W warszawskiej filharmonii

28

16 – 29 listopada 2010 * Kurier Galicyjski

W WarszaWie zakoŃczyŁ siĘ

XVi miĘdzyNarodoWy koNkurs

piaNisTyczNy im. fryderyka chopiNa

MIChAł PIEKARSKI

tekst i zdjęcia

oraz reprodukcja

z archiwum autora

W jubileuszowym 2010

roku w Filharmonii Narodo-

wej w Warszawie, w dniach

Sala koncertowa Filharmonii Narodowej w Warszawie

30 września – 23 październi-

powiewu świeżości (oczywiście w gra-

żadnych kontrowersji – przypomnijmy

ka, odbywał się XVI Między-

nicach dobrego smaku) w interpretacje

sobie chociażby XV Konkurs z 2005 r.

narodowy  Konkurs  Piani-

utworów Chopina wszystkim nam wy-

i powszechną niemal zgodność co do

styczny im. Fryderyka Cho-

III Konkurs Chopinowski (1937 r.)

szło na dobre. Siedzące na I balkonie,

zwycięstwa Rafała Blechacza.

pina. Stanowił on kulminację

12 – osobowe jury, złożone z pianistów

W XVI Konkursie Chopinowskim

obchodów zorganizowanych

polskich i zagranicznych (wśród nich

I nagrodę zdobyła reprezentantka

w Roku Chopinowskim.

m.in. Bella Dawidowicz, Martha Arge-

Rosji – Yulianna Avdeeva (Юлианна

rich, Adam Harasiewicz) miało napraw-

Авдеева, Rosja), ur. 1985 w Mo-

Krótka historia

dę ciężkie zadanie.

skwie, studentka Rosyjskiej Akademii

Konkursu Chopinowskiego

Do dziś niezapomniany jest dla

Sam konkurs został zapoczątko-

Muzyki im. Gniesinych w Moskwie; II

mnie wieczór, gdy Evgeni Bozhanov

wany jeszcze w 1927 r. Data ta wią-

– Lukas Geniušas (Rosja/Litwa), syn

(Bułgaria) w III etapie pokazał swoją

zała się z odsłonięciem w Łazienkach

litewskiego pianisty Petrasa Geniu-

interpretację Sonaty h-moll op. 58

Królewskich pomnika Chopina dłuta

šasa, ur. 1990 w Moskwie, student

oraz zwłaszcza mazurków i walców.

Wacława Szymanowskiego. W 1927 r.,

Konserwatorium im. P. Czajkowskie-

Było to niezapomniane przeżycie.

podczas I Konkursu wystąpiło 26 pia-

go w Moskwie; II (przyznano 2 drugie

Niestety, w finale moim zdaniem, zbyt

nistów z 8 krajów. Laureatem I nagro-

nagrody) – Ingolf Wunder (Austria),

daleko poszedł ze swoją interpretacją,

dy został Lew Oborin reprezentujący

ur. 1985 Klagenfurt, absolwent Uni-

przekraczając jakże trudną granicę

ZSRR. Kolejne przedwojenne edycje

versität für Musik und Dartellende

grania z polotem, ale bez nadmiernej

konkursu odbyły się w latach 1932 (II)

Kunst w Wiedniu; III – Daniil Trifo-

przesady. Doskonały i niezapomniany

i 1937 (III). Pierwszą nagrodę zdobyli

now (Даниил Трифонов, Rosja), ur.

był także Ingolf Wunder – niekwe-

wówczas kolejno – urodzony w Kijo-

1991 w Niżnym Nowgorodzie, absol-

stionowany faworyt warszawskiej pu-

wie i wywodzący się z polsko-rosyj-

went Rosyjskiej Akademii Muzyki im.

bliczności, po prostu wunderbar! Cie-

skiej rodziny Aleksander Uniński (choć

Gniesinych w Moskwie; IV – Evgeni

kawie grała także Hélène Tysman, jej

jako uczestnik konkursu podawał się

Bozhanov (Евгени Божанов, Bułga-

interpretacje były pełne poetyczności

za bezpaństwowca) oraz Jakow Zak

ria), ur. 1984 Rousse, studiował w Fol-

i natchnienia.

(1937), a zatem znów reprezentant

kwang-Hohschule für Musik w Essen

Tym razem jednak, podobnie

ZSRR.

w Niemczech; V – François Dumont

jak przed wojną, najwyższe nagrody

Pierwsza powojenna, IV edycja

(Francja), ur. 1985 Lyon, absolwent

zdobyli wychowankowie rosyjskiej

konkursu odbyła się w 150. rocznicę

Conservatoire National Supérieur de

szkoły pianistycznej, przypominając

śmierci Chopina w 1949 r. Wówczas

Musique w Paryżu. VI-tej nagrody tym

wszystkim o potędze swojego kraju.

I nagrodę przyznano ex aequo Bel-

razem nie przyznano.

Emocje po zapadnięciu werdyktu – w

li Dawidowicz (ZSRR) oraz Halinie

ostatni dzień przesłuchań po godz.

Czerny-Stefańskiej (Polska). Było to

W Warszawie

23.00, sięgnęły zenitu. Publiczność

pamiętne wydarzenie, bowiem po raz

jak w Medyce

czekająca w gmachu filharmonii oraz

pierwszy I nagrodę zdobyła reprezen-

Konkurs Chopinowski jest tak-

duża część krytyków nie mogła po-

tantka Polski.

że każdorazowo okazją do bardziej

Filharmonia Narodowa w Warszawie

godzić się z ostatecznym werdyktem

Począwszy od 1955 r. Międzyna-

przyziemnych przeżyć, znanych nam

jury. Padały często stwierdzenia, że to

już 40 pianistów, a w III etapie wystą-

Chopinem w krajach azjatyckich, ale

rodowy Konkurs Pianistyczny im. Fry-

skądinąd z zupełnie innych okolicz-

jest skandal! Padały przeróżne, także

piło 19. Do Finału zakwalifikowano już

zwłaszcza my, jako główni „spadko-

deryka Chopina odbywa się w Filhar-

ności. Powtarzają się każdorazowo

niestety i niestosowne komentarze.

tylko 10 pianistów, reprezentujących:

biercy”, chcielibyśmy być dla reszty

monii Narodowej co 5 lat. W 1955 r.

pytania: „Jak długo będziemy dziś

Trudno mi się jednoznacznie do tego

Austrię, Bułgarię, Francję (2), Litwę,

świata głównymi „specjalistami od

I nagrodę także zdobył Polak – Adam

stali?”, „o której godzinie przejdziemy

ustosunkować. Choć główna laure-

Polskę oraz Rosję (aż 4!). Na uwagę

Chopina”. Czyż nie?

Harasiewicz (przyznano wówczas już

przez bramkę?”, „może dziś się nie

atka nie była moją faworytką (bo jej

zasługuje fakt, że w przeciwieństwie

XVI Konkurs różnił się także za-

tylko jedną I nagrodę). Poprzednia,

uda przejść?”, „co by tu zrobić, żeby

niestety nie słyszałem na żywo), to jak

do poprzednich konkursów, w finale

sadniczo od poprzedniego, z 2005 r.

XV edycja miała miejsce w 2005 r.,

przejść przez bramkę szybciej?”.

wiadomo, w sztuce w przeciwieństwie

znaleźli się tym razem sami Europej-

Tym razem komisja dopuściła w ko-

wówczas I nagrodę zdobył Rafał Ble-

Pomimo, że na sali koncertowej

do sportu, nie da się jednoznacznie

czycy, pomimo, że jak zwykle star-

lejnych etapach znacznie więcej in-

chacz. Z założenia jest to konkurs dla

miewałem okazję spotykać znajomych

powiedzieć kto był najlepszy. Ciężko

towało bardzo dużo wykonawców z

dywidualności, niż miało to miejsce w

młodych, aczkolwiek już dorosłych

lwowian, to warto dla szerszego gro-

było na pewno o jednoznaczną oce-

Azji. Pianiści europejscy już w II eta-

2005 r. Wszyscy pamiętamy, że pięć

pianistów.

na czytelników wyjaśnić o co właści-

nę, zwłaszcza podczas obecnej, XVI

pie konkursu stanowili przewagę nad

lat temu, zwłaszcza w ostatnich eta-

wie chodzi? Otóż bilety na paździer-

edycji konkursu, bowiem poziom był w

azjatyckimi (zakwalifikowało się 14),

pach, nikt może poza pojedynczymi

nikowy konkurs sprzedawano jeszcze

XVI Konkurs 2010 r.

tym roku bardzo wysoki. Dlatego moż-

co sprawiło, że w XVI edycji konkursu

pianistami, tak nas nie olśniewał świe-

W jubileuszowym – 2010 r. mie-

przed wakacjami. Najtańsze, za 30 zł,

na śmiało stwierdzić, że wszyscy te-

nie czuło się, jak w kilku poprzednich,

żością wykonań Chopina, jak miało to

liśmy okazję uczestniczyć w kolej-

poszły już dawno temu. Resztę bile-

goroczni finaliści są doskonałymi i za-

przede wszystkim atmosfery rywali-

miejsce teraz. Odrzucono wówczas

nych przesłuchaniach trzech etapów

tów za 150 i 200 zł wykupili nieliczni

powiadającymi się bardzo dobrze na

zacji Europy i Azji. Czy to znaczy, że

tak wspaniałego pianistę jak Ingolf

konkursu. W styczniu 2010 r. lista

Polacy i bardzo liczni goście z Azji,

przyszłość młodymi pianistami. Czas

Europa odzyskuje swoją siłę? Może

Wunder! (Austria). Większość piani-

pianistów, zaakceptowanych przez

tudzież Europy Zachodniej. Wejśció-

pokaże o kim będziemy pamiętać za

w sferze kultury jeszcze nie wszyst-

stów grała wówczas bardzo ostrożnie,

Biuro Konkursu zawierała nazwiska

wek w Filharmonii Narodowej się nie

20 lat. Inaczej bywało w poprzed-

ko stracone. Oczywiście, rzeczą jak

można nawet powiedzieć szkolnie.

aż 346 pianistów z całego świata!

sprzedaje. Kiedyś były, ale teraz po-

nich edycjach konkursu, gdy raczej

najbardziej pozytywną jest, trwające

Pod tym względem XVI edycja była

Do eliminacji I etapu dopuszczono

zostaje to tylko miłym wspomnieniem.

przyznanie I nagrody nie wzbudzało

już od dziesięcioleci, zainteresowanie

zdecydowanie ciekawsza. Wniesienie

81 uczestników. W II etapie zagrało

Na sali koncertowej, liczącej ponad