8

Polski Teatr Ludowy we Lwowie

1 września 2008 * Kurier Galicyjski

U PROGU NOWEGO SEZONU

Ze Zbigniewem Chrzanowskim,

Dyrektorem i Reżyserem

Polskiego Teatru Ludowego

we Lwowie,

rozwoju i mojego, jako reżysera,

Słobodianej. Ale też szkolenie

z okazji poznania kolejnej karty

rozmawia Irena Masalska

i zespołu również. A więc,

przyszłych aktorów musi się

naszej historii – zwiedziliśmy

„Panna Maliczewska” Zapol

odbywać w bardzo skróconym

ruiny kościoła w Jazłowcu,

zdjęcia Krzysztof Szymański,

skiej „Śluby panieńskie” Fredry,

trybie, czyli „rzucaniem od razu

w którym znajduje się płyta

Dariusz Pawłowski

Antygona Anouihle’a, „Stara

na głębokie wody”, zazwyczaj

pamiątkowa jednego z czo

oraz archiwum Teatru

kobieta wysiaduje” Różewicza,

padają konkretne propozycje

łowych kompozytorów pol

„Sen nocy letniej” Szekspira,

objęcia takiej czy innej roli,

skiego renesansu Mikołaja

Gratulując Polskiemu Teat

„Fantazy” Słowackiego, „We

rowi Ludowemu pięćdziesięciu

Rozpiętość lat aktorów prowadzi do pewnej demo

sele” Wyspiańskiego, „Kartote

lat pracy, chcielibyśmy zapy

ka” Różewicza, no i, oczywiście,

tać o to, jakie były początki

kratyzacji stosunków i koleżeństwa. I choć bywają

„Dwaj panowie B” Hemara.

właśnie Pańskiej pracy z Polskim

sytuacje konfliktowe, ale, ponieważ większość

Z każdą z nich wiąże się ja

Teatrem Ludowym we Lwowie?

aktorów – to potencjalni pedagodzy i wychowaw

kaś legenda i wspomnienia,

Jak się zaczęła Pańska przygo

które składają się na bieg na

da z teatrem?

cy, więc jakoś się to układa w miarę harmonijnie.

szej historii i naszych losów.

Już niejednokrotnie wspo

Droga teatralna – to nie

a potem jest udział w próbach,

Gomółki – być może, jest tam

minałem, że moja współpraca

tylko oklaski publiczności oraz

a więc wtajemniczanie w ar

pochowany? Obejrzeliśmy

z teatrem, a właściwie, z moim

miłe słowa w prasie. Z pew

kana sztuki odbywa się na go

zrujnowaną kaplicę funda

nauczycielem, Piotrem Hausva

Zbigniew Chrzanowski

dyrek

nością, były też momenty przy

rąco. Rozpiętość lat aktorów

torów zamku w Jazłowcu –

terem, rozpoczęła się jeszcze

tor i reżyser

prowadzi do pewnej demokra

Błażejowskich oraz zupełnie

w szkole i to były prapoczątki.

tyzacji stosunków i koleżeństwa.

oszałamiające swym pięknem

A później, będąc już studentem

I choć bywają sytuacje konflik

i rozmachem ruiny zamku i koś

polonistyki, otrzymałem pocz

towe, ale, ponieważ większość

cioła w nieistniejącym już

tówkę od mojego Nauczyciela

aktorów–topotencjalni pedago

miasteczku Czerwonogrodzie

z propozycją udziału w teat

dzy i wychowawcy, więc jakoś

na Podolu, a także malowniczy

ralnej grupie, z którą właśnie

siętoukłada w miaręharmonijnie.

wodospad nieopodal, który

rozpoczyna pracę u siebie

Ostatnio odbyliśmy po raz

tworzą spiętrzone wody rzeczki

w mieszkaniu prywatnym... i tak

pierwszy w naszej historii tzw.

Dżuryn.

się zaczęło. Zaś osobista przy

goda z teatrem rozpoczęła się

grubo wcześniej, w murach

dawnego Teatru Skarbkow

skiego, gdzie po wojnie mój

ojciec pracował jako elektryk

teatralny. Teatralnego bakcyla

połknąłem dość wcześnie,

zresztą, nie tylko ja, ale i moja

Aktorzy w strojach ze spektaklu S. Wyspiańskiego „Wesele”

siostra Lidia. A więc, Piotr Haus

vater był dla mnie wspaniałym

kre, związane z pracą Polskiego

sztukami? Występowaliście

katalizatorem, który rozwinął

Teatru Ludowego. Nie każdy nasz

również na Zachodzie. Jak tam

drzemiące pragnienia.

Czytelnik wie o tym dokładnie.

tejsza publiczność odbiera sło

Jak to jest, być reżyserem,

Prosimy opowiedzieć.

wo polskie z lwowskiej sceny?

grającym na scenie? Czego

Najbardziej dramatyczny

Zmiany polityczne w latach

wtedy jest w Panu więcej?

dla teatru był rok 1981, kiedy to

90. otworzyły przed zespołem

Zupełnie niespodziewanie

nad teatrem zebrały się czarne

możliwość wyjazdu do Polski,

w 1961 roku musiałem zastąpić

chmury – próbowano stawiać

a później – i do Anglii, i do

chorego Mistrza w próbach

zespołowi zarzuty działalności

Szwecji, i Węgier, gdzie pozys

rozpoczętej właśnie realizacji

antypaństwowej. Pretekstem

kaliśmy nowych przyjaciół i sym

sztuki Gabrieli Zapolskiej „Pan

do tego posłużyło złożenie kwia

patyków. Właściwie odwiedzi

na Maliczewska.” Pracę dopro

tów pod pomnikiem Mickie

liśmy wszystkie najważniejsze

wadziłem do premiery, jak się

wicza, niektórzy stracili pracę,

miasta Polski, gdzie staramy się

okazało, pomyślnej. A potem

prezentować nasz dorobek,

W czasie tak długiej działalności i mając za sobą

nasze najnowsze premiery – nie

kryję, że wszędzie spotykamy

ponad 80 premier, trudno wymienić każde przed

się z ogromnym uznaniem i ser

stawienie, jako ukochane dziecko, choć

decznością.

w trakcie pracy nad każdym z nich poświęca się

Przez te 50 lat zmieniły się

w Teatrze dwa pokolenia, gra

dużo trudu i zaangażowania emocjonalnego.

trzecie. Plejadę najstarszych

niektórych relegowano z uczel

aktorów, oprócz Pana, tworzą

była już szkoła teatralna w Mosk

ni, a działalność teatru próbo

Janusz Tysson, Alfred Klimczak

wie, gdzie, jako studenci wy

wano poddać ściślejszym rygo

oraz inni. Najmłodsi – to m.in.

działu reżyserskiego, musieliśmy

rom cenzury itp. Na szczęście,

Kazimierz Kosydor, Julia Czu

również zdawać egzaminy z ak

udało się uniknąć, przede

bak oraz Gabriela Kuc. Proszę

torskiej sztuki, recytacji etc.

wszystkim, rozwiązania zespołu,

opowiedzieć o ich pracy w te

Więc, chcąc nie chcąc, trzeba

trzeba było się zgodzić na pew

atrze. Jak układa się współpra

było łączyć obie te funkcje –

choć, prawdę mówiąc, wcześ

Czas leczył rany – teatr miał wielu sympatyków

niej przymierzałem się raczej

Uczestnicy warsztatów teatralnych na tle ruin zamku w Czerwo

tylko do aktorstwa. Smak kształ

i sprzymierzeńców i cios, zadany przez ówczesne

nogrodzie na Podolu

towania całego przedstawie

władze totalitarne okazał się nie tak bolesny.

nia poznałem, więc, trochę

później, i tak już zostało. Łącze

Warsztaty Artystyczne. Na miej

Z jakimi środowiskami ar

ne kompromisy, a ja, niestety,

ca pokoleń? Jakie role i w czyim

nie funkcji reżysera i aktora jest

sce warsztatów wybraliśmy

tystycznymi i teatrami współ

byłem zmuszony opuścić ro

wykonaniu były i są, zdaniem

dość skomplikowane, gdyż

miejsce, odległe od codzien

pracuje Polski Teatr Ludowy?

dzinne miasto i szukać pracy

Pana, zagrane najlepiej? Jak

czasem przeszkadza na scenie

nych obowiązków rodzinnych,

Wymienię te najważniejsze

gdzie indziej. Czas leczył rany –

się udaje przyciągać młodych

potrzeba obserwacji partne

a mianowicie – Dom Reko

– Teatr im. Marii Zańkowieckiej,

teatr miał wielu sympatyków

do teatru?

rów i całości wszystkich ele

lekcyjny w Jazłowcu koło Bu

przemyskie „Fredreum”, TML

i sprzymierzeńców i cios, zada

Pozyskiwanie nowych akto

mentów przedstawienia.

czacza. Tam przez kilka godzin

w Brzegu i Wrocławiu, Zamojski

ny przez ówczesne władze

rów jest dość skomplikowane,

Czy jest jakieś przedsta

dziennie, na materiale „Wesela

Dom Kultury, Centrum Kultury

totalitarne, okazał się nie tak

uwzględniając fakt, że najbar

wienie, nad którym pracę wspo

Wyspiańskiego”, szlifowaliśmy

na warszawskich Bielanach,

bolesny. Nieubłagany los ostat

dziej utalentowana młodzież

mina Pan najlepiej? Ma pan

Osoba Walerego Bortiakowa – to część historii

nio zabrał nam wspaniałych

umyka nam na studia do Polski,

ulubioną sztukę? Dlaczego?

aktorów – Jolę Martynowicz,

a inni nie bardzo się garną do

W czasie tak długiej dzia

naszego teatru. Nasza współpraca z Nim ukła

Henia Wolskiego, Walerego

pracy w teatrze. W miarę możli

łalności i mając za sobą ponad

dała się jednocześnie harmonijnie i burzliwie,

Bortiakowa i to naprawdę były

wości staramy się bywać na

80 premier, trudno wymienić

jak na stosunki twórców przystało.

najtrudniejsze chwile w naszym

konkursach recytatorskich („Kre

każde przedstawienie, jako

życiu.

sy”, „Maria Konopnicka – dzie

ukochane dziecko, choć w trak

Oczywiście, gdy nadeszły

ciom i młodzieży”) i być

cie pracy nad każdym z nich

tzw. formę oraz interpretację.

zespoły teatralne w Wilnie. Brak

lepsze czasy, zaczęliście grać

zorientowanymi w możliwoś

poświęca się dużo trudu i zaan

A przy okazji, przebywając

„miejscowych” ośrodków kul

nie tylko we Lwowie, ale też

ciach przyszłych adeptów.

gażowania emocjonalnego.

jakby we wspólnocie, dopaso

tury mówi sam za siebie.

w Polsce. Jak jesteście przyj

Czasem bywają to „bakcyle

Wymienię jednak kilka pozycji,

wywaliśmy swoje osobowości.

Przez kilkadziesiąt lat współ

mowani tam? Do jakich miast

rodzinne”, jak w przypadku

które były pewnymi etapami

Skorzystaliśmy również, prze

pracował Pan ze śp. Walerym

jeździcie najczęściej i z jakimi

córek Luby Lewak oraz Ireny

bywając na tamtym terenie,

Bortiakowem. Dzięki Niemu pow