12

Wszystkich świętych

16 – 29 listopada 2010 * Kurier Galicyjski

„światełko pamięci”

pamięć, modlitwa,

dla cmentarza Łyczakowskiego świętość

JURIJ SMIRNOW

tekst i zdjęcia

1 listopada to nie tylko

Dzień Wszystkich Świętych.

To nie tylko dzień pamię-

ci i zadumy przy grobach

bliskich nam ludzi. To też

tradycja narodowa. To jed-

no z najważniejszych świąt

w świadomości ludu kre-

sowego. Nic dziwnego, że

owe święto było prawie za-

bronione przez władzę so-

też grekokatolicki biskup Benedykt

wiecką. Nie tylko w walce z

KONSTANTy CZAWAGA

Aleksijczuk.

religią, lecz też z mentalno-

tekst i zdjęcie

Po Mszy św. procesja modlitewna

ścią i świadomością miej-

przeszła do Grobu Nieznanego Żoł-

scowych ludzi, zniszcze-

W Dzień Wszystkich Świę-

nierza, a później dalej – pod pomnik

nie, wytarcie z pamięci tych

tych, na Cmentarzu Orląt we

Ukraińskiej Armii Galicyjskiej i ruszyła

świąt było priorytetowym

Lwowie została odprawiona

alejami Cmentarza Łyczakowskiego

zdaniem ideologicznym dla

Msza święta, której przewod-

do czterech stacji. Jedna ze nich znaj-

władzy radzieckiej.

niczył metropolita lwowski

dowała się przy grobowcu lwowskich

abp Mieczysław Mokrzycki.

biskupów ormiańsko-katolickich. Pro-

Pamiętam dobrze lata 60. i 70.

W tym dniu modlono się na

cesja zakończyła się przed figurą Pana

XX wieku, kiedy komitety partyjne ro-

żołnierskich mogiłach Pola-

Jezusa przy wejściu do Cmentarza Ły-

biły listy tych, którzy mogli w ten dzień

ków i Ukraińców.

czakowskiego. Metropolita podziękował

pójść na cmentarz. Znajdujących się

„Dzisiaj we Lwowie, mieście za-

organizatorom i uczestnikom akcji na

na listach szczególnie pilnowano w

wsze wiernym Bogu i człowiekowi,

rzecz renowacji nekropolii pt. „Światełko

miejscach pracy. A milicja i „drużyn-

sprawujemy Mszę św., która jest ofia-

Pamięci Cmentarza Łyczakowskiego”,

niki” dyżurowali przy bramach cmen-

rą przebłagalną za grzechy nasze i

która odbyła się przy wsparciu Konsu-

tarnych oraz już na samych cmenta-

całego świata. Wybraliśmy Cmentarz

latu Generalnego RP we Lwowie oraz

tamy też o grobach ludzi, którzy

rzach. Mimo tego, gdy tylko zapadał

Orląt Lwowskich, gdyż jest to miejsce

dobroczyńców z Polski.

wnieśli swój wkład w walkę o odro-

zmrok lub mgła, cały cmentarz

spoczynku żołnierzy polskich i ukraiń-

Mszę św. w intencji wszystkich

dzenie i wzmocnienie państwa Pol-

zapalał się tysiącami świec, widocz-

skich, oczekujących zmartwychwsta-

zmarłych sprawowano też 2 listopada

skiego – mówi Konsul Generalny

nych nawet z ulicy. Ludzie, ryzykując

nia i powtórnego przyjścia Chrystusa

przy grobie św. Józefa Bilczewskiego

Grzegorz Opaliński, dodając – W

wiele, zapalali znicze na Cmentarzu

w chwale” – powiedział przed roz-

na cmentarzu Janowskim, we Lwowie.

ramach rozszerzenia akcji, zaczę-

Orląt i grobach Strzelców Siczowych

poczęciem mszy abp M. Mokrzycki.

Przewodniczył jej arcybiskup lwowski

liśmy pracować również na Cmen-

na Cmentarzu Janowskim. Nie raz

Metropolita lwowski powitał biskupa

Mieczysław Mokrzycki, a homilię wy-

tarzu Janowskim. Współpracujemy

dochodziło w tych miejscach do po-

pomocniczego archidiecezji lwowskiej

głosił jego biskup pomocniczy Leon

z proboszczami polskich parafii.

bicia (nawet księży). W latach 90.

Ukraińskiego Kościoła grekokatolic-

Mały. Przed rozpoczęciem liturgii, ar-

Chcemy, aby akcja była przepro-

obojętność, zmęczonych brakiem

kiego, Benedykta Aleksijczuka, który

cybiskup zaznaczył, że „święci – to lu-

wadzona w jak największej liczbie

pieniędzy i pracy ludzi, doprowadziła

uczestniczył w koncelebrze razem ze

dzie, którzy z ziemskiego życia uczynili

miejscowości, gdzie znajdują się

do tego, że na cmentarzach zjawiało

lwowskim biskupem pomocniczym

sobie drogę do Pana Boga. Wcielili oni

polskie groby. Dlatego wysyłamy

się co raz mniej osób. Cmentarz Ły-

obrządku łacińskiego Leonem Ma-

w życie Jezusowe błogosławieństwa,

znicze, a proboszczowie odbierają

czakowski, pod tym względem, ma

łym. Arcybiskup wyraził wdzięczność

zdobywając szczęście na ziemi i w

je swoim transportem. A z przybyłą

swoją specyfikę. Jest wiele grobów,

za przybycie miejscowym władzom,

niebie. Dlatego modląc się za bliskich

dniu cała grupa wolontariuszy pra-

młodzieżą radzyńską mamy jesz-

których nie ma kto odwiedzić i utrzy-

Konsulowi Generalnemu RP we Lwo-

naszych zmarłych, módlmy się także

cowała na polach 19, 20, 15, sprzą-

cze wiele innych wspólnych pro-

mać w odpowiednim stanie. Rodziny

wie Grzegorzowi Opalińskiemu, jego

za siebie. Powinniśmy uwierzyć, że my

tając śmiecie, wyrywając chwasty,

jektów.

tych zmarłych przed latami opuściły

współpracownikom oraz młodzieży

– to także przyszli święci, a świętość

czyszcząc nagrobki. Szkoda, że

- Nasz pobyt we Lwowie nie jest

dzisiejsze tereny Ukrainy. Dlatego

z Dolnego Śląska, która przybyła do

jest naszym powołaniem” – wzywał

nikt nie zwrócił uwagi na tę ciężką

przypadkowy. „Światełko pamięci”

siedem lat temu w środowisku pol-

Lwowa, aby uczcić pamięć żołnierzy

zgromadzonych metropolita.

pracę.

zapalamy po raz piąty. Postawiliśmy

skich dziennikarzy Polskiego Towa-

odrodzonej Polski – Orląt Lwowskich,

Do wyboru tego, co nie przemija,

Znacznej pomocy udzieliło Na-

znicze na każdym grobie na Cmen-

rzystwa Radiowego „Radio Lwów”,

które ofiarowały Polsce swoje młode

co wieczne, wzywał w swojej homilii

rodowe Muzeum Ziemi Przemyskiej

tarzu Orląt (wg prof. Stanisława Ni-

pojawił się pomysł upamiętnienia w

życie oraz wszystkich bojowników za

biskup Leon Mały. „Już tu, na ziemi,

na czele z dyrektorem Mariuszem

ciei, na cmentarzu spoczęło 1926

tym dniu wszystkich zapomnianych,

świętą sprawę Ojczyzny, spoczywa-

człowiek zaczyna swoją drogę wiecz-

Olbromskim, który koordynował

żołnierzy, zaś w części „pokojowej”

wielkich i nikomu nie znanych roda-

jących w kwaterach na całym Cmen-

ności – przypomniał kaznodzieja. –

zbiór zniczy na Podkarpaciu. Na

– 933, co daje 2859 osób – przyp.

ków. Idea ta nabrała znacznego roz-

tarzu Łyczakowskim. „Na Cmentarzu

Każdy człowiek, który wybiera Chry-

Cmentarz Łyczakowski przybyła

autora). Przywieźliśmy na ziemię

głosu we Lwowie i całej Polsce. Od

Orląt Lwowskich, prosimy Boga, aby

stusa, idzie za Nim, niosąc swój krzyż

ekipa Telewizji Polskiej. Już wieczo-

Lwowską również dary, przekazuje-

2006 roku przyłączył się do niej ak-

to miejsce stało się dla nas, idących

nie samotnie. Chrystus towarzyszy

rem, ich reportaż oglądał cały kraj.

my je do miejsc wskazanych przez

tywnie Konsulat Generalny RP we

przez świat ku wolności dzieci Bo-

chrześcijaninowi”. Kaznodzieja za-

- W ramach akcji „Światełko pa-

Konsulat. Ubiegłego roku byliśmy

Lwowie. Rozmach przedsięwzięcia

żych, sanktuarium mądrości zstępują-

uważył, że człowiek pragnie czegoś

mięci”, zapaliliśmy w tym roku około

w Strzelczyskach, polskiej wsi w

po prostu zadziwia. Każdego roku

cej z góry” – powiedział arcybiskup M.

więcej, niż ziemskiego horyzontu.

60-70 tys. zniczy. Zebranie zniczy

powiecie Mościskim. W każdym do-

gromadzi się tysiące zniczy, orga-

Mokrzycki.

„Boga żywego pragnie moja dusza

przeprowadzono w samorządach na

mostwie (117 numerów) zostawili-

nizuje się liczne punkty ich rozpro-

W homilii metropolita lwowski

– woła psalmista. – W tę prawdę

Lubelszczyźnie i Podkarpaciu, rów-

śmy 5-kilogramową paczkę. Co roku

wadzania, pozyskuje się w tym celu

wezwał zgromadzonych do święto-

chrześcijanie wierzyli od czasów apo-

nież w poszczególnych szkołach. 200

przyjeżdżamy do was po 3-4 razy –

setki wolontariuszy. Bardzo aktyw-

ści. „Może warto więc zapytać dzisiaj

stolskich – mówił bp Mały. – Świadec-

wolontariuszy na Cmentarzu Łycza-

podkreślali wicestarosta Skoczylas

nie w tym kierunku działa kościół

samego siebie: dlaczego nie jestem

twem tego, pisze św. Józef, mogą być

kowskim rozdawało i zapalało znicze

i ppłk Dudziński – Dla nas jest waż-

rzymskokatolicki.

święty? Albo: czy chcę być święty?”

epitafia na nagrobkach chrześcijań-

na grobach. Część zniczy została

ny jeszcze taki moment, który łączy

W tym roku od rana na cmen-

– pytał kaznodzieja. „Jeżeli żyjesz

skich. W katakumbie św. Sebastiana

przekazana przez ich producen-

nasze miasta. Otóż pierwszy powo-

tarz przybywały tłumy. Konsulat

w przezornej bezczynności i jesteś

czytamy, że ci, który za życia często

tów w tych dwóch przygranicznych

jenny starosta Radzynia Podlaskie-

zjawił się prawie w pełnym składzie,

milczący jak cmentarze i groby – nie

karmili się Eucharystią, będą w niebie

województwach. Pozyskaliśmy je

go, Tadeusz Bocheński, pochodził

na czele z Konsulem Generalnym

jesteś błogosławiony. Trzeba praco-

widzieli Chrystusa. Modlimy się, aby

również ze zbiórek społecznych

właśnie ze Lwowa. Był piłkarzem.

Grzegorzem Opalińskim. Jak zwy-

wać najpierw dla Królestwa Bożego,

za wstawiennictwem świętych, nasi

Polaków we Lwowie. Młodzież z

Dlatego postanowiliśmy, że nasza

kle, podczas akcji rozdawania zni-

znajdując swoją moc w szczerości,

wierni zmarli mogli oglądać Chrystu-

polskich szkół również niesamowi-

piłkarska drużyna młodzieżowa na

czy, aktywni byli dziennikarze z pol-

w dzielnym znoszeniu trudności, bez

sa, a my – dostąpili zbawienia wiecz-

cie zaangażowała się w tę zbiórkę.

wiosnę przyjedzie do Lwowa, żeby

skiego Radia Lwów. Przybyła grupa

narzekania, bez wzywania zemsty

nego w niebie”.

„Światełko pamięci” to również dzie-

rozegrać mecz ze lwowską Pogo-

wolontariuszy z Polski, z Radzynia

Bożej” – mówił hierarcha. Arcybiskup

Zaczynając od grobu swego po-

siątki tysięcy zniczy zapalonych na

nią. Wiele o niej już słyszeliśmy.

Podlaskiego na Lubelszczyźnie,

wzywał wiernych, by byli „czystego

przednika, św. Józefa Bilczewskiego,

innych cmentarzach polskich ziemi

Przekazujemy pozdrowienia dla

wraz z wicestarostą  radzyńskim

serca”. „To naprawdę może się udać,

abp Mieczysław Mokrzycki przewod-

lwowskiej, i lwowskiego okręgu

wszystkich czytelników KG. Gazetę

Mariuszem Skoczylasem i preze-

jeżeli tylko uwierzymy, że świętość

niczył procesji modlitewnej po Cmen-

konsularnego. Nie zapomnieliśmy o

tę znają i czytają w Radzyniu oraz

sem Związku Żołnierzy Rezerwy

jest naszym powołaniem” – zapewnił.

tarzu Janowskim.

grobach osób nieznanych. Pamię-

na Lubelszczyźnie.

ppłk Edwardem Dudzińskim. W tym

Na zakończenie Mszy św., głos zabrał