bobrowskiemu
sercu”. W „Gazecie Lwowskiej”,
skie) i z ogromnym sukcesem
Lwów i Polska zawdzięczają
niecałe dwa lata temu, ukazał
wystąpił ponad 60 razy we
wywalczenie możliwości odko
się artykuł Ryszarda, wspomniał
Lwowie, Samborze, Mościs
pania spod gruzów i śmieci
o bajce, wystawionej w szkole nr
kach, Drohobyczu, Szczercu,
drogiej sercu każdego Polaka
10. Miałam nadzieję, że spot
Bohorodczanach, Stanisławo
Nekropolii Orląt Lwowskich oraz
kam Go we Lwowie, powspo
wie, wielokrotnie w Polsce
pełną jej renowację. W tej
minamy sobie, a może nawet
(Kalisz, Zabrze, Bytom, Opole,
sprawie wielu lwowskich –
zanucimy tę piękną melodię –
Wrocław, Częstochowa i in.).
młodych i starszych wiekiem
„serce mam tylko jedno...”.
Początkowy zespół „Ta joj”
lwowskich Polaków
brało
Przypomnijcie sobie lata
(kierownik W. Cypiński) przeisto
czynny udział. Od początku
1957 – 1960 i późniejsze. Moi
Impreza u Jarka Stankiewicza, maj 1953
czył się wkrótce w zespół
przy TKPZL powstało Towa
W ich wykonaniu, przy dźwięku
„Wesoły Lwów” (początkowo
rzystwo Opieki nad Grobami
gitar elektrycznych po raz pierw
kierował nim A. Koziński, R.
Wojskowymi pod kierunkiem
szy słyszeliśmy najnowsze utwory
Pacholczak, konferansjer S.
wielce zasłużonego w tej spra
muzyczne Zachodu – dzieła
Czerkas), mający w swym
wie pana Eugeniusza Cydzika.
zespołów europejskich.
repertuarze przedwojenne
Za ten wielki Czyn należy im się
Śp. pan dr Ptaszek pracował
piosenki i solistami byli H. Pe
ogromna wdzięczność, szacu
z młodzieżą, prowadząc chór.
chaty, W. Sołomina, później szy
nek i stała pamięć w historii
Był znakomitym lekarzem,
kierownik – Z. Jarmiłko, B. Hałas.
Polonii świata.
pianistą i skrzypkiem. Opraco
Prezentowali folklor lwowski,
Powstały także zalążki in
waliśmy wspólnie kilka pieśni,
z którym wielokrotnie wystąpili
nych organizacji wewnątrz
które wykonaliśmy na scenie
we Lwowie i w Polsce. Powstały
Towarzystwa, np. Stowarzysze
szkoły nr 10. Pan Ptaszek grał na
zręby zespołu tańca polskiego
nia Lekarzy Polskich.
skrzypcach, ja śpiewałam „Ave
(kierownik S. Durys). Chóry dzie
W tym miejscu chciałbym
Maria”, Guonoda. Wykonaliśmy
ten utwór w Katedrze podczas
cięce powstały także w Moś
zaznaczyć, jak ogromną po
Mszy św., sprawowanej przez
ciskach, Strzelczyskach i in.
moc – zarówno materialną, jak
naszego drogiego śp. ks.
Towarzystwo organizowało
i moralną – niosło nam Towa
biskupa Rafała. Na organach
imprezy o charakterze rocz
rzystwo Łączności z Polonią
pięknie grał pan organista, śp.
nicowym i in. – Święto Niepod
Zagraniczną „Polonia”, a, zwłasz
Józef Nowakowski, dr Ptaszek
ległości Polski, Konstytucji 3
cza po jego reorganizacji –
grał na skrzypcach, a ja śpie
Maja, 50 rocznica wybuchu
„Wspólnota Polska” (jest to
wałam. Pan dr Ptaszek powie
Drugiej wojny światowej, 10
bardziej trafne określenie, bo
dział, że zabieramy się do prób
rocznica powstania „Solidar
łączące pojęcia o Polonii i Po
Karnawał lwowski
„Królowej przedmieścia”, którą
ności”, a także Mikołajki, Syl
lakach – na przykład na Ukra
chciał wystawiać. Niestety,
wester w „Energopolu” itp.
inie, Litwie, Białorusi). Mówiąc
urwała się nić Jego życia.
drodzy, dziś starsi Polacy –
tyna Stankiewicz – organistkami.
Przedstawiciele Towarzystwa
o „Polonii”, mam na myśli, prze
lwowiacy, patrzą na te zdjęcia
Rodzina Stankiewiczów miała
Nie zapomniałam o śp. pa
brali udział w org a n i z owa
n
nu Bronisławie Krzysztoforowie.
de wszystkim, jej Oddział
i widzą wasze radosne i wzru
swój dom na Podzamczu od
szające reakcje na to, co się
strony Wysokiego Zamku. Ich
Jeździliśmy z nim małymi auto
ych imprezach i zawodach
Rzeszowski. To właśnie on pierw
busami, zwiedzając okolice
działo na scenie, która była
dom był gościnny, otwarty dla
sportowych na Litwie (I Zimowe
szy w początkach 1989 r. zaprosił
początkiem założenia teatru
młodzieży. Z okazji Nowego
Lwowa, kościoły czynne i zam
Igrzyska Sportowe Polaków na
delegację TKPZL do Rzeszowa
knięte, zamki, zabytki historii,
polskiego we Lwowie.
Roku, w wieczór sylwestrowy,
Litwie, I i II Zlot Turystyczny
(spotykali nas z „wielką pompą”
Śp. Pan Tadeusz Garliński
spotykaliśmy się po Mszy świętej,
które były świadkami naszej
Polaków na Litwie) i w Polsce
na granicy wicewojewoda
kultury i polskości. Do Brzucho
w kółku dramatycznym szkoły
na zakończenie starego roku,
(II Zimowe Polonijne Igrzyska w
J . Król, prezes rzeszowskiej
wic i okolic chodziliśmy pieszo.
średniej nr 10 reżyserował bajkę
pod Katedrą i państwo Stankie
Zakopanem, Obozy Żeglarskie
„Polonii” W. Ćwik, wiceprezes
Była duża grupa młodzieży
„Królewna Śnieżka” wraz z na
wiczowie gościli nas w swoim
na Mazurach, III Światowy
Cz. Świątoniowski, redaktor L.
polskiej, łączyła nas historia
uczycielami. Próby, ze mną w roli
salonie. Bywało nieraz prawie 70
Polonijny Turniej Tenisowy) oraz
Radłowski i obecny dyrektor
Polski i patriotyzm. Prowadziliśmy
Śnieżki, mieliśmy w domu pań
osób. Na scenie szkoły nr 10
we Lwowie. Zdobywali liczne
„Domu Polonii” Stowarzyszenia
podwójne życie: jedno w domu
stwa Garlińskich, a piosenki
braliśmy udział w koncertach
nagrody. Brali udział w impre
„Wspólnota Polska” w Rzeszo
rodzinnym i w kościele, i to
ćwiczyłam u siebie w domu
uczniów, razem z p. Ireną Szem
zach muzycznych: koncertach
wie Mariusz Grudzień (wówczas
drugie na co dzień, w rzeczy
z panem Jarkiem Stankiewi
lej, śpiewając piosenki, które
muzyki polskiej i pianistów
wistości sowieckiej.
kierownik biura „Polonii”),
czem, który nam akompaniował.
usłyszeliśmy w 1 i 2 programie
Śp. pan profesor Piotr Haus
Dekoracje były wykonane dzię
Polskiego Radia. Repertuar, w
polskich w Konserwatorium
któremu szczególnie zawdzię
vater prowadził w naszej szkole
ki pracy zdolnych, chętnych
tych czasach sowieckich, musiał
(organizator – prof. M. Tarna
czamy wsparcie w wielu
nr 24 kółko dramatyczne, pięk
patriotów – Polaków: Janiny
być uzgodniony z władzami
wiecka), akademii i koncertach
sprawach). Zarówno Zarządowi
nie grał na skrzypcach, a jego
Oleszczuk, Wł. Łanczny oraz
edukacyjnymi. Akompaniował
z okazji 100. rocznicy urodzin A.
Krajowemu „Wspólnoty Polskiej”
lekcje z literatury polskiej były
Tadeusza Garlińskiego i Jarka
nam I. Choma, który również
Sołtysa – wybitnego polskiego
w Warszawie, jak i innym Od
bardzo atrakcyjne, nie dbał
Stankiewicza. Sponsorów nie
grał ze swoją orkiestrą. Praco
kompozytora, dyrygenta, pe
działom – w Krakowie, Poznaniu
o program, nakazy i zakazy.
mieliśmy. Radość i zabawa była
wał z nami i pięknie grał na
dagoga, dyrektora Polskiego
i in. miastach – z Rzeszowem na
W latach 1950 – 1951 z okazji
obustronna. A pan Jarek wszyst
akordeonie pan Iwanow i, jak
Towarzystwa Muzycznego we
czele – należą się słowa
świąt państwowych ćwiczyliśmy
ko sam fotografował.
zazwyczaj, Jarek Stankiewicz.
Lwowie i jego Konserwatorium,
głębokiej wdzięczności za
maszerowanie przed defilada
Wspomnę o rodzinie Stankie
Pan Choma ze swoją orkiestrą
w sesji naukowej, koncertach z
wszystko, czego doznaliśmy,
mi. Nasza klasa, maszerując ul.
wiczów. Pan Sławek Stankiewicz
uświetniał wszystkie zabawy w
okazji 200. rocznicy urodzin
zwłaszcza w pierwszych latach
Kochanowskiego, pełną piersią
był kościelnym przy świątyni pw.
szkole nr 10. Pani Markosza
innego wielkiego lwowianina –
działalności TKPZL.
śpiewała „Jak dobrze nam
Matki Boskiej Śnieżnej, przy
ledwo nadążała z posypywa
zdobywać góry...” i nikt nie mógł
skrzypka i kompozytora K. Lipiń
księdzu Janie Piwińskim. Pani
niem sali parafiną, aby lżej było
cdn.
nas uciszyć.
Maria Stankiewicz i młoda Krys
tańczyć tanga, walce, fokstroty.
