10

Danuta Skalska mówi, że...

31 lipca 2008 * Kurier Galicyjski

„BUDOWAĆ WSPÓŁPRACĘ

MOŻNA TYLKO W OPARCIU O PRAWDĘ...”

Rozmowa z Danutą Skalską,

zamordował tych ludzi; za to -

działalność artystyczną, która

rzecznikiem prasowym Świato-

pomniki stawia się zbrodniarzom.

zmierza do zachowania tradycji

wego Kongresu Kresowian,

Kto wie, czy kiedyś nie dojdzie do

i kultury kresowej. Ostatnio Świa-

redaktorem „Lwowskiej Fali” -

takiej sytuacji, że w imię poli-

towy Kongres Kresowian objął

Polskiego Radia w Katowicach.

tycznej poprawności jakaś polska

patronatem dziecięcy zespół

delegacja nie złoży kwiatów pod

„Ychtis”, znany z doskonałej

IRENA MASALSKA tekst

pomnikiem Bandery czy Szuche-

interpretacji poezji śpiewanej

zdjęcie archiwum prywatne

wycza?...

ks. Jana Twardowskiego. Zaintere-

- Bandera i Szchewycz są tu

sowałam ten zespół repertuarem

- Pani Danuto, prosimy opowie-

bohaterami narodowymi, a pre-

lwowskim i kresowym. Wspólnie

dzieć o ostatnich wydarzeniach,

zydent Juszczenko występuje do

doprowadziliśmy jego znajomość

w których Pani uczestniczyła.

parlamentu Ukrainy o nadanie

do takiej perfekcji, że w tej chwili

- Dla Światowego Kongresu

formacji UPA uprawnień komba-

z tym programem YCHTIS odby-

Kresowian bardzo ważna była,

tanckich. Jak to jest komentowa-

wa tournee koncertowe po

podjęta wspólnie z Ogólnopol-

ne w Polsce?

Stanach Zjednoczonych.

skim Komitetem Obchodów 65

- Kiedy w 1933 r. w Niemczech,

- Gdzie on działa?

Rocznicy Ludobójstwa, dokonane-

taki zaczesany na bok śmieszny

- Na Śląsku. Tu organizujemy

go przez OUN-UPA na ludności

człowieczek z wąsikiem, przywód-

także Olimpiady Wiedzy o Kre-

polskiej na Kresach, decyzja o ob-

ca partii nazistowskiej, głosił

sach. Mamy nadzieję, ze prze-

chodach tej rocznicy podczas XIV

„niepoważne”, jak się niektórym

kształcą się one z czasem w olim-

Światowego Zjazdu i Pielgrzymki

wydawało, poglądy, to Europa

piady o zasięgu ogólnopolskim.

Kresowian. Spotykamy się rokrocz-

dość lekceważąco podchodziła

Cieszy nas, ze jest z nami mło-

nie na Jasnej Górze. Od wieków

do tego i nie przywiązywała wagi

dzież, ze mamy następców. Jeśli

to miejsce jest dla Polaków ostoją

do wydarzeń, które wtedy miały

chodzi o akcje charytatywne – za

i ostatnią deską ratunku w sy-

miejsce w Niemczech. Tymcza-

parę dni do Polski przyjeżdża

tuacjach, kiedy wszystko inne

sem, później stało się to, co się

pięćdziesiątka dzieci z Kresów –

zawodzi. I my, Kresowianie, udaje-

stało. W tej chwili podobnie: Euro-

z różnych miejscowości. Bytomski

my się na Jasną Górę, wierząc w

pa patrzy sobie spokojnie na to,

Oddział Towarzystwa Miłośników

pomoc Matki Najświętszej. Po raz

co się dzieje na Ukrainie. Niestety,

Lwowa - organizacja członkowska

kolejny zostaliśmy wysłuchani.

historia lubi się powtarzać. Zbrod-

Światowego Kongresu Kresowian

Stała się, bowiem, rzecz znamien-

nia nienazwana i nie ukarana

– organizuje dla nich obóz

na – głośno zrobiło się o tym

może rodzić następne.

harcerski. Będzie to obóz szcze-

wydarzeniu we wszystkich me-

Znamienny był komentarz

gólny, bo przyjadą również dzieci

diach, dzięki czemu nagłośniliś-

Bronisława Komorowskiego w Te-

ze Śląska. Chcemy, żeby dzieci z

my sprawę, której zostało ono

lewizji Polskiej, że ważne jest

Kresów poznały Polskę, polską

poświęcone. Chcieliśmy bardzo,

spojrzenie w przyszłość i wspólna

historię, nauczyły się podczas

aby wiadomość o tych obcho-

organizacja EURO 2012, nie bę-

tego pobytu polskich piosenek.

dach dotarła do jak najszerszego

dziemy więc rozpamiętywać

Stąd pomysł, by zaprosić dzia-

ogółu Polaków. Młode pokolenie

tego, co się stało, bo zakłóciłoby

łający w Bytomiu zespół „Trąbki

wie o zbrodniach faszystowskich

to dobre stosunki między Polską

Jerycha”. Jest to zespół na bardzo

i zbrodniach komunistycznych, o

i Ukrainą. To jest błędne myślenie,

wysokim poziomie. W roku ubieg-

Oświęcimiu, Sybirze i Katyniu.

bo budować pomost, porozumie-

łym otrzymał Muzę-2007, nagrodę

Niestety, nie wie nic, albo wie

nie, współpracę między naroda-

prezydenta miasta Bytomia w

bardzo niewiele o okrutnym

mi można tylko w oparciu o praw-

a także prawych Ukraińców,

prostu splugawiony. Jak to należy

dziedzinie kultury. Mają wspa-

którzy wyciągali do nas rękę i któ-

traktować?

ludobójstwie, które rozpętali

dę, a nie o zamiatanie pod przy-

niały repertuar.

rzy z głęboko ludzkich pobudek

- To, w jaki sposób traktujemy

banderowcy spod znaku OUN-

słowiowy dywan spraw niewy-

Dzieci z Kresów będą uczest-

spieszyli nam z pomocą, nie

zmarłych, jest miarą naszego

UPA na Kresach Wschodnich;

godnych i trudnych. Do niczego

niczyły także w różnych quizach,

rozumiejąc, dlaczego w tak okrut-

człowieczeństwa i wyznaczni-

ludobójstwie, którego ofiarą padli

dobrego nie dojdzie, jeśli w dal-

konkursach, olimpiadach wiedzy

ny, bestialski sposób w pień

kiem poziomu naszej kultury.

Polacy tylko dlatego, że byli

szym ciągu będzie się działo to,

historycznej, pojadą na wycieczki.

Polakami. Udało nam się zaist-

co się dzieje, jeśli w obliczu

wycinani są ludzie, którzy byli ich

Czym innym przecież są pomniki

Natomiast my we trójkę – pani

sąsiadami. Pojednanie nie jest

chwały, a czym innym – symbole

nieć praktycznie na wszystkich

odradzającego się nacjonalizmu

Maria Mirecka-Loryś, dyrektor

potrzebne, bo nie było konfliktu

religijne na miejscach pochówku

stacjach telewizyjnych, przemó-

Polska, Europa i świat będą

Kongresu Polonii Amerykańskiej

miedzy narodami polskim i

– na cmentarzach. Zmarłych na-

wić poprzez radio, także Radio

milczały.

z Chicago, pani Krystyna Markut,

ukraińskim, natomiast potrzebne

leży zostawić w spokoju. Pod

Watykan. Rozgłośnie Polskiego

W Parlamencie Europejskim

przedstawicielka Kongresu Polo-

jest nazwanie po imieniu tego, co

ziemią przecież wszyscy jesteśmy

Radia mówiły o obchodach

polscy eurodeputowani wnieśli

nii Amerykańskiej i Polsko-Ame-

rocznicy ludobójstwa przez całą

projekt uchwały o nazwanie

się stało, a także słowo „przepra-

równi wobec Boga.

rykańskiej Fundacji Kultury na

szam” ze strony tych, którzy w tej

- Jak Pani uważa, jakie przesłanie

niedzielę, 6 lipca. Nazajutrz na ten

ludobójstwem tego, czego doznali

Florydzie oraz ja – byłyśmy w tra-

chwilireprezentują Ukrainę.A jako,

należy przekazać młodzieży –

temat były także odpowiednie

Polacy z rąk banderowców spod

sie objazdowej po małych miej-

że w ślad za przyznaniem się do

licealistom, studentom?

informacje w prasie.

znaku OUN-UPA. Daj Boże, żeby te

scowościach tu, na Kresach,

winy zawsze musi iść zadośću-

- Hasłem naszych tegorocznych

To jest dla nas o tyle istotne, że

działania polskich europarla-

takich, do których wycieczki

czynienie, uważam, ze w ramach

obchodów 65 rocznicy ludobój-

w upamiętnieniu tej tragedii nie

mentarzystów wstrząsnęły sumie-

zaglądają rzadko lub wcale.

przyszły nam z pomocą władze

niem świata i doprowadziły do

tego zadośćuczynienia należało-

stwa na Wołyniu było: „Polska-

Wiadomo, że najczęściej się od-

by zaprzestać stawiania pomni-

Ukraina współpraca i przyjaźń;

Rzeczypospolitej.

powstrzymania odradzającego

wiedza Lwów i okolice, miejsce

ków zbrodniarzom i mówić praw-

OUN-UPA – hańba i potępienie.”

- Dlaczego?

się nacjonalizmu na Ukrainie.

najdalsze – to Kamieniec Podol-

dę, choćby ta prawda czasami

Nic więcej do tego już nie muszę

- Z tego samego powodu, dla

Naród ukraiński ma przecież

ski. A my jeździmy aż za Winnicę,

była niewygodna.

dodawać.

którego nie było oficjalnych

innych, godnych bohaterów.

do Pieńkówki, Kołybajówki,

- Faktem jest, że gloryfikowanie

- Rozmawialiśmy teraz o ostatnim

przedstawicieli władz polskich

Żałosne jest to, że na piedestał

byłyśmy w Hałuszczyńcach,

w Ihrowicy – nie było prezydenta,

stawia akurat tych, którzy mają

bohaterów OUN-UPA i stawianie

Światowym Zjeździe Kresowian.

Latyczowie, Makarowie Podleś-

pomników przywódcom ruchu

Czy może Pani naświetlić te akcje,

premiera, nie było znaczących

ręce unurzane w bratniej krwi.

nym, w Żytomierzu, na Malowan-

nacjonalistycznego jest bardziej

w których uczestniczy ŚKK oraz

przedstawicieli Sejmu i Senatu.

- Dużo się teraz mówi o pojed-

ce. Odwiedzałyśmy takie parafie,

widoczne na Ukrainie Zachod-

Pani osobiście?

- Był jednak pan Maciej Płażyński,

naniu polsko-ukraińskim. Jak

w których spotykają się Polacy

niej. Na Ukrainie Wschodniej,

- Światowy Kongres Kresowian

Prezes Stowarzyszenia „Wspólno-

Pani uważa, kiedy ono może

i które są ostoją polskości.

centralnej i na południu są gło-

reprezentuje organizacje kresowe

ta Polska”...

nastąpić tak naprawdę?

- Czego by Pani chciała życzyć

Czytelnikom „Kuriera Galicyjskie-

- Pozostaję z całym szacunkiem

- Uważam, że w ogóle nie ma

szone zupełnie inne poglądy.

i kombatanckie z kraju i ze świata,

- Przeczytałam też niedawno, że

w ich imieniu działa i upomina

go”, którymi są nie tylko lwowia-

dla pana Macieja Płażyńskiego,

potrzeby mówić o pojednaniu,

w związku ze stawianiem pom-

się m.in. o takie sprawy, jak

nie?

jednak, przypomnijmy sobie

skoro miedzy narodem polskim i

ników przywódcom OUN-UPA

wspomniana wyżej pamięć o lu-

- Życzyłabym wiadomości, które

uroczystości nad grobami pol-

ukraińskim nie było wojny... Nie

i uznaniem ich praw komba-

dobójstwie. Na marginesie: uch-

dawałyby nadzieję na to, że lu-

skich oficerów w Katyniu i po-

zgadzam się z opinią, że to, co się

tanckich Ministerstwo Spraw

wały Zjazdu przesyłane są do

dzie różnych nacji i wyznań potra-

patrzmy na to, co zrobiono w Ihro-

działo w latach II wojny światowej,

fią jednak porozumieć się ponad

wicy. Dobrze, że w ogóle do takich

należy nazywać wojną polsko-

Zagranicznych Rosji wystoso-

Prezydenta Rzeczpospolitej, pre-

wało ostry protest. Uważają, że

miera, przewodniczących klubów

podziałami i pomni na tragiczne

obchodów doszło, jednak Polska

ukraińską. Nie było ani takiej

gloryfikacja OUN-UPA uderza

parlamentarnych, marszałków

karty historii – robią wszystko, by

powinna postawić sprawę jasno

wojny, ani chłopskich wojen

również w ich pamięć naro-

Sejmu i Senatu, IPN- u. Kongres

nie przenosić w przyszłość po-

i wyraźnie: ludobójstwo nie zosta-

polsko-ukraińskich. To były dzia-

dową.

podejmuje szereg akcji charyta-

pełnionego kiedyś zła.

ło nazwane po imieniu. Na krzyżu

łania nacjonalistów spod znaku

- Kilka lat temu lwowski cmentarz

tywnych na rzecz pomocy Pola-

- Dziękuję bardzo za rozmowę.

w Ihrowicy i w pozostałych miej-

OUN-UPA, zmierzające do całko-

Wywiad autoryzowany

scowościach nie napisano, KTO

witej zagłady Polaków, Żydów,

żołnierzy radzieckich został po

kom na Kresach, promuje również