uczą nas, jak żyć

17

Kurier Galicyjski * 20 – 29 października 2009

zbor W – 360 LaT po biTWie

HaLIna PłUgatOR

tekst i zdjęcia

W tym roku minęło 360 lat

od bitwy pod Zborowem i pod-

pisania ugody królem polskim

Janem II Kazimierzem Wazą,

spieszącym na pomoc oblega-

nemu Zbarażowi, a chanem Is-

lamem III gerejem i Bogdanem

Chmielnickim.

Podolskie miasteczko Zborów

leży na obecnej Ziemi Tarnopolskiej.

Któż nie czytał Trylogii Henryka Sien-

kiewicza. Szkoda się powtarzać.

Na początku lata 1649 roku woj-

ska Bohdana Chmielnickiego, razem

z wojskami chana krymskiego Islam-

Gireja II otoczyły twierdzę Zbaraż. Z

pomocą oblężonemu miastu pospie-

Mer miasta Zborowa Wasyl

szyły wojska króla Jana Kazimierza.

Martiuk jest gotowy do współ-

15 sierpnia 1649 roku, wojska kozac-

pracy z Europą

ko-tatarskie zaatakowały wojska ko-

ży stanąć ponad różnicą poglądów

ronne podczas przeprawy przez rze-

na to, co działo się na Ukrainie.

kę Strypę, tam też wojsko królewskie

„W archiwach polskich zgroma-

zostało otoczone. W takich okoliczno-

dzono bardzo wiele materiałów, które

ściach wielki kanclerz koronny Jerzy

nie są wykorzystywane przez naszych

Ossoliński rozpoczął pertraktacje z

historyków i prawników. Uważam, że

chanem krymskim, w wyniku których

potrzebna jest odpowiednia koordy-

została podpisana pokojowa umowa.

Uczestnicy „okrągłego stołu” przed mogiłą poległych w bitwie pod Zborowem

nacja, ponieważ w wielu kwestiach

Kilka tygodni temu w Zborowie

naukowych nie różnimy się w opinii z

odbyła się historyczna rekonstrukcja

Polską. W tym kontekście, być może,

tej bitwy. Natomiast naukowcy, spe-

warto byłoby opracować wspólny pro-

cjaliści w dziedzinie historii i prawa,

gram.”

działacze społeczno-polityczni zorga-

Na razie w Zborowie z inicjaty-

nizowali w miasteczku „okrągły stół”

wy Kozactwa Ukraińskiego został

na temat: „Ugoda zborowska – waż-

postawiony Pomnik Pojednania, na

nym krokiem do uznania niepodległo-

którym w języku ukraińskim, polskim

ści państwa ukraińskiego”. Spotkania

i tatarskim napisano: „Ku wieczystej

odbyły się z inicjatywy fundacji dobro-

pamięci poległych na tych polach w

czynnej „Ukraina – święta rodzina” z

odległym 1649 roku od wdzięcznych

udziałem Instytutu Państwa i Prawa

potomków za to, że uczą nas, jak żyć

im. W. Koreckiego Narodowej Aka-

w pokoju, zgodzie i porozumieniu”, -

demii Nauk Ukrainy, Instytutu Tele-

tak opowiadał „Kurierowi Galicyjskie-

komunikacji i globalnej przestrzeni

mu” młody mer miasta Wasyl Martiuk.

informacyjnej Narodowej Akademii

– Jeśli chodzi o dobre stosunki z Pola-

Nauk Ukrainy. Zaproszono też przed-

napis w języku polskim na pomniku porozumienia i pojednania

kami, powinniśmy pamiętać o historii.

stawicieli „Kuriera Galicyjskiego”.

Nie po to by wyciągać z jej szuflad to

„Naszym zadaniem nie jest zaj-

co boli oba narody, lecz by budować

mowanie się tym, która strona zwy-

Koreckiego Narodowej Akademii

niepodległość państwową Ukrainy”,

przyszłość”. Zborów nie ma jeszcze

ciężyła, a która przegrała, zwłaszcza

Nauk Ukrainy, doktor habilitowany

– powiedział Iwan Matieszyn, pre-

w Polsce ani miast siostrzanych, ani

w bitwie pod Zborowem, a zgroma-

prawa, profesor, członek Akademii

zydent Fundacji „Ukraina – święta

partnerskich, ale młody mer działa

dzenie argumentów dla wyciągnięcia

Nauk Ukrainy Jurij Szemczuszenko

rodzina”.

aktywnie. Jest tworzony wielojęzycz-

obiektywnych wniosków, wypływa-

zaznaczył, że należy lepiej koordy-

Mówiąc o znaczeniu umowy

Pomnik porozumienia i pojed-

ny portal, aby opowiedzieć światu o

jących z umowy zborowskiej. Otóż,

nować naukę historyczną ukraiń-

zborowskiej  dla  kształtowania

nania obok mogiły poległych

Zborowie.

widzimy, że Polska, Tatarzy krymscy,

ską i polską, aby nasza młodzież

państwa  ukraińskiego,  dyrektor

w bitwie pod Zborowem

a następnie Turcja faktycznie uznały

lepiej poznała te wydarzenia, nale-

Instytutu Państwa i Prawa im. W.

a wojska koronne nie miały mieć

powrotu duchowieństwa unickiego na

krymskiemu Islamowi III Girejowi. W

Ugoda Zborowska została zawarta

Na mocy zawartego porozumienia

wstępu na te tereny. Hetmanem za-

ziemie Ukrainy. Pozwolono Tatarom

listopadzie 1649 sejm ratyfikował tę

17 sierpnia 1649, po stoczeniu bitwy pod

z Rzeczpospolitą zwiększono rejestr

poroskim został Bohdan Chmielnicki.

na splądrowanie Podola i Bracławsz-

ugodę, jednak niezaakceptowana

Zborowem, gdy wojskom polskim nie

kozacki z 6 do 40 tysięcy żołnierzy,

Zgodzono się także przyznać miejsce

czyzny w drodze powrotnej na Krym.

przez polskich senatorów duchownych

udało się przyjść z odsieczą oblężonemu

a w 3 województwach ukraińskich:

w senacie prawosławnemu metro-

Rzeczpospolita zgodziła się na zapłatę

nigdy nie weszła w życie.

przez Kozaków Zbarażowi w czasie po-

kijowskim, bracławskim i czernihow-

policie kijowskiemu. Zabroniono też

40 tysięcy talarów okupu chanowi

wstania Chmielnickiego na Ukrainie.

skim urzędy mieli pełnić tylko Rusini,

Wikipedia

Gdzie siĘ podziaŁy LWoWskie TraWniki

wróble, któ-

Teraz na jednej z cienistych lwowskich

KRZysZtOF sZyMańsKI

rych teraz we

ulic, pewnego dnia na drzewach(!) po-

tekst i zdjęcie

Lwowie też

jawiły się przybite, zalaminowane ko-

nie uświad-

Każdy, kto odwiedza nasze mia-

lorowe kartki z nakazem parkowania

czysz. Wy-

sto zawsze z zachwytem określa je,

aut na ukos na trawnikach. Na byłych

dziobywały

jako nadzwyczaj zielone. Czy z Wy-

trawnikach, niestety. Tym nakazem

nasiona tra-

sokiego Zamku, czy w czasie wędró-

los skrawków zieleni został ostatecz-

wy, ile tylko

wek po lwowskich uliczkach zawsze

nie przesądzony, choć nie wiadomo

chciały. A i

widać drzewa, trawniki i klomby.

kto to umieścił. Jest bez podpisu, bez

pieski miały

Było widać. Jeżeli tak dalej pójdzie

insygniów władz lokalnych czy mia-

też gdzie za-

to z trawników nic nie pozostanie.

sta. Ten, kto umieścił te tabliczki chce

łatwić swoje

O, przepraszam, nie nic, tylko par-

pozostać incognito – bez podpisu nie

p o t r z e b y,

kingi dla samochodów. Na wąskich,

ma odpowiedzialności. To takie cha-

użyźniając

zadrzewionych z jednej strony, ulicz-

rakterystyczne dla naszych czasów.

grunt i nie zanieczyszczając chod-

kach XIX wiecznego Lwowa coraz

We współczesnym mieście nie ma już

ników.

częściej widzi się zaparkowane auta.

miejsca dla piękna przyrody. Jeżeli

Teraz, te niby – trawniki są roz-

O trawniki w tych miejscach nikt już

zieleń nie cieszy już ojców miasta,

jeżdżone kołami aut, po deszczach

nie dba. Dawniej te skrawki ziemi

to może pomyśleli by trochę o przy-

zmieniają się w błotniste kałuże, na

były przekopywane na wiosnę i za-

szłości miasta, a nie tylko o terminie

których koleiny są jeszcze głębsze.

siewano na nie trawę. Uciechę miały

swoich kadencji.