Nadzieje i refleksje

24

16 – 29 listopada 2010 * Kurier Galicyjski

WizyTa W sTrzaŁkoWicach –

JULIA łOKIETKO

tekst i zdjęcia

poLskiej Wsi pod samborem

Zaproszono nas do Strzał-

kowic. W XVII-wiecznym ko-

ściele p.w. Wszystkich Świę-

tych niedawno ukończono

pierwszą część prac renowa-

cyjnych. Po drodze do para-

fii rozmawiamy z Markiem

Gierczakiem, prezesem Cen-

trum Kulturalno-Oświatowego

Wspólnoty Polskiej w Strzał-

kowicach. Tym, co rzuca się

od razu w rozmowie z panem

Markiem jest to, że kocha on

swą rodzinną ziemię, staran-

nie bada jej sędziwą historię i

folklor. Z jego słów poznajemy

ciekawe fakty o Strzałkowi-

odnowione malowidło „Wieczerza Pańska”

cach i Ziemi Samborskiej.

kościoła w Strzałkowicach J. Śliwiński

stworzył w 1896 r. Jest to najstarsze

Strzałkowice –

zachowane dzieło lwowskiego arty-

skąd nazwa?

czekające na remont organy Jana Śliwińskiego (1896 r.)

Pierwsze wzmianki o wsi sięgają

sty. Obecnie organy są nieczynne,

XIV w., ma więc ona już ponad 600

jednak miejmy nadzieję, że projekt na

lat. „Przywilej lokacyjny, wystawiony

włączyli się też Bojkowie, czyli lud-

poważnej renowacji. Właśnie w tym

ich remont zostanie poparty i sfinan-

w Olsztynie 1395 r., stanowi prawną

ność ruska. Wdzięczni mieszkańcy

celu Fundacja Pomoc Polakom na

sowany. Marzeniem Marka Giercza-

podstawę założenia wsi i osadzenia w

miasta od tej pory otaczają św. Bar-

Wschodzie, parafia p.w. Wszystkich

ka jest organizacja festiwali muzyki

niej ludności polskiej z okolic Mazow-

barę kultem, który trwa do dziś i ma

Świętych w Strzałkowicach wspólnie

organowej, zarówno klasycznej, jak

sza. W tym też roku odbyła się lokacja

za sobą szereg cudów.

CKOWP w Strzałkowicach, zwrócili

i współczesnej. Dotyczy to zwłaszcza

Strzałkowic na prawie magdeburskim”

się do Ministerstwa Kultury i Dziedzic-

przeprowadzenia koncertów muzyki

– czytamy w „Historii wsi Strzałko-

twa Narodowego RP z projektem, do-

francuskiej, dla której właściwie stwo-

Burzliwa historia

wice” autorstwa M. Gierczaka. Cie-

tyczącym renowacji mieszczących się

rzone były organy.

strzałkowickiego kościoła

kawą jest geneza nazwy wsi, która

Polska parafia rzymskokatolicka

w nim fresków. Według słów probosz-

Naprzeciwko kościoła znajdował

pochodzi od słowa „strzała”. Otóż w

istniała w Strzałkowicach jeszcze w

cza ks. Leszka Pankowskiego, do tej

się niegdyś piękny polski cmentarz.

odnowione malowidło „Św.

XIV w. każde większe miasto na tych

XIV w., a pierwsza wzmianka o niej

pory udało się zmienić tynki kościoła,

Do naszych dni została po nim je-

Barbara”, XIX w.

terenach miało koło siebie wieś, która

wywodzi się z 1442 r. Kościół we wsi

pomalować go i odwodnić. „Parafia

dynie brama, będąca częścią ogro-

bezpośrednio zajmowała się strza-

został ufundowany w 1690 r. przez

czerpiąc z tajemnicy Trójcy Przenaj-

dzenia. Widocznie nekropolia była

Nadzieje

Pierwsze prace przy kościele zo-

łami i strzelbami, np.: Strzelczyska,

płk Wojska Polskiego Marcina Łoziń-

świętszej, Ewangelii i Sakramentów

bielmem na oku ustroju radzieckiego,

stały pomyślnie wykonane, stanowi to

Strzałkowice, Strzelbice kolo Starego

skiego i poświęcony przez bpa kijow-

Świętych, usiłuje odtworzyć istotę

gdyż w latach 70 – zrównano ją z zie-

jednak małą część niezbędnych dzia-

Sambora, Strzyłki koło Turki, Strzałko-

skiego L. B. Załuskiego. Gmach świą-

chrześcijaństwa – mieć jedno serce

mią, nagrobki rozciągnięto dźwigami,

łań w celu doprowadzenia tego zabyt-

wo koło Stryja. Mieszkańcy Strzałko-

tyni przetrwał obie wojny światowe w

i jednego ducha. Parafianie kochają

zrzucono do jednej jamy i zniszczono.

ku polskiej kultury do należytego sta-

wic mieli zlecenie przygotowania strzał

nienaruszonym stanie. Nie zachowały

swój kościół i wyrażają to w konkre-

Żeby upamiętnić to miejsce, parafia

nu. M. Gierczak ma więc nadzieję, że

i strzelb do obrony miasta Sambora.

się jedynie kapliczki, usytuowane po

tach – przyjmowaniem Sakramentów

odnowiła bramę i planuje ustanowić w

Fundacja Pomoc Polakom na Wscho-

Tę misję wieś pełniła sumiennie. Pod-

czterech stronach świątyni, w których

Świętych, jak również troską o ma-

niej kapliczkę.

dzie zwróci się w imieniu CKOWP w

czas wojny z B. Chmielnickim w 1468

na Boże Ciało wystawiano Przenaj-

terialne oblicze świątyni” – opowiada

Niełatwo być Polakiem poza gra-

Strzałkowicach również w sprawie

r. Strzałkowice spłonęły, podobnie jak

świętszy Sakrament i przeprowadzano

„Kurierowi” proboszcz. W ubiegłym

nicami Kraju. To misja. Mieszkamy w

poparcia następnych projektów, doty-

inne wioski w przedmieściu Sambor-

procesję. Trzy z nich wysadzono w po-

roku wnętrze świątyni otynkowano,

ziemi rodzinnej i pragniemy zachować

czących przede wszystkim renowacji

skim (Biskowice, Radłowice). Jedynie

wietrze, a z kamieni zbudowano jadło-

pomalowano itd. W pracach remonto-

w niej historyczne pamiątki kultury

i konserwacji pozostałych fresków,

Sambor nie został wówczas zajęty,

dajnię szkolną. Jedną, która pozostała,

wych wzięli czynny udział parafianie,

polskiej – materialne i niematerialne.

naprawy organów oraz renowacji

gdyż stał się cud. Polacy w mieście

odnowiono w tym roku. W czas ateizacji

zwłaszcza młodzież skupiona wokół

W polskiej mentalności największym

kaplicy zewnętrznej – tzw. Ogrójca.

dowiedzieli się wcześniej o napadzie

ZSRR kościół zamknięto, a proboszcz

CKOWP. Nad całokształtem czuwał

skarbem jest umiejętność zgodnego

Prezesowi Centrum ogromnie zależy

Chmielnickiego i przygotowali dobre

Adam Garbacik wysłany został na Sy-

Stanisław Wołoszyn, kościelny. „Bez

działania w sprawach, dotyczących

na zrealizowaniu projektu remontu

odparcie. Na bramie wiaduktowej po-

berię. W 1958 r. gmach świątyni oddano

niego byłoby nam niełatwo” – zwierza

tożsamości narodowej – kultury, wia-

kościelnych organów. Ich autorem

wiesili oni obraz św. Barbary (1648 r.),

pod magazyn kołchozowy. Do ponow-

się M. Gierczak. W tym roku odnowiono

ry i historii. Właśnie dzięki temu, prze-

jest lwowski organmistrz Jan Śliwiń-

którego kopię z 1850 r. zobaczymy w

nego otwarcia kościoła doszło dopiero

dwa freski – ukazujące św. Barba-

trwaliśmy zabory i obecnie, jak rzadko

ski, uczeń Aristide a Cavaille-Coll a –

ołtarzu głównym kościoła w Strzałko-

30 września 1989 r. Był to drugi kościół

rę i Ostatnią Wieczerzę. Zajmowali się

który naród, dbamy o swą kulturę i w

autora organów akademii muzycznej

wicach. Chmielnicki stwierdziwszy, że

otwarty na Ukrainie, po kościele w Rud-

nimi konserwatorzy z Warszawy pod

kraju, i poza jego granicami.

w Warszawie, konserwatorium Mo-

Sambor jest dobrze przygotowany do

kach (02.07. 1989 r.). Piękne malowidła

kierownictwem Państwa Joanny i Paw-

Drodzy Czytelnicy, z całego serca

skiewskiego i katedry Notre Dame w

obrony zrezygnował z ataku. Warto

kościelne, uległy niestety zgubnemu

ła Baranowskich, którzy pracowali w

życzę Wam i sobie, byśmy nigdy tego

Paryżu. Siedmiogłosowe organy dla

wspomnieć fakt, że do obrony miasta

wpływowi czasu i potrzebują obecnie

Katedrze Ormiańskiej we Lwowie.

nie stracili.

opoLskie dNi kresoWe

List do redakcji

Halina Wójcicka wspierana muzycznie

przez Włodzimierza Oleniaka. Chór

zaprezentował kilka piosenek ze swe-

8 października 2010 r., w Opolu,

mogli jak najczęściej odwiedzać ro-

go bogatego repertuaru, wzruszając

odbyły się I Wojewódzkie Spotkania

dzinne strony. Wicemarszałek Tere-

i bawiąc zebranych. Zespół „Lilia” wy-

Kresowe pod patronatem Marszałka

sa Karol powiedziała, że na Śląsku

stąpił również w Teatrze Lalki i Aktora,

Województwa Opolskiego. Z Ukrainy

Opolskim żyją obok siebie wspólnoty

a także uświetnił uroczystą Mszę św. z

na uroczystości przybył metropolita

narodowe i kulturowe, które podobnie

okazji jubileuszu Klubu Inteligencji Ka-

lwowski arcybiskup Mieczysław Mo-

jak niegdyś na Kresach Wschodnich

tolickiej, celebrowaną przez biskupa

krzycki, który wraz z opolskim bisku-

wpływają na rozkwit regionu.

Pawła Stobrawę w opolskiej katedrze.

pem Andrzejem Czają odprawił w

Wybitny znawca tematyki kresowej

W Radiu Opole młodzi wykonaw-

katedrze Mszę św. Opolskie władze

prof. Stanisław Sławomir Nicieja barw-

cy nagrali pierwszą w historii zespołu

samorządowe reprezentowała wice-

nie opowiadał o przeszłości Kresów,

płytę. Dzięki temu wysoki poziom ar-

marszałek województwa Teresa Karol.

podkreślając rolę żyjących tam niegdyś

tystyczny zespołu będą mogły podzi-

Druga część uroczystości miała

Polaków w tworzeniu wielkiej historii

wiać także te osoby, które nie mogły

miejsce w Urzędzie Marszałkowskim,

i kultury. Zwrócił uwagę na znaczenie

być obecne na jego występach. Na

gdzie spotkali się kresowianie z ca-

kontaktów z Kresowianami, których

Śląsku Opolskim uroczystości o cha-

łego województwa. Wszystkich gości

opowieści i przekazywane mu pamiątki

rakterze kresowym odbywały się już

serdecznie powitał Janusz Wójcik,

tak bardzo go fascynują i inspirują.

w poprzednich latach, ale w tym roku

dyrektor Departamentu Kultury, Spor-

W części artystycznej wystąpił

władze samorządowe województwa

dział, że rozumie, co czują dawni

tu i Turystyki Urzędu Marszałkowskie-

zaproszony przez Opolski Oddział

ację Kościoła rzymskokatolickiego na

nadały im szczególnie wysoką ran-

mieszkańcy wschodnich ziem II Rze-

go, a zarazem poeta o kresowych

Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”

Ukrainie i rolę Polaków w odtworzeniu

gę i zapowiedziały ich kontynuację w

czypospolitej po stracie swojej „małej

korzeniach. Arcybiskup Mokrzycki w

zespół „Lilia” z Sądowej Wiszni,

struktury kościelnej na tych terenach.

przyszłości.

ojczyzny”. Życzył też zebranym, aby

swoim wystąpieniu przedstawił sytu-

którym od dwudziestu już lat kieruje

Biskup opolski Andrzej Czaja powie-

Przemysław harupa