historia w znaczki wpisana

24

30 kwietnia – 13 maja 2010 * Kurier Galicyjski

mąż sześciu żon

(miał 185 cm wzrostu) monarszego

TaDeUsz KUrLUs

majestatu.

Umierając, wydukał jeszcze

W kwietniu ub. roku mi-

ostatnie słowa: Anna, Anna Boleyn,

nęła 500. rocznica objęcia

posępną, zrzędliwą, zakochał się

a potem jeszcze: Zakonnicy, zakon-

tronu  angielskiego  przez

w urodziwej damie dworu Anną

nicy! Może wymieniając imię drugiej

Henryka Viii, drugiego mo-

Boleyn i poczynił kroki, by móc ją

żony, którą, jak się zdaje, autentycz-

narchy z dynastii tudorów.

poślubić. Ale papież Klemens VII

nie kochał, pomyślał, że nie powi-

z długiego pocztu władców

nie wyraził zgody na unieważnienie

nien był oddać jej w ręce kata? Może

anglii chyba jemu właśnie

pierwszego małżeństwa. Wówczas

przywołując mnichów pragnął im po-

poświęcono najwięcej bio-

król, dając posłuch swym dorad-

wiedzieć, że źle się prowadził, że był

grafii, bo też był królem z

com, zwołał zebranie duchowień-

krwawym tyranem, który – ogółem –

wyjątkowo bogatym życio-

stwa, a ono, na rozmaite sposoby

posłał na śmierć około 72.000 ludzi

rysem, w znacznym stop-

do takiej decyzji nakłaniane, obwo-

(to prawda, że w większości byli to

niu wymazanym krwią.

łało Henryka głową Kościoła w An-

Urodził się 28 czerwca 1491 r.

przestępcy, ale sposób wydzierania

glii, co parlament zatwierdził aktem

jako syn Henryka VII Tudora i Elż-

im życia był makabryczny: na ogół

supremacji. W ten sposób doszło

biety York. Dzieciństwo i młodość

wrzucano ich do wrzącej wody!).

do ostatecznego zerwania ze Sto-

spędził tak, jak przystało synowi

Jedenaście dni po egzekucji

Wspomnieliśmy, że Henryk był

licą Apostolską. Nowo powołany

panującego. Gdy sypnęły mu się

Henryk poprowadził do ołtarza Jane

melomanem. Gdy zmarł, remanent

prymas rozwiązał małżeństwo kró-

wąsy, prowadził dość hulaszczy

Seymour (1509-1537). Ona wresz-

la z Katarzyną i uprawomocnił za-

tryb życia, lubił grać w karty i w kości

cie urodziła monarsze długo wycze-

warte wcześniej potajemnie z Anną

rozwiązał. Co się też stało, bo wolę

(a przy tym wygrywać), chętnie brał

kiwanego syna, przyszłego króla,

Boleyn. W związku z tym Ojciec

monarchy należało respektować.

broń do ręki, by zapolować, wiele

Edwarda VI, ale nie doczekała się

Święty obłożył Henryka ekskomu-

Już miesiąc później odbyła

czasu poświęcał sportom, bo uwa-

objęcia przezeń tronu, bo zmarła

niką. W rezultacie w Anglii rozpo-

się kolejna uroczystość zaślubin –

żał, że zwiększają tężyznę ciała.

kilka dni po połogu.

nową wybranką króla okazała się

Jej miejsce zajęła protestancka

Katarzyna Howard (1521-1542),

księżniczka z Niemiec Anna Kliwij-

dwórka Anny. Była dziewczyną ko-

ska (1515-1557), którą odkrył dla

chliwą, flirtowała i romansowała na

swego władcy jego pierwszy do-

potęgę. Było oczywiste, że 19-letnia

radca, Thomas Cromwell. Król jed-

dziewczyna u boku podstarzałego

nakże nie chciał brać ją za żonę na

już, prawie 50-letniego króla, nie

oślep, pragnął wpierw przynajmniej

poskromi swych namiętności, i da-

zobaczyć jej konterfekt. W tym celu

lej dawała im upust w ramionach

wyekspediował na niemiecki dwór

kochanków, w których na dworze

w Düsseldorfie swego nadworne-

mogła przebierać. Choć starała się

go malarza, Hansa Holbeina, by

ukryć swe tajemne kontakty, plotki

zrobiony tylko w Pałacu Westmin-

o jej niecnym postępowaniu dotarły

sterskim wykazał, że m.in. był wła-

częły się długie lata prześladowań

Ale miał także wykwintniejsze zami-

w końcu do uszu Henryka, który po-

ścicielem: 15 klawesynów, 2 klawi-

katolików, skasowano klasztory, za-

łowania: muzykował, komponował,

znawszy tę okrutną prawdę, ponoć

kordów, 31 wirginałów (to odmiana

grabiono ich majątek, powieszono

pisał wiersze. No i rozglądał się za

zalał się łzami. Ale od razu też za-

klawesynu), 5 gitar, 26 lutni, 62,

i poćwiartowano wielu zakonników,

spódniczkami. Rychło także, bo tuż

reagował: oskarżona o niewierność,

fletów, 13 rożków angielskich. In-

ścięto kanclerza Tomasza Morusa

przed koronacją w 1509 r., mając

po osiemnastu miesiącach małżeń-

strumenty bynajmniej nie były li tyl-

i biskupa Jana Fishera (kanonizo-

zaledwie 18 lat, po raz pierwszy

stwa podzieliła los Anny Boleyn,

ko ozdobą jego komnat, na każdym

wanych potem przez Kościół kato-

wstąpił w związek małżeński. Miał

dała głowę. Zapisano, iż w przed-

potrafił grać!

licki), spalono na stosie tłumacza

to w następnych latach czynić wie-

dzień egzekucji Katarzyna poprosiła

A jak Henryk jawi się nam w fila-

i wydawcę pierwszej biblii angiel-

lokrotnie, i właśnie opis tych jego

kata, aby przyniósł do celi pieniek,

telistyce? Nieźle, występuje na wielu

skiej, księdza Williama Tyndale a

mariaży zajmuje w poświęconych

na którym miała zostać ścięta, bo

znaczkach, czasem sam, w galerii

(jego ostatnie słowa przed śmier-

mu pracach najwięcej miejsca. Co

chciała sprawdzić, jak ułożyć na

angielskich władców (nawet poczta

cią, zanim zaciągnięto mu pętlę na

nie dziwi, bo ze swymi małżonkami

nim głowę. Jej los podzielili także

szyi, by nie mógł mówić, brzmiały:

obchodził się, delikatnie mówiąc,

ostatni kochankowie: Francis De-

„Jezu, otwórz oczy królowi Anglii”).

dość bezceremonialnie.

reham i Thomas Culpepper.

Anna Boleyn (1502-1536), nie-

Pierwszą wybranką Henryka była

Ostatnią żoną Henryka została

wiasta bardzo urodziwa, także nie

Katarzyna Aragońska, córka Izabeli

w 1543 r. Katarzyna Parr (1512-

na miejscu damę sportretował. Ten

spełniła oczekiwań króla, bo wpierw

i Ferdynanda II z Kastylii i Aragonii.

zaś, jak większość artystów w owym

dała mu córkę, Elżbietę, potem zaś

Daleko jej szukać nie musiał, bo pier-

czasie, upiększył ją, nadał jej wize-

poroniła syna. Toteż nie zwleka-

wej była żoną jego brata, księcia Walii,

runkowi łagodniejsze rysy. Henry-

jąc, głęboko zawiedziony Henryk

Artura, mając zaś wolną rękę po jego

kowi wydała się zatem na portrecie

już wypatrywał na dworze kolej-

śmierci, zgodziła się na związek

białogłową dość urodziwą, i zaordy-

nej kandydatki do wstąpienia na

z Henrykiem. Niestety, Katarzyna

nował, by przybyła do Londynu. Wi-

ślubny kobierzec. Wpierw jednak

(1485-1536), poślubiona bardziej ze

dząc ją in persona rozczarował się,

musiał się pozbyć Anny. Obrał

względów politycznych niż innych,

rzecz jasna, to nie była osoba, którą

najprostszą drogę: oskarżył ją o

nie dała Henrykowi upragnionego

oglądał na portrecie, więc od same-

wiarołomstwo i oddał katowi, za-

potomka i następcy tronu – czworo

go początku zaczął spoglądał na

lecając mu, by zamiast toporem

dzieci urodzonych w latach 1510-

przybyłą krzywym okiem. Niemniej

posłużył się mieczem. Doprowa-

1514 zmarło w dzieciństwie, żyła

do kontraktu ślubnego doszło, w

dzona do oprawcy, chwyciła się

jedynie Mary (urodzona 1516), ale

1540 r. Ale związek długo nie prze-

Korei Północnej go uhonorowała),

oburącz za szyję i powiedziała:

król ani nie chciał słyszeć o tym, by

trwał – już po sześciu miesiącach

przeważnie jednak w towarzystwie

„Nie będziecie mieli wielkiego kło-

to ona przejęła w przyszłości tron.

zażądał od arcybiskupa, aby uznał,

swego fraucymeru. Właśnie taką

potu, moja szyja jest bardzo cien-

W 1527 r., zawiedziony dzieleniem

że nie został skonsumowany i go

serię wydała teraz, z okazji 500.

ka, bardzo cienka”.

łoża z Katarzyną, zresztą kobietą

rocznicy wstąpienia na tron poczty

1548), jedyna, która go przeżyła (ale

Gibraltaru i Wyspy Man, a pocz-

krótko). Wraz z nią król dobił wresz-

ta Guernsey wyemitowała serię

cie do spokojnej przystani małżeń-

przedstawiającą różne wydarze-

skiej. Katarzyna była opiekuńcza,

nia w życiu monarchy. Najładniej

dbała o męża (wcześniej pochowała

jednak prezentuje się seria poczty

dwóch, z trzecim musiała się rozstać,

brytyjskiej z 1997 r., która wówczas

bo król rzucił na nią oko), który raczej

przypomniała, że minęło 450 lat od

już nie był Adonisem, lecz otyłym

śmierci króla.

mężczyzną (w pasie mierzył, baga-

Znałem kolekcjonera (nieżyją-

tela, 137 cm), z trudem się porusza-

cego już, niestety), który miał wielki

jącym  (specjaliści  skonstruowali

zbiór znaczków ilustrujących dzieje

nawet urządzenie, które wynosiło go

dworów panujących w Europie. Oczy-

po schodach). Jednakże do końca

wiście, ta seria angielska sprzed 11

życia Henryk ogromnie dbał o swój

lat była obecna na stronach klasera,

wygląd, zawsze wdziewał eleganc-

poświęconych Anglii.

kG

kie stroje, dodające jego sylwetce