Testament

26

16 – 29 listopada 2010 * Kurier Galicyjski

kochaNe WNuki…

gdy było potrzeba – żołnierz ochot-

nik, który bronił Lwowa podczas

KRZySZTOF SZyMAńSKI

wojny polsko-bolszewickiej. Walczył

tekst i zdjęcie

w pułku, który 5 sierpnia 1920 r. pod

twach i potyczkach. W noc wybuchu

Jest rzeczą bardzo niewdzięczną

Brodami zdobył sztandar sowieckiej

powstania opanował nawet Radzyń

przekazywanie następnym pokole-

2 Brygady Kawalerii. Swą kancelarię

Podlaski.

niom podstawowych prawd życia. Z

adwokacką miał we Lwowie, przy uli-

Największym oddziałem, operu-

jednej strony, młodzież chce o wszyst-

cy Kopernika 3.

jącym w Puszczy Białej był oddział

kim przekonać się na własnej skó-

Sentencja Bronisława, wyryta w

Ignacego Mystkowskiego i Bronisła-

rze i wszelkie morały przyjmuje jako

granicie, spełniła swa rolę. W kam-

wa Deskura. Liczący ponad 1200

ględzenie starych, a z drugiej strony,

panii wrześniowej 1939 r., w V Lwow-

ludzi oddział, stoczył w nocy z 4 na 5

świat się zmienia i w wielu wypad-

skim Pułku Artylerii Lekkiej walczył

maja 1963 r. swą najbardziej znaną bi-

kach, nie da się żyć tak jak dawniej.

mjr Feliks Deskur, krewny protopla-

twę pod Stokiem (trasa Ostrów Mazo-

Można, na przykład, przekazać swoją

sty lwowskiego rodu. Dowództwo

wiecki – Ostrołęka). Oddział Ignacego

wolę w testamencie. Ale wtedy jest to

pułku i III dywizjonu, II dywizjon oraz

Mystkowskiego urządził zasadzkę na

nakaz i nie trafi do serca. A o to wła-

2 i 8 bateria wzięły udział w obronie

wojska carskie. Starcie to przeszło do

śnie chodzi w tego rodzaju sytuacjach

Warszawy.

historii jako jedna z największych zwy-

– trafić do serca kolejnym pokoleniom

Pułk już w transportach poniósł

cięskich bitew Powstania Styczniowe-

i przekonać, że wiele prawd życio-

duże straty od bombardowań nie-

go. W walce rozbito kolumnę carską

wych jest wiecznych.

mieckiego lotnictwa. 8 września na

księcia Tichomirowa i Konstantego

Oryginalny sposób przekazania

stacji Mordy poległ dowódca II da mjr

Rynarzewskiego, wzięto jeńców, zdo-

swojego punktu widzenia na życie

Feliks Deskur i dowódca 4 baterii por.

byto broń i sprzęt taborowy. Oddzia-

znalazł Bronisław Deskur – wyrył sen-

Eugeniusz Łoziński.

łami strzelców i kosynierów dowodzili

tencję dla wnuków na własnym gro-

Słowa wyryte na lwowskim gro-

Ignacy Mystkowski i Karol Frycze, Jan

bowcu:

bowcu oddziaływały na kolejne poko-

Podbielski i Władysław Ostaszewski,

lenia Deskurów. Wryły się w pamięć

Kochane wnuki!... szla-

Grobowiec rodziny Deskurów na Cmentarzu łyczakowskim

a kawalerią – Bronisław Deskur. W

i serce, stały się sensem działania,

chetność przeto jest wyłącz-

we Lwowie

skład sztabu wchodził Teofil Dąbrow-

treścią życia i nakazem dla wszyst-

ną własnością jednostki, jej

ski, brat Jarosława Dąbrowskiego.

kich, noszących to słynne nazwisko.

życiowych zasług moralnych

Lwowie w tak oryginalny sposób

chłopom na własność. Ci jednak nie

Po powstaniu Bronisław Deskur

13 listopada 1994 roku, w Mię-

i pracy, ale nie przechodzi w

udekorował rodzinny grobowiec tą

przyjęli tej ziemi.

musiał uciekać z kraju. Był więziony

dzynarodowym Roku Rodziny zostało

krew i kości jej potomstwa…

sentencją?

Od początku lat sześćdziesiątych

i uciekał z więzienia. On, niegdyś

założone Stowarzyszenie Rodziny

Niech więc nie wbijają was

Ten potomek francuskiego ofice-

XIX w. Deskur organizował przedpow-

wielki obszarnik, musiał pracować

Deskurów. Głównym celem Stowa-

w pychę zasługi i zaszczyty

ra otrzymał rozległe dobra Horostyta

staniową konspirację. To w jego dwo-

jako zwykły robotnik we francuskich

rzyszenia jest integracja członków

przodków waszych, bo te na-

na Podlasiu, jako posag żony Tekli

rze odbywały się spotkania, zebra-

fabrykach. Warto poczytać pamiętniki

rodziny poprzez organizowanie zjaz-

leżą do historyi nie do was,

Bobrownickiej. Przed powstaniem

nia i ćwiczenia. W czasie powstania

Deskura, żeby wiedzieć, jak wyglądał

dów, badanie i opracowywanie historii

wy macie je zdobyć dopiero

był działaczem rolniczym, zasłynął z

dziedzic Horostyty był naczelnikiem

los patrioty, tułacza w XIX w. Piękny

rodziny, opiekę nad grobami i innymi

swym życiem.

tego, że w 1861 r. zniósł w swoim ma-

cywilnym województwa podlaskiego.

życiorys miał również syn Bronisława

Kim był Bronisław Deskur, któ-

przedmiotami historycznymi.

kG

jątku pańszczyznę, a ziemię darował

Walczył też zbrojnie w licznych bi-

Jan. Prawnik, bankier, notariusz, a

ry na Cmentarzu Łyczakowskim we

czy NadaL jesTem poLską obyWaTeLką?

Sybirakiem, 08.11.1937 r. odznaczo-

na), a potem do Gimnazjum nr 39 im

rodzin w pokoju. Wiosną urodził się

Tym niemniej, do czasu rozpa-

Redakcja „Kuriera Galicyj-

ny Krzyżem Niepodległości.

Emilii Szczanieckiej, przy ul. Pomor-

nasz pierwszy syn. Zdecydowaliśmy

du Związku Radzieckiego, sytuacja z

skiego” otrzymała kopię listu

Matka, Lidia Partyka, (z domu

skiej w Łodzi.

się na samowolną ucieczkę do Polski.

moim polskim obywatelstwem wyda-

pani Ireny łucji Wasidłowej (z

Biełokrysienko, po pierwszym mężu –

Bez dokumentów nie udało się prze-

wała mi się beznadziejną. Nie miałam

domu Partyka), skierowane-

Boisselot) ur. 11 marca 1897 w Char-

Tata pracował w ZUS-ie i mieszka-

kroczyć granicy koło Lwowa. Osiedli-

siły i odwagi pozbyć się bezprawnie

go do Wojewody łódzkiego

kowie, na Ukrainie, w rodzinie szla-

liśmy w bloku ZUS przy ulicy Dygasiń-

liśmy się nielegalnie w Stanisławowie.

narzuconego obywatelstwa radziec-

– pani Jolanty Chełmińskiej.

checkiej Dymitra i Serafimy (z domu

skiego nr 6, mieszkanie 17. W czasie

Tylko ojciec nie dojechał – zmarł w

kiego, gdyż takie działanie w realiach,

W liście pani Irena, zamiesz-

Kostrikowa). Rodzina mamy wywodzi

okupacji w naszym mieszkaniu osie-

drodze. Posługując się fałszerstwem,

w których żyłam, mogło wywołać je-

kała dzisiaj w Iwano-Fran-

się z osiedlonych od XVIII wieku na

dlono Niemca, a nas z mamą (tata się

udało się nam zdobyć czasowe, a w

dynie represje, nie przynosząc ocze-

kowsku (dawnym Stanisła-

Ukrainie potomków dawnego polskie-

ukrywał jako polityczny) przerzucano

1950 r. stałe sowieckie paszporty.

kiwanego skutku.

wowie), wnosi o stwierdzenie

go szlacheckiego rodu Cichockich.

do innych, coraz gorszych mieszkań

Fałsz polegał na tym, że zgłosiliśmy,

posiadania przez nią polskie-

Główną siedzibą Biełokrysienków

w Łodzi. Po okupacji wróciliśmy do

że wcześniej posiadaliśmy już so-

go obywatelstwa.

Odwilż i rozpad ZSSR

była wieś Gorłowka. (Teraz miasto.)

swojego – na Dygasińskiego. Ojciec

wieckie paszporty, tylko nam je skra-

W końcu lat 80., aktywnie włączy-

List drukujemy poniżej.

Nie jest mi wiadomo, czy moja mama

wrócił do swojej pracy w ZUS-ie.

dziono.

łam się do działalności polonijnej, do

To jeszcze jeden przyczynek

posiadała obywatelstwo polskie. Na-

prac przy odradzającym się koście-

do nieprostych losów Pola-

tomiast, niewątpliwie posiadała oby-

le. Zostałam odznaczona Medalem

ków na Wschodzie. W tym

Wywózka do ZSSR

Moje polskie obywatelstwo

watelstwo francuskie. Jej paszport

Po zakończeniu wojny, w czerwcu

Dokumentu potwierdzającego moją

Wspólnoty Polskiej. Od razu zaczę-

wypadku, zupełnie niestan-

francuski na nazwisko po pierwszym

1945 r. wyszłam za mąż za Jana Wa-

przynależność do Narodu Polskiego –

łam zwracać się do Konsulatu RP

dardowych. O wyniku spra-

(zmarłym) małżonku – Boisselot – za-

sidłowa, mojego kolegę z lat okupacji.

polskiego paszportu – nigdy nie otrzy-

we Lwowie w sprawie odnowienia

wy  będziemy  informować

chował się w rodzinie (razem ze świa-

Prawie od razu, w sierpniu 1945 roku,

małam: przed wojną – bo byłam nielet-

obywatelstwa polskiego. Spotykałam

naszych czytelników.

dectwem ślubu z Boisselotem). Ojca

rodzina mojego męża została wywie-

nia; potem była okupacja. Po wojnie, do

się w tej sprawie z kilkoma kolejny-

poznała już jako wdowa na Donbasie,

ziona do ZSSR w ramach repatriacji.

wyrobienia paszportu też nie doszło –

mi konsulami (potem z Konsulami

Szanowna Pani Wojewodo,

po jego ucieczce z katorgi w latach

Mnie nie było na liście do wywózki.

zabrakło czasu. Nie wyrzekałam się

Generalnymi). Wiele innych osób

rosyjskiej wojny domowej. Wizę wjaz-

Związana uczuciem i więzią rodzinną,

nigdy obywatelstwa polskiego. Nie

oficjalnych rozmawiało ze mną na te-

Urodziłam się jako oby-

dową do Polski i wyjazdową z Rosji

nie wiedziałam co począć. Nie było

byłam przed wywózką pozbawiona

mat mojego polskiego obywatelstwa.

watelka polska. Od 1945 roku

Sowieckiej dostała jako obywatelka

czasu na rozważanie. Wsiadłam do

obywatelstwa polskiego z jakiegoś

Żaden nie zbadał sprawy w istocie.

życie potoczyło się tak, że

francuska. Ślub z ojcem wzięli w Ki-

wagonu, do rodziny męża. Byłam już

innego powodu. Z tego wynika, że w

Mówili, że je straciłam. Przez brak

myślałam, iż już tego obywa-

jowie, przed wyjazdem do Polski, co

w ciąży. Rodzice moi, z rozpaczy, że

czasie wywózki pozostawałam

informacji, przez brak znajomości

telstwa nie posiadam. Teraz

umożliwiło też i ojcu opuszczenie

mnie stracą na zawsze, wsiedli też.

polskiego prawa, brak dostępu do

na schyłku lat zabłysła na-

obywatelką polską.

Rosji. Podczas okupacji niemieckiej

Tata nie otrzymał nawet rozliczenia za

I nawet po sierpniu 1945 r., według

źródła wiedzy o polskim prawie, brak

dzieja, że nigdy go nie straci-

mama też się legitymowała paszpor-

kilka miesięcy pracy. Prawdopodob-

Ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o

doradztwa, sama nie umiałam odna-

łam. Proszę stwierdzić posia-

tem francuskim.

nie, należała mu się wtedy i emery-

obywatelstwie polskim (UOOP 1951),

leźć rozwiązania.

danie przeze mnie obywatel-

tura z tytułu działalności politycznej –

pozostałam obywatelem polskim który

Niedawno, w Polsce, mojemu sy-

stwa polskiego.

katorga, działania bojowe, był ranny.

przebywa za granicą. Nie straciłam

nowi udzielono w tej sprawie konsul-

Niżej podaję informacje,

życie przed wojną

Ja się urodziłam 21 stycznia 1925

W Brześciu funkcjonariusze so-

polskiego obywatelstwa, któ-

tacji, z których wynika, że do dziś nie

które pomogą Pani rozstrzy-

roku w Radomiu.

wieccy założyli na nas zbiorową kartę

rego utrata regulowana była artykułem

straciłam polskiego obywatelstwa i w

gnąć tę sprawę.

Obywatelstwo polskie nabyłam

ewakuacyjną, gdzie wszystkim wpisy-

12 UOOP 1951. Nie jest mi wiadomo,

tej sprawie mam zwrócić się do Woje-

naturalnie, przez urodzenie. Jest to

wali narodowość rosyjską. Tylko my

żeby utratę przeze mnie obywatelstwa

wody Łódzkiego, ponieważ ostatnim

Moi rodzice

Ojciec Wojciech Michał Party-

zgodne z przepisami wszystkich po

z ojcem uparliśmy się i nam wpisa-

orzekła Rada Państwa, ani żeby takie

miejscem mojego pobytu w Polsce

ka ur. 22 kwietnia 1875 roku we wsi

kolei ustaw o obywatelstwie polskim:

no polską. Wasidłowowym odebrali

orzeczenie zostało ogłoszone w Moni-

było miasto Łódź (art. 18 UOOP

Dąbrowica gminy Rokitno, powiatu

1920 – art. 4 ust. 1; art. 5;

polskie dokumenty. Moim rodzicom

torze Polskim.

1962). To też robię niniejszym listem.

Włoszczańskiego na Kielecczyźnie,

1951 – art. 6, 8;

paszporty zostawiono. Ja paszportu

Według stanu na czas wejścia

Jestem osobą w zaawansowa-

w rodzinie ziemian Michała i Antoniny

1962 – art. 5, 6.

nie miałam.

w życie Ustawy O Obywatelstwie

nym wieku i bardzo mi zależy na

z Grelów. Był niewątpliwie etnicznym

Świadome dzieciństwo, okupację

Skierowany w głąb ZSSR, esze-

Polskim z dnia 15 lutego 1962 r.

możliwie szybkiej decyzji.

Polakiem,  polskim  rewolucjonistą

niemiecką spędziłam w Łodzi. Przed

lon zatrzymał się na zimę w „spiec-

(UOOP 1962) zachowałam sta-

Z poważaniem

(brał udział w rewolucji 1905 r.), bo-

wojną uczęszczałam do szkoły po-

posieleniju” Engels, na lewym brzegu

tus obywatela polskiego za

Irena Wasidłowa

haterem walk o niepodległość Polski,

wszechnej imienia Staszica (ul. Szkol-

Wołgi. Nas osiedlono w baraku – kilka

granicą.