22

Świątynia pomnik

17 30 listopada 2008 * Kurier Galicyjski

Znowu z prasy austriac-

¯egnaj¹c siê z ks. bpem or-

KOŚCIÓŁ ŚW. ELŻBIETY

kiej:

dynariuszem oraz wiernymi,

„W dniach 1-4 IX 1975

ks. kardyna³ podziêkowa³ za

roku przebywa³ w Polsce ks.

zaproszenie go i oœwiadczy³,

(dokoñczenie z numeru poprzedniego)

kard. Franciszek Koenig,

¿e wyjedzie od nas pe³en

JURIJ SMIRNOW

arcybiskup Wiednia i prze-

podziwu dla g³êbokiej reli-

tekst i zdjêcia

dekoracyjne i architekto-

dzielona od korpusu trzema

wodnicz¹cy Watykañskiego

gijnoœci wiernych diecezji

niczne, jak to: portale, gzymsy,

ostro³ukowymi arkadami,

Sekretariatu ds. Niewierz¹-

tarnowskiej i bardzo ser-

Szczegó³y budowy

obramienia okien, kolumny,

opartymi o filary, które w

cych wraz ze swoim Wika-

decznie zaprosi³ wszystkich

Gmach koœcio³a jest typu

fryzy, pinakle etc. Fasada

czêœci dolnej sk³adaj¹ siê

riuszem Generalnym abpem

do jak najliczniejszego

bazylikalnego, sk³ada siê

g³ówna jest znacznie wysu-

z czterech zgrupowanych

Franciszkiem Jachymem.

odwiedzania go w Wiedniu.”

z trzynawowego korpusu,

niêta poza liniê wie¿, roz-

kolumn z kapitelami ze styli-

Kard. F. Koenig po powita-

transeptu (nawy poprzecz-

mieszczonych po jej bokach,

zowanego liœcia. Wœród ko-

Dobrzy Niemcy istniej¹!

niu przez przedstawicieli

nej) i prezbiterium, zam-

oflankowana przyporami

Episkopatu Polski na lot-

I tyle by by³o opowieœci o

kniêtego pó³kolist¹ w planie

z pinaklami. Pinakle z krab-

nisku Okêcie w Warszawie

jednym m³odym ¿o³nierzu

absyd¹. Do prezbiterium

bami ozdabiaj¹ równie¿

spotka³ siê w rezydencji

niemieckim, którego nie

przybudowano pomieszcze-

trójk¹tny fronton, w którego

arcybiskupów warszaw-

olœni³a potêga niemieckiej

nia kaplic i zakrystii. Fasada

polu umieszczono monu-

skich z kard. Stefanem Wy-

armii, który nie da³ siê

œwi¹tyni jest oflankowana

mentaln¹ grupê rzeŸbiarsk¹

szyñskim, Prymasem Polski.

uwieϾ narodowosocjalis-

dwiema wie¿ami i zakoñ-

„Ukrzy¿owanie” d³uta P.

Tego samego dnia kard.

tycznym z³udom œwiata,

czona wysokimi he³mami

Wójtowicza. Postaæ Ukrzy¿o-

Koenig uda³ siê do Tarnowa

zbudowanego na nowo,

ostros³upowymi zwieñczo-

wanego Chrystusa znajduje

nymi ga³kami i krzy¿ami.

siê na tle okna, postacie

Stary regulamin Pana Boga nadal

obowi¹zuje, pokazuj¹c jednym, jak

nale¿y postêpowaæ, a innym z kolei,

jakich ludzi powinni siê wystrzegaæ,

obchodz¹c takich szerokim ko³em.

na zaproszenie miejscowego

prawdziwie wielkiego i wspa-

ordynariusza bpa Jerzego

nia³ego, postawionego na

Ablewicza. W dniu 2 IX

trupach brudnych i zawszo-

Witra¿ „Bo¿e Narodzenie”.

goœcie z Austrii wraz z ks.

nych podludzi. Ile jeszcze

Autor Walery Szalenko

bpem J. Ablewiczem przybyli

by³o podobnych przypadków

do parafii Machowa, gdzie

i podobnych ¿o³nierzy? –

lumn wmontowano marmu-

na miejscowym cmentarzu

Zapewne wiele tysiêcy. Ja

rowe kropielnice.

znajduje siê grób ¿o³nierza

sam wiem o kilkunastu. Nie

Nad krucht¹ zbudowano

Wehrmachtu, wiedeñczyka

dopuszczano do tego, by

chór muzyczny z balustrad¹

Ottona Schimka, który w ro-

ktokolwiek móg³ g³oœno

i trzema ostro³ukowymi ar-

ku 1944 za odmówienie roz-

przypominaæ takie wydarze-

kadami z wysmuk³ymi kolum-

strzelania zak³adników pol-

nia. W ostatecznoœci, próbo-

nami z marmuru ró¿owego.

skich zosta³ skazany na

wano takie relacje bagateli-

Dwie wie¿e boczne s¹ w

œmieræ.

zowaæ i oœmieszaæ, przedsta-

planie kwadratowe i maj¹

Na wieϾ o przybyciu wie-

wiaj¹c je jako kaprys jakiegoœ,

cztery kondygnacje ka¿da.

deñskich goœci do grobu

tak  zwanego  „dobrego

Na kondygnacji dolnej znaj-

Ottona Schimka zebra³a siê

Niemca”, czyli kogoœ grotes-

duj¹ siê kruchty (kaplice),

przed koœcio³em w Macho-

kowego, kogoœ, kto tak

w ca³oœci oddzielone od naw

wej liczna rzesza wiernych.

naprawdê nigdy nie istnia³.

W czasie koncelebrowanej

– „Dobry Niemiec!? Cha,

Drug¹ kondygnacjê

Mszy Œwiêtej, której prze-

cha,cha! Dobre sobie! Wia-

wodniczy³ ks. kard. Koenig,

domo, ¿e wszyscy Niemcy -

wie¿y zbudowano

kazanie wyg³osi³ ks. bp.

to dranie”.

w kszta³cie kwad-

Ablewicz. Zwróci³ w nim

Jeœli ktoœ ma w g³owie

ratowej galerii

uwagê s³uchaj¹cych na fakt,

„urawni³owkê”, to bêdzie siê

¿e powodem, dla którego

jej doszukiwa³ we wszystkim

(empory), otwartej

Trzeci¹, najwy¿sz¹ wie¿ê

Marii Panny i œw. Jana Ewan-

Otto Schimek odmówi³ roz-

dooko³a siebie. Ale proszê mi

w stronê nawy

(wysokoœæ oko³o 80 m) zbu-

gelisty umieszczono na

strzelania polskich zak³ad-

uwierzyæ, ¿e „urawni³owka”

dowano nad przês³em lewej

mistrzowsko rzeŸbionych

ników, by³ g³os sumienia.

istnieje tylko w niezbyt

g³ównej i bocznej.

nawy, przylegaj¹cym do

wspornikach. Nad nimi -

Sta³ siê on przez to dla nas

m¹drych g³owach pewnych

Nosi³a ona nazwê

transeptu. Jeszcze dwie

baldachimy neogotyckie

wszystkich wzorem do kie-

tylko ludzi. Ca³y nasz œwiat

mniejsze wie¿yczki zbudo-

z fialami. Wejœcie g³ówne

„lo¿a królewska”.

rowania siê w ¿yciu g³osem

jest zaprzeczeniem „urawni-

wano od ty³u koœcio³a nad

zbudowano na osi fasady,

sumienia, który jest g³osem

³owki”. Ka¿dy z ludzi jest

kruchtami zakrystii. Korpus

bocznych. Do krucht z koœ-

ozdobiono perspektywicz-

samego Boga. Po Mszy œw.

inny i bêdzie kiedyœ odpo-

koœcio³a o d³ugoœci 60, 5 m

cio³a zbudowano ma³e drzwi.

nym portalem, oflankowane

serdeczne przemówienie wy-

wiada³ tylko za siebie. Nikt

i szerokoœci 22 m sk³ada siê

Od elewacji bocznych kruchty

trzema parami kolumn. Nad

g³osi³ kard. Koenig. Nastêp-

nie bêdzie siê móg³ wy³gaæ

z trzech naw o jednakowej

maj¹ równie¿ osobne wej-

portalem znajduje siê olb-

nie z³o¿y³ wieniec na grobie

t³umaczeniem, ¿e mia³ takie

wysokoœci. Tak¹ sam¹ wy-

œcia na zewn¹trz.

rzymie okno ostro³ukowe,

bohaterskiego Schimka. W

rozkazy, albo, ¿e coœ, lub

sokoœæ maj¹ równie¿ transept

Druga kondygnacja wie¿

nieco zag³êbione w murze,

uroczystoœciach wziê³a udzia³

ktoœ zmusi³ go do czegoœ.

swoj¹ wysokoœci¹ dorównuje

siostra zamordowanego. Na-

Nie bêdzie te¿ przyjête t³u-

Fasada œwi¹tyni jest oflankowana

wysokoœci naw bocznych

stêpnego dnia tj. 3 IX kard.

maczenie, ¿e nie wiedzia³,

dwiema wie¿ami i zakoñczona wyso-

i jest otwarta w stronê kor-

Koenig zwiedzi³ niektóre

albo, ¿e zosta³ oszukany.

pusu koœcio³a, tworz¹c czy

tarnowskie koœcio³y oraz

Stary regulamin Pana Boga

kimi he³mami ostros³upowymi

to przed³u¿enie chóru mu-

z³o¿y³ wizytê metropolicie

nadal obowi¹zuje, pokazu-

zwieñczonymi ga³kami i krzy¿ami.

zycznego, czy to oddzielne

krakowskiemu, kardyna³owi

j¹c jednym, jak nale¿y

balkony  (empory).  Na

Wojtyle. Na zakoñczenie

postêpowaæ, a innym z kolei,

Trzeci¹, najwy¿sz¹ wie¿ê (wysokoœæ

zewn¹trz koœcio³a na owych

swego pobytu w Tarnowie

jakich ludzi powinni siê

oko³o 80 m) zbudowano nad przês³em

kondygnacjach znajduj¹ siê

przewodniczy³ Mszy œw.

wystrzegaæ, obchodz¹c takich

lewej nawy, przylegaj¹cym do transeptu.

du¿e okna ostro³ukowe z ro-

koncelebrowanej w Katedrze.

szerokim ko³em.

zetami w czêœci górnej. Na

i prezbiterium. Korpus œwi¹-

górnej kondygnacji wie¿ s¹

ozdobione maswerkami ka-

AFORYZMY GREKÓW

* Z³oto jest przyczyn¹ wojny.

tyni podparto przyporami,

balkoniki z balustradami,

miennymi i rozet¹ w czêœci

* Jak koñ do rydwanu, tak

ozdobionymi pinaklami. Oz-

w których naro¿nikach usta-

górnej. Okno obramiono

Pindar

wó³ do p³uga.

dobienie fasady g³ównej i

wiono po cztery kapliczki,

kolumnami i archiwoltami

* Radoœci i smutki ludzkie

* Szczególnie praca jest œwiat-

fasad bocznych, a równie¿

oparte na wysmuk³ych ko-

z bogatym ornamentem roœ-

mijaj¹ jak fale morza

³em dla ¿ycia.

absydy o³tarzowej i wie¿

lumnach i zakoñczone bal-

linnym.

* Wspólny jest rodowód bogów

* Praca w m³odoœci owocuje

uzupe³niaj¹ liczne malow-

Przy wejœciu do koœcio³a

dachimami neogotyckimi

i ludzi, z jednej matki pocho-

na staroϾ.

niczo umieszczone elementy

znajduje siê kruchta, od-

z pinaklami.

dzimy.

* Nie ma nic lepszego nad wodê.