Tajemnice ośrodka w Łebie

18

30 listopada – 14 grudnia 2009 * Kurier Galicyjski

poLska Też miaŁa rakieTy

Czy Niemcy mieli jeszcze jakieś inne

rakiety oprócz rakiet V 2?

szYMoN kAziMiERski

Latający ołówek

W roku 1941 przybył do Łeby

Porządkując biurko, wśród sta-

doktor Henrich Huppertz, pracownik

rych szpargałów natknąłem się na to

firmy Rheinmetall-Borsig. Został on

zdjęcie. Zdjęcie wykonano bodaj w

mianowany kierownikiem tworzone-

roku 1960, a na zdjęciu widać mnie

go tu poligonu rakietowego. Firma

siedzącego na niemieckiej wyrzutni

Rheinmetall-Borsig rozpoczęła prace

rakietowej, którą znalazłem na dzikim

nad produkcją rakiety przeciwlotni-

bezludziu, niedaleko nadmorskiego

czej Rheintochte (Córka Renu) oraz

miasteczka Łeba.

rakiety  ziemia-ziemia  Rheinbote

Sam, nie znalazłbym jej nigdy, ale

(Posłaniec Renu). Na miejsce po-

trafił mi się przewodnik. Był nim star-

ligonu rakietowego wybrano Łebę,

szy, porządnie wyglądający pan, który

jako małą miejscowość na uboczu,

skądś posiadał wiedzę na temat tych

położoną wśród bezludnych, piasz-

niemieckich wyrzutni. Nawet nie pró-

czystych wydm. Miejscowa ludność

bowałem pytać skąd. Zaczepił mnie

nie interesowała się nie swoimi spra-

przy obiedzie, powiedział, że mniej

wami, ewentualnego szpiega widziało

więcej wie, gdzie znajdują się wyrzut-

się tam natychmiast, a rakiety mogły

nie rakiet V 2, spytał, czy chciałbym

mu towarzyszyć w wyprawie na teren

wyrzutni, bo sam czułby się na tym

pustkowiu bardzo niepewnie, uprze-

dził, że teren należy do wojska, jest

wyrzutnia z modelem rakiety Rheintochter

zamknięty dla cywilów i nie wiadomo,

Wydmy koło Łeby są naprawdę wielkie

co Państwo widzicie, to pozostałość

co się stanie, gdy nas wojsko złapie.

kościoła św. Mikołaja, stojącego wte-

Przytomnie spytałem, jakie to ma

dy przy rynku. Wydma doszła do Łeby

być wojsko, na co otrzymałem dość

i zasypała ją włącznie z kościołem.

wymijającą odpowiedź, że Rosjanie

Miasto trzeba było przenieść w inne

podobno już przekazali wyrzutnie

miejsce. Po latach, wydma łaskawie

Wojsku Polskiemu, ale czy Rosjan już

odsłoniła fragmenty kościoła, kiedy

tam nie ma – trudno powiedzieć.

Rakieta Rheinbote - to ta dłu-

jej piaski zaczęły przemieszczać się

ga czarna kopia ze stateczni-

poza obszar zasypanego miasta. Nie

Łeba

kami, stojąca na prawo

doszło do całkowitego odsłonięcia

Każdego z Czytelników zachę-

starej Łeby, bo w międzyczasie udało

cam, żeby odwiedził Łebę. Żadne opi-

się wydmę unieruchomić, obsadzając

sy nie wystarczą, żeby przekazać jak

ją lasem.

pięknie jest położona, bo położona

To nie sahara. To wiatr przesypuje piasek na wydmach Mie-

Ślicznie położona Łeba już pod

jest przepięknie. Przede wszystkim

rzei Łebskiej

koniec XIX wieku stała się ośrodkiem

tuż nad Morzem Bałtyckim, ale jed-

rekreacji i wypoczynku.

nocześnie pomiędzy dwoma wielkimi

mię i mundury, ale na mierzeję nadal

Ta wiedza okazała się nieprawdziwa,

Sytuacja zmieniła się od roku

jeziorami Łebsko i Sarbsko.

nie wolno było wchodzić tak samo, jak

ale przekonanie o tym było tak silne,

1940, gdy w Łebie zaroiło się nagle

Mierzeja, oddzielająca jezioro Łeb-

za czasów Adolfa Hitlera.

że dotrwało do naszych czasów i ja,

od wojska i nieznanych nikomu cywi-

sko od Bałtyku pokryta jest gigantycz-

- I dlatego właśnie trzeba pójść

razem z panem Tadeuszem, szliśmy

lów. Dom Kuracyjny w Łebie, zwany

nymi wydmami piasku, który nad-

na mierzeję, pomyślałem, przełażąc

teraz zobaczyć wyrzutnie V 2, a po-

czasami Zamkiem na Plaży, został

morskie wiatry przesypują i układają

na czworakach przez dziurę w za-

tem przez wiele lat byliśmy pewni,

przejęty przez wojsko i przydzielony

w typowe dla Sahary diuny. Morze

rdzewiałej siatce.

że te, widziane przez nas wyrzutnie,

przyjezdnym. W roku 1941 cały re-

wciąż na nowo wytwarza następne

Ale siatki, druty i wartownicy,

były wyrzutniami tych właśnie rakiet.

jon, na wschód od miasta, czyli rejon

megatony piasku. Wiatr je wysusza

wszystko to nie mogło zapewnić pełnej

Kilka elementów jednak do V 2 nie

Mierzei Łebskiej, został zamknięty.

i porywa, wydmuchuje miałki piach

tajemnicy działania ekipie dziwnych

pasowało. Nie pasował mi za długi,

Wojsko postawiło płoty z siatki i dru-

na szczyty wydm i niesie w głąb lądu.

ludzi, sprowadzonych tutaj przez woj-

jak na zasięg V 2, dystans z Łeby do

tu kolczastego, a wartownicy mieli

Wszystko to pełznie później w postaci

sko. Nad mierzeją zaczęły wznosić się

Londynu oraz trochę zbyt delikatne

rozkaz strzelania do nadchodzących

piaskowego wału, wysokiego na 30 –

rakiety, ciągnąc za sobą smugi ognia

szyny, jakimi zapewne podwożono

intruzów.

50 metrów, który jak przeznaczenie,

i czarnego dymu, widoczne z odległo-

rakiety do wyrzutni. Inne elementy

powoli, ale stale, z szybkością zale-

ści wielu kilometrów, a ryk rakieto-

wyrzutni były zrujnowane, więc trud-

dwie trzech metrów na rok, zasypuje

wych silników obudziłby zapewne na-

ne do oceny. Później, kiedy już wi-

Tajemnica mierzei

Teraz, gdy tak sobie rozmawiałem

i dusi pod sobą lasy, pola, a nawet

wet umarłego. W tamtych czasach w

działem dokumentalne zdjęcia filmo-

przy obiedzie z panem Tadeuszem

miejscowości, leżące na jego drodze.

Rzeszy znana była tylko jedna rakieta

we, przedstawiające start V 2, byłem

(tyle się o nim dowiedziałem), przy-

Proszę spojrzeć na zdjęcie, przed-

i tylko o niej się wtedy mówiło, a była

bardzo zaskoczony. Na filmie widać

szło mi na myśl, że ten rozkaz nie

stawiające fragment ceglanego muru

to rakieta V 2. Gdy mieszkańcy Łeby

było kompletnie inne wyrzutnie niż te,

został odwołany i właściwie w całości

sterczącego pośród dość wysokich

zobaczyli wznoszące się do nieba

które widziałem koło Łeby!

Przeciwlotnicza rakieta Rhe-

obowiązuje do dzisiaj. Wartownicy kil-

sosen. W tym miejscu 300 lat temu

rakiety, od razu zaczęli się domyślać,

- Co więc tam oglądałem? Nie-

intochter

ka razy zmieniali już narodowość, ar-

znajdował się rynek miasta Łeby! To,

że i u nich pojawiły się wyrzutnie V 2.

wątpliwie wyrzutnie rakiet, ale jakich?