29

Kurier Galicyjski * 17 – 30 sierpnia 2010

„Junkers” i „Dornier”), a także artylerię

no już 8 stycznia 1940 r. Jeśli chodzi

się odwróciła. Wzięty po inwazji alian-

Czy polska filatelistyka ma jakiś

Bitwa o anglię

Zanim jednak dałoby się wprowa-

przeciwlotniczą i bitwę lotniczą nad

o żywność, to jednej osobie przysługi-

tów w Normandii w dwa ognie, był już

walor przypominający Dunkierkę?

dzić te plany w życie, należało wygrać

Katedrą św. Pawła w Londynie.

wało tygodniowo: 1,7 litra mleka, 225

zdany tylko na klęskę. Pokój zawitał

Tak jest, ukazał się w 1990 r., w 50.

wojnę. Przede wszystkim wyelimino-

Choć Bitwa o Anglię została roz-

g dżemu, 170 g masła, 55 g tłuszczu

do Europy w 1945 r. Anglia, podobnie

rocznicę wydarzeń na francuskim

wać siły powietrzne W. Brytanii, one

strzygnięta, Hitler wciąż jeszcze łudził

do gotowania, 115 g szynki, 30 g sera,

jak i inne kraje, długo jeszcze odczu-

wybrzeżu, przedstawia samolot typu

bowiem mogły stanowić wielkie za-

się, że mimo wszystko uda mu się wziąć

225 g cukru, 55 g herbaty i mięso za

wała skutki wojny. Nadal żywność

„Hawker Hurricane”, jeden z tych, na

grożenie dla wojsk Wehrmachtu, prze-

górę. Wyznaczył dwa nowe terminy in-

12 pensów. W magazynach złożono

była racjonowana, mało tego – na

których latali polscy piloci, oraz godło

prawiających się przez Kanał. Tego

wazji, na 27 września lub 8 październi-

także żelazne porcje żywności, wystar-

listę towarów spożywczych z ogra-

polskiego dywizjonu myśliwskiego

zadania podjął się Göring, pławiący się

ka, ale potem, 17 września, ostatecznie

czające na osiem dni, które miały być

niczonym dostępem wpisano także

303.

w dumie po wyczynach jego lotnictwa

odwołał plany zawładnięcia Wyspami

wydawane, gdyby nastąpiła inwazja.

chleb (od 1946 do 1948), ziemniaki

w Holandii, Belgii i Francji, przekonany,

Brytyjskimi. Owszem, 30 czerwca udało

Także benzyna była na kartki. Życie

(w 1947). Potem stopniowo kartki

Co by było, gdyby

że także z tym nowym zadaniem się

mu się wedrzeć na terytorium brytyjskie

codzienne Anglików bardzo się więc

zaczęto likwidować, w lipcu 1952 r.

Niektórzy historycy lubią uprawiać

upora. Tak zwana Bitwa o Anglię roz-

– na leżące u wybrzeży Francji Wyspy

zmieniło, a ilustruje to drugi blok z 13

na benzynę, we wrześniu 1953 r. na

tzw. historię alternatywną, czyli zasta-

poczęła się 10 lipca 1940 r. i trwała do

Normandzkie. I tylko tyle.

maja, zawierający osiem znaczków,

cukier, całkowicie zaś zniesiono je

nawiać się, co by było, gdyby jakieś

końca października. Ale niemieckie ra-

także będących reprodukcjami foto-

dopiero 4 lipca 1954 r.

istotne wydarzenia potoczyły się ina-

chuby wzięły w łeb – Królewskie Siły

grafii z 1940 r. Mamy tu: Winstona

W czasie wojny ukazało się w Anglii

czej. Pogdybajmy więc także trochę.

Życie na kartki

Powietrzne (RAF) górowały pod każ-

Anglia musiała jednak nadal

Churchilla inspektującego wojsko;

niewiele nowych znaczków: w 1939 r.

W Anglii był dość silny obóz, opowia-

dym względem nad Luftwaffe, która

trwać w gotowości obronnej, a potem

kobietę, która zastępując będącego w

trzy obiegowe z wyższymi nominała-

dający się za dalszymi ustępstwami

wpierw bombardowała tylko lotniska,

na rzecz Hitlera, za kontynuowaniem

a potem, gdy to nie okazało się dość

polityki Chamberlaina. Mogło zatem

skuteczne, także miasta, co zdaniem

dojść do porozumienia się z nim

Hitlera miało osłabić moralnie społe-

wówczas, gdy jeszcze zwycięsko to-

czeństwo angielskie, złamać jego hart

czył swe kampanie, gdy jego wojska

ducha, doprowadzić do zaniechania

podjąć z sojusznikami akcje, mają-

wojsku męża, zasiadła za kierownicą

stanęły nad Kanałem, w odległości

oporu. Nic takiego się nie stało, choć

ce na celu ostateczne pokonanie III

traktora; oddział ochotników obrony

zaledwie trzydziestu kilku kilometrów

w wyniku bombardowań zginęło około

Rzeszy. Była w trudnej sytuacji, bo

lokalnej (Home Guard), które później

od brzegów Wyspy. Godząc się na

60.000 cywilów. Łącznie Niemcy stra-

całkowicie osamotniona, ale przecież

liczyły około miliona osób; dzieci ewa-

przyjęcie warunków Berlina, Londyn

cili w czasie Bitwy 1.887 samolotów,

nie pod okupacją, nie doświadczyła

kuowane z południa Anglii na północ;

całkowicie zobojętniałby na to, co

Brytyjczycy – 1547. Zginęło 2.698 nie-

nigdy tego, co było dniem powsze-

jednego z obserwatorów nieba, mają-

dzieje się na kontynencie. Hitler miał-

mieckich pilotów (967 wzięto do niewo-

dnim na przykład Polski – tu szalał

cego informować o nadlatujących wro-

by wolną rękę w realizacji swych świa-

li, 638 zaginęło), po stronie brytyjskiej

niemiecki terror, zwłaszcza w utwo-

gich samolotów, tu sprawdzającego,

toburczych planów. Prawdopodobnie,

straciło życie 544 pilotów. W Bitwie, jak

rzonym przez okupanta Generalnym

od której godziny będzie obowiązy-

niczym nie zagrożony na zachodzie,

wiadomo, walczyło 145 polskich pilo-

Gubernatorstwie. „Gdyby kiedyś wy-

wać zaciemnienie; kobiety fabrykach

pokonałby Związek Sowiecki, a USA,

tów (poległo 29), czyli 5 procent ogółu

naleziono wskaźnik przeliczania ilości

zbrojeniowych i innych (pracowało w

i tak hołdujące izolacjonizmowi, nie

załóg RAF. Polacy strącili około 170

przelanej niewinnej krwi na hektar

nich około pięciu milionów); księżnicz-

przystąpiłyby do wojny. Los narodów

niemieckich samolotów.

powierzchni – napisał angielski histo-

kę Elżbietę przed mikrofonami BBC

słowiańskich byłby przesądzony, nie

W tym roku trwają obchody 70.

ryk Norman Davies – ten nieszczęsny

(rodzina królewska często zwracała

ulega kwestii, że po wymordowaniu

rocznicy Bitwy o Anglię, ukazało się

skrawek ziemi z pewnością pobiłby

się do narodu na falach eteru, pod-

mi, z podobizną króla Jerzego VI; w

Żydów przyszłaby kolej na Polaków

już wiele upamiętniających ją serii

wszelkie rekordy”. Najważniejsze było

trzymując go na duchu); strażaków,

1940 r. sześć upamiętniających 100.

(istniały przecież plany dalszej rozbu-

(niektóre niedawno omówiliśmy na

teraz szybkie wzmocnienie potencjału

dzielnie zwalczających pożary wybu-

rocznicę ukazania się pierwszego

dowy Auschwitz), Reinhard Heydrich,

łamach „PF”), tu przedstawiamy jed-

przemysłu pracującego na rzecz woj-

chające podczas niemieckich nalotów

znaczka świata, z konterfektami kró-

Generalny Protektor Czech i Moraw,

nak serię brytyjską, złożoną z ośmiu

ska, znaczne powiększenie liczebno-

na miasta.

lowej Wiktorii i króla Jerzego VI, w

zapowiedział, że miliony Czechów,

znaczków, wprowadzoną do obiegu

ści armii, usprawnienie działalności

Minął ów dramatyczny dla Anglii

1941 r. sześć obiegowych z 1937 r.

których nie da się zasymilować, zo-

13 września 1965 r. w związku z 25.

służb medycznych, wciągnięcie ca-

rok 1940. Niebawem Hitler zaatakował

w zmienionych kolorach lub z nowymi

staną wywiezione na Syberię, pla-

rocznicą heroicznej walki o pano-

łego społeczeństwa w tryby machiny

swego dotychczasowego sojusznika,

nominałami, i wreszcie w 1942 r. dwa

nowano totalne wytępienie Rosjan,

wanie nad brytyjską przestrzenią

wojennej. Jako że kraj był odcięty od

Związek Sowiecki. Początkowo odno-

z serii z 1939 r. w nowych kolorach.

Himmler palił się do tego. Dzięki

powietrzną. Widzimy tu samoloty an-

jakichkolwiek dostaw z importu, trzeba

sił na wschodzie sukcesy, wielu jego

W 1946 r. pojawiła się dwuznacz-

Winstonowi Churchillowi do takiego

gielskie („Spitfire”, „Hurricane”) i nie-

było wprowadzić racjonowanie żywno-

urzędników już snuło plany zagospo-

kowa seria, wieńcząca koniec II wojny

scenariusza wydarzeń w XX wieku

mieckie („Messerschmitt”, „Heinkel”,

ści, tekstyliów itd. Kartki wprowadzo-

darowania podbitych ziem, aż tu karta

światowej, tę tu reprodukujemy.

nie doszło…

Do wyszkowskich hucułów – najeść się i potańczyć

Wyszkowskiego bograczu przy-

HaLiNa PŁUGaTor

gotowano ponad 200 litrów, aby

tekst i zdjęcia

móc ugościć wszystkich gości.

Po tym, jak się już porządnie

W uroczysku Kalinowiec,

naje, można przejść się połoniną,

obok przełęczy wyszkow-

wyroby mistrzów obejrzeć, nauczyć

skiej, która łączy Przykarpa-

się malowania huculskiej pisanki,

cie i Zakarpacie, odbył się

robienia lalek z lnu, tkania gobeli-

po raz pierwszy festiwal kul-

nów, spróbować swoich sił w staro-

tury huculskiej i tradycyjne

dawnym tańcu „trisunka”, posłuchać

„Barwy karpackiego lata”.

Zapach smażonej wieprzowiny,

miejscowych „drymbek”.

marynowanych „szczyraków” (bia-

- W naszej wsi, na odmianę

storią. Jeszcze gdy Tatarzy napada-

łych grzybów – prawdziwków), mio-

od Huculszczyzny, na „drymbie” w

li na nasz kraj, przez wsie prowadzili

dowego kwasu i wina – to wszystko

święta grają kobiety – kontynuuje

wziętych do niewoli Węgrów. Bieda-

się wymieszało i ściąga setki ludzi

Mykuliak – Po tamtej stronie gaź-

ków nie karmiono, ale zmuszano do

do Kalinowca. Na szerokiej połoni-

dzina może pokazać swoje umie-

gotowania dla bisurmanów. Wśród

nie wśród szarotek, jodeł i chrustu

jętności tylko w domu, a u nas

jeńców był ksiądz, który do garnka

roznosi się echem „Karpackie lato”,

kobieta jest otoczona niezwykłym

z zupą wrzucił tak dużo pieprzu, że

powietrze, woda prosto ze studni.

- Do przyrządzenia huculskiego

na które są zaproszeni gazdowie,

szacunkiem.

tamci nie mogli nawet tego do ust

A to, że zimą zamiecie straszne, to

bograczu, należy zmieszać barani-

ich żony i dzieci.

Następne święto ma się odbyć

włożyć, więc oddali wszystko swoim

nie szkodzi, z tym można sobie po-

nę, cielęcinę, wieprzowinę, mar-

Po drodze widzi się tylko jedną

w tradycyjnym etnicznym przy-

więźniom. Potem ksiądz pobłogo-

radzić. Teraz Huculi świętują i powie-

chew, czerwoną paprykę, pomidory

chatę, do niedawna nie było tu żad-

siółku „Dzwinka”, który pojawi się

sławił strawę i smak pieprzu w ogóle

trze aż drży od ich mocnych głosów.

– zdradza przepis Anatolij Mykułak,

nej cywilizacji, stara huculska rodzina

w tym uroczysku, gdzie jeszcze

nie przeszkodził głodnym Węgrom.

Dookoła rozłożyli się muzykanci, ze-

wójt Wyszkowa – Potrawa ta jest

żyła nawet bez światła. Ale Huculi nie

długo można było usłyszeć śpiew

Od tamtej pory dania są niezwykle

społy folkowe, majstrowie. A Huculi

bardziej znana na Zakarpaciu, ale

narzekają. Dla nich większą wartość

i śmiech.

kG

ostre w smaku.

rozkładają garnki z jedzeniem.

u nas ona jest szczególna, bo z hi-

stanowią góry pokryte mgłą, świeże