23
we Lwowie
Kurier Galicyjski * 17 30 listopada 2008
Wygl¹d naw
odprawiono pierwsz¹ Mszê
chimami kapliczek. Wie¿ê
Najœwiêtszego Serca Pana
s³upowymi z kulami, ale bez
Czteroprzês³owa nawa
œw. w obrz¹dku wschodnim
zakoñczono wysokim he³mem
Jezusa, autorstwa Jadwigi
krzy¿y.
g³ówna posiada sklepienie
i koœció³ powtórnie poœwiêcono
ostros³upowym z ga³k¹.
Horodyskiej.
Losy koœcio³a
gwiaŸdziste, oparte na piêciu
œw. El¿biecie i Oldze. Remont
Transept koœcio³a swoj¹
Wygl¹d prezbiterium
w okresie sowieckim
parach monumentalnych
do dnia dzisiejszego nie
wysokoœci¹ i szerokoœci¹
filarów, umieszczonych na
zosta³ zakoñczony, zw³aszcza
Przed II wojn¹ œwiatow¹
dorównuje nawie g³ównej
Prezbiterium swoj¹ wy-
wysokich coko³ach. Ostro³u-
na zewn¹trz. We wnêtrzach
ozdobienie koœcio³a i budo-
i przês³o na skrzy¿owaniu
sokoœci¹ dorównuje nawie
kowe arkady miêdzy filarami
odrestaurowano o³tarz g³ówny,
wa o³tarzy bocznych nie
z ni¹ zbudowano na rzucie
g³ównej i jest podzielone na
ozdobione s¹ bogato profilo-
ambonê, wy³o¿ono now¹ po-
kwadratu. D³ugoœæ transeptu
dwie czêœci. Pierwsza od
wanymi archiwoltami. Po
sadzkê; w nawach i kapli-
strony nawy ma podwy¿-
lewej stronie nawy g³ównej,
cach – z kamienia sztucznego,
szenie o trzy stopnie i od-
przy drugim od prezbite-
w prezbiterium – z jasnego
dzielona od nawy niewysok¹
rium filarze, umieszczono
alabastru. Figurê œw. El¿biety,
balustrad¹ alabastrow¹.
ambonê.
która znajdowa³a siê w o³-
Druga czêœæ nieco wê¿sza
Nawy boczne s¹ dwa razy
tarzu g³ównym, odrestauro-
podwy¿szona jeszcze o trzy
wê¿sze od g³ównej. Prawa
wano i umieszczono w za-
stopnie i zakoñczona monu-
nawa ma cztery du¿e okna,
koñczeniu prawej nawy
mentaln¹ pó³kolist¹ absyd¹.
lewa – trzy. Sklepienie w na-
bocznej. W lewej nawie usta-
W absydzie umieszczono
wach bocznych jest krzy¿owo
nowiono now¹ figurê drugiej
o³tarz wielki. Absyda za
-¿ebrowe. W naro¿niku miê-
patronki œwi¹tyni, œw. Olgi.
o³tarzem ma galeriê, wejœcia,
dzy lew¹ naw¹ i transeptem
Z o³tarza g³ównego usuniêto
na któr¹ znajduj¹ siê w
figury œw. Stanis³awa i b³.
Jakuba Strzemiê, i adoruj¹-
cych anio³ów, i przeniesiono
je na galeriê absydy za o³ta-
rzem. Natomiast alabastrow¹
figurê Najœwiêtszego Serca
Figura Najœwiêtszego Serca
Pana Jezusa przeniesiono
Pana Jezusa, d³uta Jadwigi
z kaplicy i umieszczono w
B³. Jakub Strzemiê, rzeŸba
Horodyskiej
z o³tarza wielkiego. Autor
W kruchcie przy
wynosi 30 m z tego, wiêc,
Janina Reichert-Todt
wejœciu do œwi¹tyni
powodu jego elewacje boczne
nieco wysuniête s¹ poza liniê
zosta³y zakoñczone. Koœció³
ustanowiono tab-
murów koœcio³a. Sklepienie
zosta³ uszkodzony ju¿ pod-
licê pami¹tkow¹
bocznych stron transeptu
czas pierwszego bombardo-
podzielono na dwa nierówne
wania niemieckiego Lwowa
dla uczczenia 400
przês³a od ka¿dej strony. W
dnia 1. 09. 1939 r. Podczas
– lecia Unii Brzes-
Œw. Stanis³aw bp, rzeŸba
przês³ach centralnym i bocz-
walk o Lwów w koœció³ tra-
z o³tarza wielkiego
kiej (1596 – 1996)
nych sklepienia s¹ gwiaŸ-
fi³o kilka pocisków. Najbar-
zbudowano trzechkondyg-
dziste. Fasady boczne tran-
dziej zosta³a uszkodzona
i odrestaurowano
nacyjn¹ wie¿ê boczn¹, nieco
septu z wysokimi szczypcami,
zakrystiach po prawej i lewej
górna czêœæ najwy¿szej wie¿y.
dwa krucyfiksy.
wysuniêt¹ poza liniê murów
s¹ oflankowane przyporami
stronie prezbiterium. Skle-
W maju 1946 r. odprawiono
korpusu, w planie kwadra-
i ozdobione pinaklami z fia-
pienie absydy opiera siê o 12
ostatni¹ rzymskokatolick¹
o³tarzu g³ównym. Oprócz tej
tow¹ w dwóch kondygna-
lami i krabbami. Znaczn¹
wysmuk³ych kolumn, miêdzy
Mszê œw. i koœció³ zamkniêto
figury z ozdobienia kaplicy
cjach dolnych. Kondygnacjê
czêœæ fasad bocznych zaj-
nimi w czêœci dolnej znaj-
zgodnie z zarz¹dzeniem
nic siê nie zachowa³o, tak
górn¹ zbudowano na rzucie
muj¹ du¿e okna, zamkniête
Figurê œw. El¿biety, która znajdowa³a
ostro³ukowo i w górnej
samo, jak i z ozdobienia
oœmioboku. W czêœci dolnej
czêœci wype³nione kamien-
kaplicy œw. Huberta. O³tarz
wie¿y umieszczono wejœcie
siê w o³tarzu g³ównym, odrestaurowano
nymi maswerkami w kszta³-
œw. Józefa te¿ by³ w ca³oœci
boczne do koœcio³a. Drug¹
i umieszczono w zakoñczeniu prawej
cie rozety.
rozbity. Œciany prezbiterium
kondygnacjê wie¿y zbudo-
za o³tarzem g³ównym wy³o-
nawy bocznej.
Po dwu stronach prezbiterium znajduj¹
¿ono p³ytami alabastrowy-
siê zakrystie. Nad nimi na drugiej
mi. W siedem górnych okien
duje siê 12 jednakowych
sowieckiej w³adzy miejskiej.
absydy wstawiono nowe wit-
Koœció³ przekazano na po-
niewysokich ostro³ukowych
kondygnacji – skarbce.
ra¿e autorstwa lwowskiego
trzeby firmy cukierniczej
okien. Do wysokoœci okien
Wewn¹trz koœcio³a do
wano w kszta³cie kwadratowej
malarza – witra¿ysty Wale-
„Switocz”, która wykorzys-
absydê wy³o¿ono p³ytami
transeptu przylegaj¹ dwie
galerii (empory), otwartej w
rego Szalenki (1996 – 1998).
alabastrowymi. W górnej
tywa³a jego pomieszczenie
kaplice. Po prawej stronie na
stronê nawy g³ównej i bocz-
On równie¿ wykona³ dwa
czêœci absydy znajduje siê
jako magazyn.
osi nawy bocznej znajduje
nej. Owa empora nosi³a naz-
witra¿e w okna kaplic bocz-
siedem okien, w których
W tym okresie zosta³y
siê kaplica œw. Huberta, po
wê „lo¿a królewska”. Wy¿ej
nych. W niszach czêœci o³ta-
wstawiono witra¿e. Po dwu
zniszczone organy, o³tarze
lewej stronie – Najœwiêtszego
nad lo¿¹ królewsk¹ w wie¿y
rzowej umieszczono nowe
stronach prezbiterium znaj-
boczne, ozdobienie kaplic,
Serca Pana Jezusa. Wejœcia
zbudowano cztery du¿e
figury 12 aposto³ów, wyko-
duj¹ siê zakrystie. Nad nimi
witra¿e, wybito wszystkie
jednakowe okna, zakoñczone
nane przez studentów koled-
okna. Na najwiêkszej wie¿y
W maju 1946 r. odprawiono ostatni¹
arkadami ostro³ukowymi,
¿u im. I. Trusza. W kruchcie
zniszczono mechanizm ze-
w górnej czêœci wype³nione
przy wejœciu do œwi¹tyni
garowy, zdjêto dzwony,
rzymskokatolick¹ Mszê œw. i koœció³
maswerkami. Na jednym
ustanowiono tablicê pami¹t-
usuniêto krzy¿. Równie¿
zamkniêto. Przekazano go na potrzeby
poziomie z górnymi oknami
kow¹ dla uczczenia 400 –
usuniêto krzy¿, który znaj-
w naro¿niku wie¿y ustawio-
lecia Unii Brzeskiej (1596 –
firmy cukierniczej „Switocz”, która
dowa³ siê po prawej stronie
no na niedu¿ej kolumnie
1996) i odrestaurowano dwa
przed wejœciem do koœcio³a.
wykorzystywa³a jego pomieszczenie
postaæ œw. El¿biety, nad ni¹
krucyfiksy, autorstwa P. Wój-
3 maja 1989 r. odpad³y nogi
jako magazyn.
baldachim neogotycki zdo-
towicza. Na tablicy pami¹t-
figury Chrystusa na fasadzie.
biony pinaklami.
kowej przedstawiono bazylikê
Wtedy ca³y teren dooko³a
do kaplicy zamkniête ostro-
Górna czêœæ wie¿y jest w
œw. Piotra w Rzymie i œwi¹ty-
na drugiej kondygnacji –
koœcio³a ogrodzono drewnia-
³ukowo i oflankowane ko-
planie oœmioboczna, ma bal-
niê œw. Jura we Lwowie. Wy-
skarbce. Na zewn¹trz czêœæ
nym parkanem.
lumnami z kapitelami w
konik z a¿urow¹ balustrad¹,
¿ej umieszczono tablicê
prezbiterialna i absyda oz-
Czasy najnowsze
kszta³cie stylizowanego liœ-
w naro¿nikach balkoniku
pami¹tkow¹ ku czci pierw-
dobione s¹ przyporami,
cia. Sklepienie w kaplicach
W 1989 r. lwowscy Polacy
zbudowano kapliczki, których
szego proboszcza greckoka-
pinaklami, fialami etc. Okna
krzy¿owe. Niedu¿e okna
mieli nadziejê, ¿e koœció³
kszta³ty s¹ podobne do
tolickiego cerkwi œw. El¿-
absydy wype³nione kamien-
maj¹ ostro³ukowe zakoñczenie
bêdzie przekazany katoli-
kszta³tów kapliczek wie¿
biety i Olgi, o. M. Fedoriwa
nymi maswerkami. Po stro-
z maswerkami. Kaplicê œw.
kom rzymskim. „Energopol”
fasadowych. Na tej kondyg-
(2002).
nach do absydy przybudowano
Huberta ozdobiono wg pro-
zaj¹³ siê odbudow¹ he³mów
nacji równie¿ umieszczono
W 2008 r. w nawach ma
dwie kruchty, a nad nimi
jektu K. Sichulskiego; kaplicê
wie¿, które znajdowa³y siê
cztery du¿e okna, a w œrodku
byæ wy³o¿ona nowa posadz-
zbudowano niedu¿e wie¿e
Najœwiêtszego Serca Pana
w stanie krytycznym. W 1991 r.
wie¿y umieszczono dzwony
ka z marmuru sztucznego w
trzechkondygnacyjne. Dolna
Jezusa – wg projektu W. Raw-
Lwowska Rada Miejska po-
i mechanizm zegarowy.
nawach. Kontynuowano te¿
kondygnacja wie¿ jest w
skiego juniora. W o³tarzu tej
stanowi³a przekazaæ œwi¹tyniê
Cztery wielkie tarcze zegaro-
remont na zewn¹trz.
planie kwadratowa, dwie
kaplicy znajdowa³a siê trzy-
Koœcio³owi greckokatolic-
we znajduj¹ siê nad oknami
górne s¹ oœmioboczne. Wie¿e
KG
KG
metrowa alabastrowa figura
kiemu. Dnia 24. 07. 1991 r.
miêdzy neogotyckimi balda-
zakoñczono he³mami ostro-