3

KURIER GOSPODARCZY

Kurier Galicyjski 16 31 stycznia 2009

KONFLIKT GAZOWY WIDZIANY Z EUROPY

JAN WLOBART

Europa, obecny konflikt

przep³ywach oko³o 320 mln

m3, stanowi ogromn¹ stratê

gazowy pomiêdzy Rosj¹ a

Ukrain¹ w przewa¿aj¹cej

dla bud¿etu Rosji, ³atw¹ do

wiêkszoœci widzi jako poli-

policzenia. Gwa³towne zatrzy-

tyczn¹ próbê wywierania

manie wydobycia zniszczy

nacisku na Ukrainê przez

w znacznym stopniu z³o¿a ju¿

Rosjê, œrodkami ekonomicz-

eksploatowane, w perspekty-

nymi. U¿ywanie surowców

wie zmniejszy wydobycie

energetycznych jako presji

ca³kowite gazu. Istotnym

politycznej na poszczególne

problemem staje siê zu¿ycie

siê odpowiedzialnoœci¹ za

pañstwa, Rosja ma wpisane

na potrzeby wewnêtrzne,

brak gazu.

w oficjaln¹ strategiê dzia³ania

gdzie ceny dla dostawców

Jednak pod³o¿e tego kon-

pañstwa. Ukraina nie jest

przemys³owych i komunal-

fliktu jest g³êbsze i wielow¹t-

jedynym tego przyk³adem,

nych, s¹ wielokrotnie ni¿sze

kowe. Wydaje siê ¿e Rosja i

w roku 2006 by³a nim Bia³o-

i zwi¹zane z tym przychody do

Ukraina planowa³y obecny

ruœ, a w mniejszym stopniu

bud¿etu gwa³townie malej¹.

rozwój sytuacji. Na to wska-

i Polska. Obecnie, problem

Eksperci europejskich kom-

zuje chocia¿by, zgromadzenie

ten ma wiele wiêksz¹ skalê,

panii gazowych twierdz¹, ¿e

du¿ych rezerw gazu przez

Dobrze by siê sta³o, aby poli-

Ukraina ponosi tak¿e olb-

bo dotkn¹³ szczególnie S³o-

Rosji, zaczyna brakowaæ gazu.

Ukrainê której bez dostaw z

tycy przypomnieli sobie ze nie

rzymie straty, zwi¹zane z bra-

wacjê, Wêgry,Bu³gariê, a

Brak œrodków bud¿etowych,

Rosji wystarczy go na 4 mie-

tak dawno w czasie „rewolucji

kiem op³at za tranzyt, które

tak¿e Chorwacjê, Macedoniê,

mo¿e rodziæ niepokoje spo-

si¹ce, jak i twarda postawa

pomarañczowej”,stalipotejsamej

dla jej bud¿etu s¹ znacz¹ce.

Grecjê i Czesk¹ Republikê.

³eczne. Innym elementem,

Putina, który w okresie du¿ych

Ka¿dy dzieñ bez tranzytu to

stronie.Wydajesiê¿estanowcze

W ten sposób Unia Europej-

powoduj¹cym dodatkowe

mrozów u¿y³ szanta¿u gazo-

brak oko³o 300 mln $ wp³y-

dzia³anie Rosji ma Ÿród³o w

ska zosta³a mimo woli wci¹g-

niedoboru gazu jest ma³o

wego i nie kwapi siê do wzno-

wów, do których trzeba doli-

aktualnej sytuacji na Ukrainie.

niêta w konflikt rosyjsko -

eksponowany fakt, mianowi-

wienia dostaw, których z kie-

czyæ koszt przesy³ki. Na to

Tak Ukraina, jak i Rosja

ukraiñski.

cie Kazachstan i Turkmenis-

runku ukraiñskiego Europa

nak³ada siê z³a sytuacja w

trac¹ wiarygodnoœæ, jako part-

tan, od których Gazprom na

Unia Europejska stara siê

nie otrzymuje praktycznie od

hutnictwie i górnictwie oraz

nerzy Unii Europejskiej, co jest

pniu kupowa³ gaz po oko³o 180 $

nie patrzeæ na niego od strony

5 stycznia. Obecna sytuacja

przemyœle cementowym. Przy

wartoœci¹ bardzo trudn¹ do od-

z 1000m3 i mieszaj¹c ze swoim

politycznej i nie stawaæ po

nie s³u¿y ¿adnej ze stron

tak p³ytkim rynku, przesta-

zyskania na przysz³oœæ. Unia

stronie którejœ ze stron sporu,

konfliktu. Rosja przy gwa³tow-

sprzedawa³ miedzy innymi

rza³ym i energoch³onnym

Europejska, poza doraŸnymi

choæ jest to nieuniknione.

nym za³amaniu gospodarki

Ukrainie, za¿¹da³ od Gazpro-

przemyœle, kryzys œwiatowy

stratami gospodarczymi odnie-

œwiatowej i zwi¹zanym z tym

Gospodarka z polityk¹ w glo-

mu znacznie wy¿szych cen za

odbije siê bardzo mocno.

sie jeden niew¹tpliwy sukces.

spadkiem cen surowców,

balnym wydaniu wzajemnie

dostarczany gaz. Mieszanka

Jednak kto wie, czy nie

Tymsukcesemjestkonsolidacja

gwa³townie potrzebuje pie-

siê przenikaj¹, co nie wycho-

gazu, dostarczana Ukrainie

naj-wa¿niejsz¹ spraw¹ jest

pañstw Unii w kierunku zabez-

niêdzy w bud¿ecie. Tylko

dlatego kosztowa³a oko³o 280$

dzi na dobre ani polityce, a

wyniszczaj¹ca d³ugotrwa³a

pieczenia sobie bezpieczeñstwa

za 1000m3 w roku 2008.Fakt

interwencja na gie³dzie mos-

tym bardziej gospodarce,

wojna pomiêdzy obozami

energetycznego i nie tylko. Kry-

kiewskiej w listopadzie kosz-

ten nie jest podnoszony przez

poniewa¿ wtedy mechanizmy

politycznymi Prezydenta i Pa-

zysowa sytuacja uœwiadomi³a

towa³a j¹ utratê oko³o 30 mld $

Kijów w kampanii medialnej,

rynkowe s¹ podporz¹dkowane

ni Premier, o wygran¹ w na-

politykom Unii, ¿e nale¿y moc-

stêpnych wyborach prezy-

niej integrowaæ wspóln¹ poli-

z rezerwy walutowej, co wed³ug

co jest b³êdem, poniewa¿ nie

dzia³aniom politycznym, a nie

denckich i parlamentarnych.

tykê gospodarcz¹, budowaæ

szacunków ekspertów, sta-

pokazuje rzeczywistych przy-

mechanizmom ekonomii.

S¹siad, wykorzystuje aktualn¹

strategiê uniezale¿niania siê

nowi oko³o 25 % rezerw. Ka¿dy

czyn tak niskiej ceny gazu dla

Obydwie strony konfliktu in-

sytuacjê polityczn¹ dla umoc-

od Rosji, w przypadku surow-

Ukrainy, w stosunku do cen

dzieñ, kiedy nie p³ynie gaz

tensywnie prowadz¹ kampaniê

nienia swoich wp³ywów poli-

ców energetycznych jest nie

rynkowych, p³aconych Gaz-

przy cenie oko³o 400 $ za

informacyjn¹ w Brukseli i nie

1000 m3, przy dziennych jego

tycznych i gospodarczych.

do przecenienia.

promowi przez kraje UE.

tylko, wzajemnie obarczaj¹c

CIEMNE CHMURY NAD BUDŻETEM

JAN WLOBART

W dniu 29.12.2008 r.

cyjny, przywróciæ p³ynnoœæ

którzy brali kredyty hipo-

prezydent Wiktor Juszczenko

finansow¹ na rynku banko-

teczne w dolarach i euro,

podpisa³ ustawê bud¿etow¹

wym oraz posiadaæ rezerwy

Rada Najwy¿sza przyjê³a

na rok 2009. Ju¿ w styczniu

walutowe w wysokoœci co

ustawê zabraniaj¹c¹ bankom

parlament bêdzie musia³ wró-

najmniej 27 mld dolarów. Na

wszczynania egzekucji, gdy

ciæ do niej i sprawiæ, ¿eby

razie uda³o siê uratowaæ uk-

klient sp³aca choæ odsetki od

bud¿et sta³ siê bardziej real-

raiñskie banki od natych-

kredytu. W odpowiedzi banki

ny, a mniej wirtualny – stwier-

miastowego bankructwa oraz

zagrozi³y zaostrzeniem wa-

dzi³ zastêpca szefa kancelarii

zapanowaæ nad spadkiem

runków przyznawania kre-

Juszczenki (przyjêta ustawa

kursu hrywny – w paŸdzier-

dytów.

nak³ada na rz¹d ukraiñski

niku dolar kosztowa³ 4,5

Poniewa¿ w³adze ukraiñ-

obowi¹zek przedstawienia do

hrywny, dziœ - ju¿ 8 (wed³ug

skich miast nie mog¹ siê

1 maja 2009 r. Radzie Naj-

kursu Narodowego Banku

doprosiæ w bankach o kredyt,

wy¿szej Ukrainy projektu ew.

Ukrainy).

nie mog¹ p³aciæ ciep³owniom.

zmian do bud¿etu pañstwa

karty do g³osowania sfa³-

Fundusz Walutowy, który w

Sytuacjê pogarsza brak

W wielu ukraiñskich mias-

na rok 2009). Podobnie s¹dz¹

szowano.

listopadzie uratowa³ ukraiñ-

jakiegokolwiek planu anty-

tach czêœæ mieszkañ jest nie-

niemal wszyscy analitycy.

Ekonomiœci twierdz¹, ¿e

sk¹ gospodarkê, przyznaj¹c

kryzysowego. Rz¹d nie ma

dogrzana. A jak na z³oœæ

– Pozytywnie oceniamy

bud¿et nie tylko nie rozwi¹¿e

4,5 mld USD po¿yczki. W

¿adnej strategii, a parlament

synoptycy wró¿¹ nad Dniep-

sam fakt przyjêcia bud¿etu,

problemów Ukrainy, ale jeszcze

sumie Ukraina ma dostaæ

dzia³a od przypadku do

rem ostr¹ zimê - maj¹ przyjœæ

ale trzeba bêdzie go urealniæ

stworzy nowe. Ponad dwukrot-

16,5 mld USD. Fundusz nie

przypadku. Co prawda 11.12.

nawet 25-stopniowe mrozy.

ju¿ w pierwszym kwartale

nie roœnie d³ug publiczny,

podziela optymizmu ukraiñ-

br. Rada Najwy¿sza przyjê³a

- Ukraiñski rz¹d musi

przysz³ego roku – mówi Jurij

który przekroczy 210 mld hry-

skiego rz¹du – szacuje, ¿e

w I czytaniu 6 ustaw, sk³a-

robiæ to samo co rz¹dy w in-

Bielinski z domu makler-

wien, czyli prawie 30 mld dol.

gospodarka w 2009 r. skurczy

daj¹cych siê na „pakiet anty-

nych krajach – pomagaæ

skiego „Astrum”. Rzeczywiœ-

Wzroœnie te¿ z ok. 1 do 3 proc.

siê a¿ o 5 proc. To nie tak z³y

kryzysowy”, które zak³adaj¹

firmom przetrwaæ. S¹ dwie

cie, przyjêcie bud¿etu w wa-

PKB deficyt bud¿etowy. Jedyna

scenariusz - np. Lars Chris-

g³ównie wprowadzenie dodat-

mo¿liwoœci – albo trzeba

runkach permanentnej woj-

pociecha jest taka, ¿e w listo-

tensen z Danske Banku twier-

kowych i podwy¿szenie ju¿

pomóc firmom najbardziej

ny politycznej na Ukrainie

padzie poprawi³o siê trochê

dzi, ¿e PKB nad Dnieprem

obowi¹zuj¹cych ce³ na import

zagro¿onym, albo tym, które

wydawa³o siê ma³o praw-

saldo bilansu obrotów bie¿¹-

spadnie a¿ o 10 proc. Jednak

niektórych towarów (np.

najlepiej rokuj¹. Ale decyzjê

dopodobne. W pierwszym

cych, ale i tak przekracza 6,7

¿eby dostaæ resztê pieniêdzy

miêso, alkohol, dywany, odzie¿

trzeba podj¹æ szybko, bo

g³osowaniu 25 grudnia bu-

proc. PKB. Ukraiñski rz¹d po-

z po¿yczki, Kijów musi spe³-

i samochody), ale warunkiem

szczyt kryzysu przypadnie na

d¿et przepad³, nastêpnego

mimo recesji twierdzi te¿, ¿e

niæ warunki - m.in. zlikwido-

wejœcia ich w ¿ycie jest przy-

marzec i kwiecieñ. Wtedy

dnia jednak zosta³ uchwa-

dochody bud¿etu w 2009 r.

waæ deficyt bud¿etowy, zmniej-

jêcie w/w ustaw w II czytaniu

bêdzie za póŸno – mówi Serhij

lony jednym g³osem, choæ

wzrosn¹ o 3 proc.

szyæ deficyt obrotów bie¿¹cych

oraz ich podpisanie przez

Oleksijenko z banku Rene-

dwóch pos³ów zapewnia, ¿e

W bardzo trudnej sytuacji

i ponad 20-proc. inflacjê,

prezydenta Wiktora Jusz-

sans Kapita³.

nie by³o ich na sali, a ich

znalaz³ siê Miêdzynarodowy

utworzyæ fundusz stabiliza-

czenkê. ¯eby ocaliæ ludzi,

KG

KG