List do redakcji

27

Kurier Galicyjski * 17 – 30 sierpnia 2010

pieLGrzymka po ziemiach daWnej GaLicji

W dniach od 30 czerwca

do 3 lipca 2010 r. odbyła się

pielgrzymka z parafii Łaznów,

obejmująca m.in. sanktuaria

i kościoły bieszczadzkie w Po-

lańczyku, Średniej Wsi, Lesku

i Jasieniu, beskidzkie w Dukli,

słowackie – w Bardejowie

i  Bardejowskich Kupelach,

na Ukrainie – we Lwowie oraz

świętokrzyskie w Kałkowie-

Godowie.

Grupa pielgrzymów, licząca 48

osób wyjechała autokarem w Biesz-

czady i na ziemie przyległe, dawniej

określane mianem Galicji. Organiza-

torem pielgrzymki był ks. kan. Stani-

sław Mendel – proboszcz parafii pw.

Matki Bożej Różańcowej w Łaznowie

Grupa pielgrzymkowa z parafii Łaznów przed Golgota w Kał-

Przed sanktuarium Matki Boskiej w Jasieniu

(archidiecezja łódzka), któremu po-

kowie-Godowie

wialiśmy architekturę oraz poznaliśmy

i XVII wieku, dzisiaj mieszczącą gale-

magało w opiece duszpasterskiej

czyku, do 1947 r. cerkwi grekokatolic-

waną św. Idziemu, a następnie rynek

dzieje trzech tutejszych katedr: greko-

rię obrazów i rzeźby. Podczas spaceru

nad grupą i czynnościach organi-

kiej. Pierwszy proboszcz łaciński – ks.

Starego Miasta z ratuszem, po czym

katolickiej św. Jura, łacińskiej Wniebo-

towarzyszyła nam praca silników mo-

zacyjnych dwóch nadzwyczajnych

Franciszek Stopa przeniósł tutaj z

nawiedziliśmy kościoły franciszkański

wzięcia Najświętszej Marii Panny oraz

tocyklowych, bowiem właśnie odby-

szafarzy sakramentu Eucharystii –

cerkwi w Łopience ołtarz główny wraz

i grekokatolicki. Następnie pojechali-

ormiańskiej Zaśnięcia NMP. Zwiedzili-

wał się Moto Country Festiwal Lesko

Sławomir Motylewski i Jan Balcerek.

ze słynącą łaskami ikoną Matki Bożej,

śmy do uzdrowiska Bardejowskie Ku-

śmy także inne obiekty sakralne, Teatr

2010, obejmujący m.in. paradę tych

Grupę pielgrzymów stanowili oprócz

ratując go od zagłady. Kolejnym punk-

pele (Bardejovské Kúpele), mającego

Opery i Baletu, różne zabytki architek-

pojazdów ulicami miasta. Po obiedzie

parafian łaznowskich, także miesz-

tem programu był godzinny rejs stat-

kilkuwiekową historię. Zapoznaliśmy

tury, w tym kolumnę z pomnikiem na-

odjechaliśmy w kierunku ziemi świę-

kańcy kilku innych miejscowości z te-

kiem „Tramp” po Jeziorze Solińskim,

się z niezbyt miłym smakiem leczni-

szego wieszcza Adama Mickiewicza.

tokrzyskiej, do sanktuarium Bolesnej

renu archidiecezji łódzkiej, m.in. Roki-

po czym przyjechaliśmy do Soliny, aby

czych wód mineralnych oraz podzi-

W emanującej historią katedrze łaciń-

Królowej Polski Matki Ziemi Święto-

cin, Aleksandrowa Łódzkiego, Brzezin,

zwiedzić zaporę wodną na Sanie. Tego

wialiśmy piękne urządzenie parku

skiej ksiądz Stanisław odprawił Mszę

krzyskiej w Kałkowie-Godowie. No-

Ujazdu, Koluszek, Justynowa i Toma-

dnia w programie była jeszcze kolacja

tutejszego uzdrowiska, nawiedziliśmy

św., po czym kontynuowaliśmy spacer

woczesne sanktuarium, którego serce

szowa Mazowieckiego. Przez trzy dni

ze śpiewem w Łobozewie Dolnym, za-

także miejscowy kościół, a spacer

po Lwowie. Zwiedziliśmy także waż-

stanowi kościół, będący wotum dzięk-

uroki zwiedzanych miejsc ukazywał

kończona powrotem do Leska.

zakończyliśmy pod pomnikiem cesa-

niejsze części cmentarzy: Łyczakow-

czynnym za ocalenie narodu polskiego

nam pan Antoni Antosz – profesjonal-

rzowej Elżbiety, żony Franciszka Jó-

skiego i Orląt Lwowskich, a następnie

od ateizmu oraz błagalnym o pokój na

ny przewodnik po Beskidach i Biesz-

zefa. Dawną granicę słowacko-polską

udaliśmy się na obiad do restauracji na

świecie, jest imponującym dziełem ks.

czadach, a ostatniego dnia jego córka

Dzień drugi

Następnego dnia po śniadaniu

przejechaliśmy w Radoszycach, a na-

starym mieście.

infułata Czesława Wali, a także jego

Katarzyna, pewnie podążająca zawo-

i pobraniu prowiantu na drogę, wyje-

szym kolejnym celem była Komańcza,

Kupiliśmy pamiątki, prezenty dla

duchownych i świeckich współpra-

dową ścieżką ojca. Dzięki nim dużo

chaliśmy w trasę ku słowackiej grani-

gdzie po kilkusetmetrowym spacerze

rodzin, różne artykuły spożywcze

cowników. Po Mszy św. zwiedziliśmy

dowiedzieliśmy się o zwiedzanych

cy, ale nim opuściliśmy Polskę, zatrzy-

drogą, którą wielokrotnie przemierzał

i udaliśmy się w drogę powrotną do

rozległy teren sanktuarium, słuchając

obiektach sakralnych i świeckich, a

maliśmy się w sanktuarium św. Jana

w latach 1955-1956 kardynał Stefan

Polski. Po przekroczeniu granicy ukra-

opowieści pani przewodnik o historii

także historii ziem, ujętych w progra-

z Dukli, znajdującym się pod opieką

Wyszyński – prymas Polski, inter-

ińsko-polskiej przybyliśmy do sanktu-

miejsca liczącego dopiero 29 lat od

mie wyjazdu.

ojców Bernardynów. Okazały kościół

nowany tu na okres roku i trapiony

arium w Jasieniu, aby przed obliczem

erygowania tutejszej parafii. W plene-

o odnawianej właśnie elewacji jest

chorobą. Okazały, zabytkowy budynek

Matki Bożej Bieszczadzkiej podzięko-

rze wzniesiono m.in. murowane stacje

Dzień pierwszy

poprzedzony dwoma pomnikami – pa-

na wzgórzu, do którego doprowadziła

wać Bogu i Maryi za dzisiejszy dzień

Drogi Krzyżowej z Golgotą – Martyro-

Pielgrzymka rozpoczęła się 30

trona miejsca oraz figurą papieża Jana

droga okazał się Domem Zgromadze-

pielgrzymowania, po czym wróciliśmy

logium Narodu Polskiego, przypomina-

czerwca 2010 r. o świcie Mszą św. w

Pawła II. Wnętrze zabytkowej świątyni

nia Sióstr Nazaretanek – opiekunek

do naszej bazy w Lesku.

jącą formą średniowieczny zamek, al-

zabytkowym kościele w Łaznowie. Na-

zdobią malowidła naścienne, nawiązu-

tego miejsca, mieszczącym także Izbę

pinaria z wkomponowanymi kaplicami

stępnie udaliśmy się autokarem trasą

jące do życia św. Jana z Dukli i łask

Pamięci kardynała tysiąclecia. Po cie-

różańcowymi, grotę z Lourdes, ołtarz

przez Kielce i Rzeszów do Leska nad

Dzień czwarty

otrzymanych od Boga przez naród pol-

kawej prelekcji jednej z sióstr na temat

Po śniadaniu zwiedzaliśmy Lesko,

polowy, pomniki i liczne inne obiekty.

Sanem, gdzie zostaliśmy zakwatero-

ski za jego wstawiennictwem. W kapli-

prymasa Wyszyńskiego – dziś sługi

zaczynając od gotyckiego kościoła far-

Sanktuarium w Kałkowie-Godowie

wani w szkolnym schronisku młodzie-

cy znajdują się relikwie świętego, cie-

Bożego, a także historii tutejszego

nego p.w. Nawiedzenia NMP obecnie

jest też centrum duszpasterstwa dla

żowym „Bieszczadnik” przy ul. Jana

szące się wciąż żywym kultem. Tutaj

klasztoru wróciliśmy do Leska.

poddawanego renowacji, w parku wi-

osób niesłyszących i niepełnospraw-

Pawła II. Po obiedzie w schronisku

ksiądz proboszcz odprawił Mszę św.

dzieliśmy obelisk z 1901 r., wzniesiony

nych. O godz. 21.00 uczestniczyli-

jako pierwszy nawiedziliśmy kościół

w intencjach uczestników pielgrzymki

ku pamięci Tadeusza Kościuszki oraz

śmy w Apelu Jasnogórskim, po czym

pw. Wniebowzięcia NMP w Średniej

Dzień trzeci

i ich rodzin. Przed południem przyje-

O godzinie 4.00 wyjechaliśmy do

figurę Matki Bożej, dalej ratusz miejski

udaliśmy się w drogę powrotną do

Wsi nad Sanem, który powstał praw-

chaliśmy do Bardejowa (Bardejov)

Lwowa trasą przez Ustrzyki Dolne,

z 1894 r., zabytkowe kamieniczki, a

Łaznowa, gdzie przyjechaliśmy po

dopodobnie w II połowie XVI wieku

na Słowacji, miasta wpisanego na

przejście graniczne w Krościenku,

także zamek zbudowany przez możny

północy w pełni zrealizowawszy pro-

jako kaplica dworska rodu Balów, a

Listę Światowego Dziedzictwa Kultu-

Chyrów, Sambor i Rutki. Około godz.

ród Kmitów, a odrestaurowany przez

gram duszpasterski i krajoznawczy

dziś jest uważany za najstarszą, drew-

rowego i Przyrodniczego Ludzkości

8.30 przyjechaliśmy do Lwowa, gdzie

Wincentego Pola w XIX wieku, gdy był

pielgrzymki.

nianą świątynię w Bieszczadach. Na-

(UNESCO). Zwiedziliśmy przepiękną,

polska historia i kultura są wciąż żywe.

on własnością rodu Krasickich. Zwie-

stępnie modliliśmy się w sanktuarium

andrzej Żarczyński

gotycką bazylikę mniejszą, dedyko-

Kierowani przez przewodnika, podzi-

dziliśmy też synagogę z przełomu XVI

Matki Bożej Pięknej Miłości w Polań-

Justynów

POTOMKOWIE NAZIST W PrZEPrASZALI ŻyD W ZA HOLOKAuST

„Jesteśmy delegacją porozumie-

się naszym najbliższym przyjacielem,

KoNSTaNTY CZaWaGa

nia, która przyjechała na Ukrainę, aby

co też odczuwamy. Często przyjeżdżają

tekst i zdjęcie

przeprosić Żydów za Holokaust” – po-

do nas delegacje z Niemiec, zwiedza-

wiedzieli „Kurierowi” Niemcy z Tybingi.

ją Babi Jar i widzimy ich łzy skruchy”

7 sierpnia kilkuset Niem-

Zapewnili, iż wcześniej nie wiedzieli, że

– zaznaczył Lewitas. Teraz wspólnie

ców, Ukraińców, Żydów oraz

ich dziadkowie uczestniczyli w zagła-

przygotujemy się do obchodów 70-lecia

przedstawicieli innych naro-

dzie Żydów. W imieniu swoich rodzin,

mordu w Babim Jarze” – powiedział

dowości uczestniczyło w Mar-

przeprosili oni już wspólnoty żydowskie

przewodniczący.

szu Żywych, który przeszedł

w Niemczech i Stanach Zjednoczo-

Po obchodach w Kijowie, delegacja

ulicami Lwowa na znak hoł-

nych za swoich przodków-zbrodniarzy.

potomków nazistów odwiedziła 15 miast

du i pamięci o ofiarach Holo-

Tym razem, w składzie 200-osobowej

Ukrainy, aby tam przeprosić Żydów.

kaustu. Procesja modlitewna

delegacji, przyjechali oni z Niemiec na

Wbrew zapowiedziom i oczekiwaniom

została zorganizowana przez

Ukrainę. 5 sierpnia, będąc w Kijowie,

organizatorów, w Marszu Żywych we

potomków nazistów z nie-

odwiedzili oni Babi Jar – najbardziej

Lwowie uczestniczyli wyłączenie goście

mieckiego miasta Tybinga.

numentu, wzniesionego na miejscu

janowski przeszło ponad 200 tys. Ży-

znane miejsce eksterminacji, gdzie tyl-

Po wspólnej modlitwie przy po-

z Niemiec, przedstawiciele wspólnot

janowskiego obozu koncentracyjne-

dów, w większości zamordowanych

ko 29 i 30 września 1941 r. zamordo-

mniku ofiar getta lwowskiego przy ul.

protestanckich i Żydów mesjańskich.

go, gdzie odbył się wiec żałobny.

lub zmarłych w wyniku chorób i głodu.

wano ponad 33,7 tys. Żydów. Igor Lewi-

Czornowola, Jurij Najmuszin opowie-

Nie przybyli ani reprezentanci miejsco-

Podczas uroczystości przypomnia-

Żydów lwowskich wywożono także do

tas, przewodniczący Rady Żydowskiej

dział szczegółowo o zagładzie Żydów

wych władz, ani kościołów katolickiego

no, że w II wojnie światowej zginęło

obozu śmierci w Bełżcu. Według róż-

Ukrainy powiedział, że spowodowana

lwowskich. Dalej uczestnicy marszu,

i prawosławnego, ani też przedstawicie-

150 tys. lwowskich Żydów, zaledwie

nych źródeł, naziści pozbawili życia na

przez nazizm wrogość, została dzisiaj

z izraelskimi i ukraińskimi flagami na

le synagogi.

700 udało się uratować. Przez obóz

Ukrainie ponad 1,5 mln Żydów.

przezwyciężona. „Niemiecki naród stał

kG

czele, przeszli „Drogą śmierci” do mo-