17

Kurier Galicyjski * 17 30 listopada 2008

miejscem pracy jest Akade-

Uniwersytecie otworzy³a

ludnoœæ ormiañska, ¿ydowska,

jedynym. W 2006 roku wy-

Œmie³owskiego, a druga – na

mia Muzyczna we Wroc³awiu

pani prorektor Zwenys³awa

czeska, grecka, niemiecka,

daliœmy ksi¹¿kê „G³osy z

podstawie motywów or-

i równie¿ pracujê na Uniwer-

Ihoriwna Mamczur. Nastêpnie

ruska, a póŸniej ukraiñska

przesz³oœci. Tradycje muzyczne

miañskich, jest kompozycj¹

sytecie Wroc³awskim w Zak-

wprowadzenie do koncertu

powstawa³a kultura, która

we wspomnieniach oborni-

S. Œmie³owskiego.

³adzie Muzykologii. Z pomys³em

nale¿a³o do pani Anny Koœ-

nas zachwyca do tej pory.

czan”, autorstwa profesor

Je¿eli chodzi o fundacjê,

œpiewania kolêd ormiañskich

ciów, muzykologa oraz pro-

Bo¿eny Muszkalskiej, etno-

to ostatnim naszym przed-

Nie tylko o œpiewie

wyst¹pi³a pani Romana

fesora Jurija Jasinowskiego.

muzykologa. W zbiorze

siêwziêciem by³o nagranie

Przewodnicz¹ca Rady

Obrocka, która podczas jed-

Oba koncerty mamy zare-

znalaz³y siê pieœni w jêzyku

na CD piêciu kazañ ostatniego

Fundacji Kultury i Dziedzic-

nego ze spotkañ zaintereso-

jestrowane. W ramach projektu

polskim, ukraiñskim, ³em-

arcybiskupa ormiañskiego

twa Ormian Polskich pani

wa³a nas t¹ muzyk¹. To ju¿

zobowi¹zaliœmy siê do wyda-

kowskim, rosyjskim i or-

Józefa Teodorowicza, które

Monika Agopsowicz przej-

jest druga liturgia ormiañska

nia p³yty DVD wraz z publi-

miañskim.

znaleŸliœmy w zbiorach na-

muje siê wieloma sprawami,

„Liturgia polskich Ormian

kacj¹. Publikacja bêdzie

W Obornikach Œl¹skich,

szej fundacji. Nagra³ je

zwi¹zanymi z dziedzictwem

na Wielkanoc”, któr¹ mie-

zawiera³a oba wyk³ady,

miêdzy innymi, osiedli³a siê

arcybiskup w 1938 r. Wyda-

Ormian lwowskich, a mia-

liœmy przyjemnoœæ nagraæ,

krótki opis projektu plus fo-

spora grupa osób, pochodz¹-

liœmy równie¿ ksi¹¿kê z

nowicie: remontem Katedry,

a pierwsza liturgia – to li-

tografie. Publikacja bêdzie,

ca z kresowego miasteczka

krótk¹ biografi¹ arcybis-

renowacj¹ fresków Rosena,

turgia bo¿onarodzeniowa

oczywiœcie, wielojêzyczna.

Kuty nad Czeremoszem.

kupa J. Teodorowicza i ze

nowymi wystawami w War-

„Liturgia Polskich Ormian”.

Na koncercie by³a obecna

Wielu z nich legitymowa³o

s³owem wstêpnym naszego

szawie, przeniesieniem pro-

Obie w opracowaniu S. Œmie-

pani Anna Koœciów i dr nauk

siê ormiañskimi korzeniami.

ordynariusza wiernych Koœ-

chów arcybiskupa J. Teodo-

³owskiego.

humanistycznych Uniwer-

Œpiewy Ormian polskich

cio³a ormiañskokatolickiego

rowicza na Cmentarz Orl¹t

Jesteœmy tutaj na zapro-

sytetu Wroc³awskiego, rodo-

– zebrane nie tylko w Obor-

arcybiskupa Kazimierza

etc. Dla „Kuriera Galicyjskiego”

szenie Uniwersytetu Lwow-

Nycza. W tym roku jest rok

powiedzia³a:

skiego. Mieliœmy dwa koncerty

Teodorowicza w zwi¹zku

- Zosta³am zaproszona

we Lwowie: jeden w auli Uni-

z 70 rocznic¹ jego œmierci.

przez organizatorów, za co

wersytetu, a drugi – w Ka-

4 grudnia planujemy otwar-

jestem im bardzo wdziêczna,

tedrze Ormiañskiej. Dla nas

cie wystawy w Senacie RP,

zw³aszcza, ¿e ten koncert

jest wielkim prze¿yciem

w którym zostanie równie¿

odbywa siê w Katedrze Or-

znajdowanie siê i mo¿liwoœæ

podjêta uroczysta uchwa³a,

miañskiej. Owa katedra jest

zaœpiewania w Katedrze Or-

upamiêtniaj¹ca tego senatora

mi bardzo bliska, bo pracujê

miañskiej. Rozumiemy, ¿e

i pos³a II RP. Poza tym w

w Fundacji Kultury i Dzie-

znajdujemy siê w niezwy-

przysz³ym roku planujemy

dzictwa Ormian Polskich, w

k³ym, miejscu, które ma

we wspó³pracy z Domem

której przechowujemy pa-

swoj¹ wielowiekow¹ trady-

Spotkañ z Histori¹ w War-

mi¹tki ormiañskie i staramy

cjê. Œpiew w takim miejscu

szawie zrealizowaæ wystawê

siê je udostêpniaæ dla celów

jest zupe³nie innym dozna-

poœwiêcon¹ Polskim Ormia-

naukowych. Je¿eli chodzi o

niem.

nom.

zwi¹zki z chórem, to kilka lat

Organizatorzy te¿ s¹ pe³ni

Sprawa z przeniesieniem

temu pozna³am pani¹ Ro-

entuzjazmu i energii czy to

prochów arcybiskupa J.

manê Obrock¹, która od lat

z powodu koncertu, czy to

Teodorowicza na Cmentarz

zajmuje siê prac¹ nad za-

z powodu obecnoœci w nie-

Orl¹t wygl¹da w nastêpu-

Grób na Cmentarzu Orl¹t, który posiada tabliczkê

chowaniem kultury osób,

zwyk³ej atmosferze Katedry

j¹cy sposób. Ju¿ od kilku lat

z imieniem abp Józefa Teodorowicza

które zosta³y przesiedlone z

Ormiañskiej.

czynione s¹ starania, aby

Maciej Bororwski – wice-

Kresów na Dolny Œl¹sk. W

nikach Œl¹skich – ocalili dla

wity lwowianin Kazimierz

szcz¹tki arcybiskupa zosta³y

burmistrz Oborników Œl¹s-

zwi¹zku z jej prac¹ pozna-

potomnoœci opolscy muzy-

Pud³o.

przeniesione z nieoznaczo-

kich:

Anna Koœciów:

³yœmy siê przy realizacji

kolodzy – pañstwo Anna i Zbig-

nego jego imieniem grobu

pierwszej p³yty „Liturgia

- Uwa¿am, ¿e, je¿eli byœmy

niew Koœciowowie. Opraco-

- Bardzo cieszê siê, ¿e me-

prywatnego do grobu, który

polskich Ormian” (na Bo¿e

nie dostali poparcia z Mini-

wane, z nutami, ukaza³y siê

mu mê¿owi uda³o siê zebraæ

posiada tabliczkê z jego imie-

Narodzenie), a teraz zosta³a

te utwory, bo to by³ ju¿

niem na Cmentarzu Orl¹t.

Œpiewy Ormian polskich – zebrane nie

wydana druga p³yta „Litur-

ostatni dzwonek. Ci ludzie

Rozmowy z w³adzami ukra-

gia Polskich Ormian na

ju¿ nie ¿yj¹. Dziêki temu, ¿e

iñskimi by³y prowadzone z

tylko w Obornikach Œl¹skich – ocalili

Wielkanoc”. Pierwsza jest

to jest zapisane, poprosi-

okazji rekonstrukcji Cmen-

dla potomnoœci opolscy muzykolodzy

rekonstrukcj¹, dokonan¹

liœmy pana Œmie³owskiego,

tarza Orl¹t i prowadzone s¹

– pañstwo Anna i Zbigniew Koœciowowie.

dziêki pracom muzykologa

¿eby opracowa³ kolêdy czy

nadal przez osoby, które

Zbigniewa Koœciowa, przy

te¿ œpiewy i przez to ta

zajmowa³y siê rekonstrukcj¹

sterstwa Kultury i Dziedzic-

wspó³pracy kompozytora S.

w „Muzyce polskich Ormian”,

muzyka dalej ¿yje i jest wy-

cmentarza.

twa Narodowego, dzisiaj nie

Opole 1977. Dziêki mrówczej

konywana. Mój m¹¿ zajmowa³

mielibyœmy tego koncertu.

pracy, wykonanej w owym

siê g³ównie spisywaniem

PIEŚŃ

Romana Obrocka, koor-

czasie, póŸniej mog³y siê

kolêd, to by³o jego g³ównym

dynator tej wspania³ej

zdarzyæ rekonstrukcje, opra-

zadaniem.

akcji:

Dr Kazimierz Pud³o:

cowania, prapremiery i...

- Od 2000 roku Gmina

dzisiejsze koncerty.

- Urodzi³em siê we Lwowie.

INTEGRUJĄCA

Oborniki Œl¹skie prowadzi

Lwowskie koncerty s¹

Pocz¹tkowo mieszkaliœmy

wieloletni projekt wydaw-

czêœci¹ projektu „Liturgia

przy ul. Potockiego, a pod-

niczy, który jest prób¹

W tym roku jest rok Teodorowicza

opisania „kawa³ka rzeczy-

ZBIGNIEW KOŒCIÓW

nad Czeremoszem. Do 1630

wistoœci”, jak¹ s¹ Oborniki

w zwi¹zku z 70 rocznic¹ jego œmierci.

roku Ormianie haliccy wy-

Œl¹skie. W oparciu o doku-

Duchowa wiêŸ, której

znaniowo i kulturalnie po-

4 grudnia planujemy otwarcie

menty archiwalne i wspó³-

wa¿nym ogniwem jest mu-

wi¹zani byli przede wszystkim

wystawy w Senacie RP, w którym

czesne,zapisy pamiêtnikarskie,

zyka, odgrywa – jak wiadomo

z Eczmiadzynem. Mieli za-

relacje ¿yj¹cych œwiadków

zostanie równie¿ podjêta uroczysta

– szczególnie wa¿n¹ rolê w

gwarantowane w swych kolo-

wydarzeñ oraz dostêpne

¿yciu tych narodów, jakich

niach halickich korzystanie

uchwa³a, upamiêtniaj¹ca tego

publikacje, powstaje swoisty

czêœæ los zmusi³ do ¿ycia w

z w³asnego prawa i pos³ug

portret oborniczanina s³owem

senatora i pos³a II RP.

diasporze. Sta³o siê to prze-

religijnych wed³ug obrz¹dku

drukowany. Je¿eli myœlimy

znaczeniem Ormian, których

gregoriañskiego. Nie³atwo

w kategorii „miejsce”, wów-

polskich Ormian – wspólne

czas wojny – przy ul. Lubieñ-

spora liczba osiad³a na Rusi

wchodzili w zwi¹zki ma³¿eñ-

czas odwo³ujemy siê do his-

dziedzictwo na nowo odkryte”,

skiej, chrzczony by³em w

skie ze S³owianami i dbali

Kijowskiej ju¿ w X wieku.

torii niemieckiej. Je¿eli – w

realizowanego przez gminê

koœciele œw. El¿biety, ale

o kultywowanie rodzimych

Wkrótce pojawili siê Ormia-

kategorii „ludzie”, wówczas

Oborniki Œl¹skie. Do Lwowa

obecnie mieszkam w Obor-

nie tak¿e na Rusi Halickiej,

tradycji.

ods³ania siê ca³e historyczne

przyjechaliœmy na zaprosze-

nikach Œl¹skich. Jestem eme-

a ich wêdrówki na ziemie

W roku 1630 lwowski

bogactwo Rzeczypospolitej,

nie Narodowego Uniwersytetu

rytowanym nauczycielem

dzisiejszej Ukrainy Zachod-

biskup ormiañski Miko³aj

w granicach której egzysto-

Lwowskiego im. Iwana Franki.

akademickim. Te spotkania

niej nie ustawa³y w nastêp-

Torosowicz podda³ siê pa-

wa³y ró¿ne narodowoœci. W

O zgodê na wystêp w Kated-

we Lwowie z chórem s¹ przy-

piestwu, a jego nastêpcy

nych stuleciach. Kolonie or-

opowieœciach i pieœniach

rze Ormiañskiej wystara³y

k³adem wieloetnicznoœci

utrwalali uniê z koœcio³em

miañskie powstawa³y m.in.

oborniczan o¿ywaj¹ dzieje

siê w³adze uniwersyteckie.

Lwowa, która sprzyja mie-

rzymskokatolickim  tak

we Lwowie, Kamieñcu Po-

i zwyczaje ró¿nych regionów

Organizacyjn¹ stron¹ po-

szaniu siê kultur i tworzeniu

gorliwie, ¿e w XVIII stuleciu

dolskim, £ucku, Brodach,

przedwojennej Polski. Jêzyk

bytu we Lwowie zajê³a siê

siê nowych form i treœci

doprowadzili do latynizacji

Stanis³awowie... NajpóŸniej,

polski jest dominuj¹cym

pani Tatiana Szemberko

kulturowych. Z mozaiki

liturgii. Stopniowo Ormianie,

w XVIII wieku ukonstytuo-

jêzykiem przekazu, ale nie

oraz Oleh Kotys. Koncert na

ludnoœci, któr¹ tworzy³a

zamieszkuj¹cy Galicjê,

wa³a siê kolonia w Kutach