Wybory lokalne na ukrainie

10

16 – 29 listopada 2010 * Kurier Galicyjski

borszczoWskie echo Wybor W

przewodniczących, książeczka z usta-

WłODZIMIERZ OSADCZy

wą w tym dniu była dla niego „pismem

Centrum UCRAINICUM

świętym”. Niezwykle rygorystycznie

Lublin

traktowano każdą sytuację niestandar-

Wśród wielu miejscowości, do

dową. Kiedy kobieta z wadą wzroku

których udali się przedstawiciele

poprosiła, żeby jej mąż wszedł z nią do

polskiej misji obserwatorskiej na wy-

kabiny głosowania, nadzorujący wybo-

borach do lokalnych organów władzy

ry stanowczo się sprzeciwił. Kobieta

na Ukrainie w 2010 r. znalazło się też

odłożyła karty do głosowania i oddaliła

podolskie miasteczko Borszczów, w

się oburzona. Po tym wszczęto dysku-

obwodzie tarnopolskim. Już same

sję i po dokładnym przestudiowaniu or-

położenie geograficzne miasta na

dynacji, doszło się do wniosku, że w tej

styku Podola, Bukowiny i Podkarpa-

sytuacji taka pomoc ze strony bliskiej

cia tworzy tutaj niepowtarzalny kli-

osoby była dopuszczalna. Przewodni-

Obelisk ku czci 100. rocznicy

Obok siebie na rynku borszczowskim ratusz i kościół rzym-

mat. Pozostałości zabytków wraz z

czący komisji niezwłocznie udał się do

urodzin Adama Mickiewicza,

skokatolicki

wszędzie dostrzegalnymi szpetnymi

mieszkania kobiety, mieszkającej po

odnowiony w 2004 r.

zabudowaniami z poprzedniej, nie tak

przeciwnej stronie ulicy. Tu wszyscy

Zbruczem. Przeniesiony po wojnie do

dzącą partią i wspierany przez władze

dalekiej, epoki, podsycają atmosferę

doskonale się znają. Przeprosiwszy,

Borszczowa i za rządów obecnego

centralne, był najbardziej poważnym

małomiasteczkowej galicyjskiej pro-

przyprowadził kobietę, dając jej możli-

mera odnowiony i przywrócony na

konkurentem obecnego mera. W po-

wincji, mającej dawną i barwną histo-

wość dokonania wyboru, korzystając z

listę zabytków miejskich w 2004 roku

przednich wyborach obu panów dzie-

rię, okres sowieckich eksperymentów,

pomocy męża.

– Roku Polski na Ukrainie.

liło tylko ok. 200 głosów.

niepewną teraźniejszość oraz jeszcze

To, że ordynacja jest traktowana

Przykładne relacje układają się

W dniu wyborów, zaraz po otwar-

bardziej niepewną przyszłość.

nader rygorystycznie, w pełni prze-

władz miasta z sąsiadami „zza płotu”

ciu lokali wyborczych, podobnie jak

Wielką niewiadomą wyborów, w

strzegając litery prawa, mieliśmy

– prowadzoną przez oo. Michalitów

i w większości miejscowości na Za-

tym liczącym zaledwie dwanaście ty-

możliwość przekonać się w czasie li-

parafią łacińską. Mer niejednokrotnie

chodzie Ukrainy, za wiele się nie

sięcy mieszkańców mieście, była oso-

czenia głosów. Książeczka z ustawą

odwiedza świątynię, wchodząc na mo-

działo. Dopiero po zakończeniu na-

ba przyszłego burmistrza Borszczowa.

była niezbędną podpowiedzią przy

dlitwę, po drodze do pracy. Wszystkie

bożeństw niedzielnych, we wszyst-

Dotychczasowy włodarz miasta Iwan

każdej czynności. Przy czym na-

konfesje religijne cieszą się u władz

kich świątyniach miasta, mieszkańcy

Stepanowycz Baszniak podejmując

wet czynności rutynowe, niemające

jednakowym szacunkiem i poważa-

Borszczowa ubrani odświętnie za-

nas w swoim gabinecie, w niedużym

żadnego wpływu na liczenie głosów,

niem. Dlatego tak naturalnie wygląda

częli wypełniać miejsca w lokalach

Kopia świątyni Bożego Grobu,

ratuszu, pod starą tablicą z napisem

były uzasadniane cytatami z ordyna-

na podwórku przy parafii prawosław-

wyborczych. Na ok. osiem tysięcy wy-

wzorowana na bazylice bożo-

– uprawa, sąsiadującym „przez płot”

cji i wykonywane z powagą. W takiej

nej zmniejszona kopia słynnej bazyli-

borców, w mieście było otwartych 5

grobców w Miechowie, wznie-

z parafią rzymskokatolicką Św. Trójcy,

sytuacji, w lokalu, gdzie głosowało ok.

ki Bożego Grobu oo. bożogrobców w

lokali, czyli trochę ponad tysiąc osób

siona na dziedzińcu cerkwi

opowiedział o mijającym okresie swych

800 osób do bezpośredniego licze-

Miechowie, która w przyszłości ma być

miało przyjść do każdego z nich.

prawosławnej w Borszczowie.

rządów w mieście, o osiągnięciach i per-

nia głosów doszło dopiero po 3 nad

zabudowana w kaplicę. Ta inicjatywa

Nas, jako przedstawicieli misji z od-

Obok inicjator jej powstania w

spektywach na przyszłość. On bowiem

ranem. Cały poprzedni czas kilkakrot-

została podpatrzona w Polsce w cza-

powiednimi zaświadczeniami, wydany-

mer miasta Borszczowa Iwan

jest jednym z najbardziej wiarygodnych

nie liczono niewykorzystane karty (ok.

sie wyjazdów partnerskich burmistrza

mi przez Centralną Komisję Wyborczą,

Baszniak

kandydatów na burmistrza w tych wy-

700), wielokrotnie sprawdzano i po

Baszniaka i jest realizowana przy jego

podejmowano z szacunkiem i lekkim

borach. W jego gabinecie od razu się

sporządzeniu protokołów, opieczęto-

gorącym zaangażowaniu. Miejscowa

zdziwieniem. Można było odczuć też

odbywały się poprawnie, nic nie prze-

rzuca w oczy olbrzymi, niezwykle po-

wano w poszczególne paczki.

wspólnota polska, licząca wg danych

lekkie zażenowanie, że oto do tak spo-

szkadzało wyborcom wyrazić swej

mysłowy wieniec dożynkowy z kłosów

Opuszczaliśmy podolski Borsz-

mera ok. 120 osób, nie wykazuje się

kojnego i dobrze poukładanego miasta

woli, zaznaczając kandydatów na

i kwiatów. Jest to dar z miasta partner-

czów o świcie. Wyniki wyborów nie

specjalnie inicjatywą i sprawy rozwoju

przyjeżdżają obserwatorzy, legitymują-

każdej z pięciu kart wyborczych (w

skiego Borszczowa – Bochni, dokąd

były jeszcze znane. Z poszczegól-

kontaktów z Polską pozostają raczej

cy się paszportami polskimi, przy czym

obwodzie tarnopolskim nie odbywały

niejednokrotnie udawała się delegacja

nych lokali dochodziły informacje, że

domeną władz lokalnych.

bezbłędnie wysławiający się po ukraiń-

się wybory do rady obwodowej). Sy-

z tego podolskiego miasta w ramach

z pewnością na następną kadencję

Gwoli sprawiedliwości, odbyliśmy

sku. Tego szczególnego przeżycia na-

tuacja patriarchalnej powagi i spokoju

współpracy.

zostanie dotychczasowy burmistrz.

spotkania ze wszystkimi kandydatami

szej wizyty w mieście doświadczyliśmy

towarzyszyła wyborom w każdym z

Burmistrz, mówiąc o swych do-

Gratulujemy więc Iwanowi Basznia-

na burmistrza Borszczowa z różnych

w nocy poprzedniego dnia, kiedy po

pięciu lokali. Można było zauważyć

konaniach na płaszczyźnie zbliżenia

kowi i liczymy na następne spotkania,

opcji politycznych.

zakwaterowaniu w hotelu niespodzie-

szczególne przewrażliwienie prze-

polsko-ukraińskiego, wskazuje na

już przy innych okazjach, jakimi są

W swoim sklepie biurowym pod

wanie po 23 godzinie mieliśmy wizytę

wodniczących komisji wyborczych na

znajdujący się za ratuszem nieduży

chociażby coroczne festiwale barsz-

czerwono-czarno flagą podjął nas kan-

przedstawiciela „służb emigracyjnych”,

każde możliwe naruszenie porządku.

obelisk z tablicą z cyrylicznym napi-

czu oraz pokazy przepięknych hafto-

dydat ze „Swobody”, reprezentujący

który wyraził dziwne życzenie... ksero-

Bez przerwy sięgano po ordynację

sem – Adam Mickiewicz. Jest to daw-

wanych koszuli, z których tak słynie

środowiska przedsiębiorców. Inni kan-

kopiowania paszportów.

wyborczą, próbując wyjaśniać każde,

ny pomnik, ufundowany w setną rocz-

Ziemia Borszczowska.

dydaci startowali z list BJuTu i Partii

Tak, jak zakładano wcześniej,

nawet najmniejsze nieporozumienie w

kG

nicę urodzin Wieszcza w Skale, nad

Regionów. Ten identyfikowany z rzą-

wybory w poszczególnych lokalach

toku wyborów. Jak powiedział jeden z

Widziane z Warszawy Wybory TesTują demokracjĘ

dłuższej perspektywie wynikają dwa

czy podatkowych. Tylko dla przykładu

odnotowanie zasługiwały m.in. te,

Dziennikarza w Warszawie. Jej tema-

MIKOłAJ ONISZCZUK

podstawowe wnioski. Pierwszy, że

– ustawa o lokalnych wyborach okre-

które dotyczyły problemów samego

tem wiodącym były obserwacje grupy

ustawodawstwo ukraińskie, dotyczą-

śla, że kampania wyborcza ma trwać

udziału wyborców, jak i organizacji

ekspertów polskiej Misji Obserwacyj-

Mowa  o  październiko-

ce wyborów lokalnych, nie zapew-

60 dni, od ogłoszenia daty do dnia

i procedury wyborów oraz wnioski.

nej i wnioski, wynikające z monitorin-

wych – i nie tylko – wybo-

nia przeprowadzenia przejrzystego,

głosowania… i kropka. Co więcej –

Ujmując całościowo – więcej było

gu wyborów lokalnych w obwodach,

rach lokalnych na Ukrainie,

sprawiedliwego i demokratycznego

kandydaci mają 9 dni na rejestrację

uwag krytycznych niż pozytywnych.

objętych Partnerstwem Wschodnim,

u sąsiada zza miedzy, o sło-

procesu wyborczego w zakresie ter-

i 22 dni na kampanię agitacyjną. Te

Po pierwsze – frekwencja wybor-

w tym zachodniej Ukrainy (Lwów, Tar-

wiańskiej, acz „specyficz-

minów wyborów i formowania komisji

krótkie terminy są krytykowane, bo to

cza była niższa niż w poprzednich

nopol, Iwano-Frankowsk czy Użho-

nej” mentalności. Nawet w

wyborczych. I drugi – to sztuczna,

oznacza, że kandydat jest siłą rzeczy

wyborach. Dla przykładu – w Borsz-

rod) i kilku regionach wschodnich

dwóch odmianach.

skomplikowana procedura i niskie

„zmuszany” do prowadzenia agre-

czowie, w obwodzie tarnopolskim,

(Charków, Sewastopol na Krymie).

Tak można by określić stan świa-

kwalifikacje członków komisji wy-

sywnej i często nieuczciwej kampa-

wynosiła ona tylko 50%. A trzeba

Referentami tematu byli uczestnicy

domości społecznej na Ukrainie. Po

borczych, która stwarza zagrożenie

nii, gdyż tylko taka może przyciągnąć

wiedzieć, że frekwencja ta na Ukrainie

misji, a więc Ludmiła Kozłowska,

raz kolejny utwierdziła mnie w tym nie-

falsyfikacją. I choć niedawne wybory

uwagę mediów. Wiele nieprawidło-

sięgała zazwyczaj 70 – 75%. Co może

wiceprezes Fundacji, Marina Drako,

dawna kampania wyborcza do samo-

nie ujawniły masowych naruszeń pra-

wości dotyczy powoływania skła-

zastanawiać, to fakt, że w 2010 r. –

autorka informacji „Wybory samorzą-

rządów, a przedtem też prezydencka.

wa w samym procesie głosowania, to

dów komisji wyborczych, zgłaszania

biorąc pod uwagę ogólnoukraińskie

dowe – doświadczenia ukraińskie”,

Za dużo w niej nadal stereotypów, za

za wcześnie byłoby mówić, że moni-

kandydatów, działalności sądów…

wyniki – frekwencja ta wynosiła 40% i

Krzysztof Łątka, dyrektor Departa-

mało współczesności. Nie ma też w

toringu przez instytucje europejskie

Ma miejsce praktyka podejmowania

była najniższa od 10 lat. Przyczyn tego

mentu Rozwoju Urzędu Miasta w

tej sytuacji jasnej odpowiedzi na za-

można by zaprzestać.

decyzji „politycznych” w sprawach

stanu rzeczy jest dużo – od niedoma-

Lublinie i Jarosław Prystasz, redaktor

sadnicze pytania – jakimi chcą być

To są spostrzeżenia z życia wzię-

problemów prawnych, rozpatrywa-

gań w informowaniu o miejscu głoso-

naczelny „Naszego Słowa”, tygodni-

Ukraińcy i jaką chce być – Ukraina?

te. Prawo, system wyborczy trzeba

nych przez organy administracji wy-

wania, terminach czy godzinach, po w

ka mniejszości ukraińskiej w Polsce.

Do refleksji na ten temat skło-

doskonalić. Ale z tego wynika wyraź-

borczej i sądy. Taka sytuacja może

ogóle mdłą promocję tych wyborów.

Spotkaniu przewodniczył i żywą dys-

niła mnie interesująca konferencja

nie, że na Ukrainie dokonują się dość

mieć i wielokroć ma wpływ na wynik

Ujawniły się poważniejsze luki praw-

kusję prowadził Stefan Truszczyński,

prasowa, zorganizowana przez Sto-

skomplikowane procesy polityczne,

wyborów, a w konsekwencji – na cały

no-legislacyjne. Nie nowość, zresztą,

sekretarz generalny SDP.

warzyszenie Dziennikarzy Polskich

pojawiają się zagrożenia dla demo-

proces demokratyczny na Ukrainie.

na Ukrainie, bo występują i w innych

Z bogatego i różnorodnego za-

i Fundację „Otwarty Dialog” 10 listo-

kracji i społeczeństwa demokratycz-

Z ocen obserwatorów wyborów w

dziedzinach, w tym gospodarczych

sobu prezentowanych informacji, na

pada br. w Centrum Prasowym Domu