gorący polski patriota

15

Kurier Galicyjski * 30 listopada – 16 grudnia 2010

został wyzwolony przez amerykań-

i lubił kibicować zawodom sportowym.

spojrzeniu wszędobylskiego Urzędu

Generał Mond

Marszałek Piłsudski

ską armię generała Pattona. Monda

Generał działał też w Lidze Morskiej

Bezpieczeństwa, który właściwie cze-

w niewoli niemieckiej

darzył generała Monda

i jego kolegów Amerykanie przewieźli

Niemcy więzili generała w ofla-

i Kolonialnej, będąc prezesem kra-

kał tylko na jakąś okazję, by rozprawić

dużym zaufaniem

do Paryża.

kowskiego okręgu Ligi.

gach IVB Königstein, VIIA Murnau

Generał Mond był piłsudczy-

się z generałem.

W Paryżu spotkał się ze swym

i VIB Dössel. Pomimo tego, że do-

kiem. Znał się z Piłsudskim jeszcze

Nie był więc kimś zamkniętym tyl-

Okazja nadarzyła się w roku

młodszym synem Adamem, który

brze wiedzieli o jego żydowskim

z czasów legionowych, szanował go

ko w swoich wojskowych sprawach,

1950, kiedy to generał wezwany

walczył w Powstaniu Warszawskim,

pochodzeniu, nie próbowali nawet

ale osobą chętnie podejmującą róż-

i podzielał jego poglądy polityczne.

został przez pracowników biura do

a obecnie po wyzwoleniu z obozu

prześladować go z tego powodu.

ne działania społeczne i prowadzącą

To nie było, modne wtedy w Polsce

awantury, wywołanej przez klienta.

jenieckiego również znalazł się w

Prawdopodobnie nie było jednolitej

bujne życie towarzyskie, a przez to

bałwochwalstwo, ale oddana przy-

Awanturującym się, był partyjniak,

Paryżu. Obaj wrócili do kraju w stycz-

doktryny jak postępować z oficerami

dobrze znaną w Krakowie.

jaźń oparta o obopólne zrozumienie.

usiłujący zmusić pracowników „Or-

niu 1946 roku. Po powrocie, generał

pochodzenia żydowskiego, wziętymi

W czasie kampanii wrześniowej

Marszałek Piłsudski darzył genera-

bisu” do zarezerwowania osobnego

Mond nie miał ochoty służyć w Ludo-

do niewoli, bo stosunek niemieckich

krakowska 6 DP pod dowództwem

ła Monda dużym zaufaniem. Może

przedziału kolejowego dla jakiegoś

wym wojsku, ani Ludowe wojsko nie

władz obozowych do takich oficerów

generała Monda walczyła w składzie

nawet większym, niżby się to nam

partyjnego ważniaka. Wolnych prze-

chciało mieć w swoich szeregach ge-

był za każdym razem nieco inny, choć

armii „Kraków”, cofając się w ciężkich

wydawało. Obaj panowie znani byli

działów w tym pociągu już nie było,

nerała Monda.

na ogól poprawny. Komendantami

walkach, aż na Lubelszczyznę, gdzie

z tego, że są nieuleczalnie chorzy na

więc towarzysz kazał wszystkich, już

oflagów, czyli obozów dla oficerów,

20 września generał podjął decyzję

niepodległą Polskę.

posiadających rezerwację, z tego

najczęściej byli emerytowani oficero-

o zaniechaniu dalszej walki. Dywizja

Generał Mond zajmował się nie tyl-

przedziału wyrzucić. Na to wszedł

Dyrektor

była już ze wszystkich stron otoczo-

wie armii cesarskich Niemiec, często

ko sprawami wojskowymi. Był bardzo

generał Mond. Partyjniak usłyszał

Biura Podróży „Orbis”

Starzy  znajomi,  generałowie

na, nie było żywności i amunicji. Dal-

niemieccy arystokraci o dużej kultu-

zaangażowanym działaczem sporto-

wtedy dużo fajnych rzeczy, ważniak

Żymierski i Spychalski, załatwili mu

szy opór spowodowałby masakrę pol-

rze osobistej, dalecy od hitlerowskich

wym. W roku 1927 założył na terenie

nie pojechał, a generała zwolnili

pracę w Państwowym Biurze Podró-

skich żołnierzy. Można było walczyć

szaleństw.

Krakowa Wojskowy Klub Sportowy,

z pracy. Pracował potem jako po-

ży „Orbis”, gdzie został dyrektorem

do ostatniego naboju, ale przecież nie

Zupełnie inaczej potoczyły się losy

który w roku 1928 połączył się z kra-

mocnik magazyniera w krakowskiej

i prywatnie, opiekunem przedwojen-

do ostatniego żołnierza. Rady niektó-

szeregowych żołnierzy Żydów. Tych z

kowskim Klubem Sportowym Wawel.

spółdzielni budowlanej „Grzegórzki”.

nych, bezrobotnych oficerów, których

rych oficerów, by próbować wycofać

reguły „zwalniano” ze sztalagów (obo-

Oba połączone kluby przyjęły nazwę

Z czasem nawet awansował – na re-

on przyjmował do pracy. Wkrótce w

zów dla szeregowców), by przenieść

się na wschód uciął krótko: „Jeśli

Wojskowy Klub Sportowy Wawel, a

ferenta sprawozdawczości!

biurach Orbisu urzędnicy masowo sa-

ich do żydowskich gett, a stamtąd...

wpadniemy w ręce Sowietów, zamor-

generał Mond został prezesem nowo-

Zmarł 5 grudnia 1959 roku. Miał

lutowali sobie i trzaskali obcasami. Nie

W kwietniu 1945 oflag Dössel,

dują nas”.

powstałego klubu. Generał lubił sport

wspaniały pogrzeb. Generała żegnały

uchodziło to oczywiście argusowemu

w którym przebywał generał Mond,

tłumy krakowian. Został pochowany

na krakowskim cmentarzu wojsko-

wym przy ulicy Prandoty. W jednym

grobie z generałem spoczywa teraz

jego młodszy syn Adam, powstaniec

warszawski, zmarły w roku 1988.

Generał był odznaczony: Krzy-

żem Srebrnym Orderu Virtuti Militari,

Krzyżem Oficerskim Orderu Odro-

dzenia Polski, Krzyżem Walecznych

(czterokrotnie!!) i Krzyżem Niepodle-

głości z Mieczami.

Niedawno, ktoś pragnący zacho-

wać anonimowość, udostępnił w You

Tube piękny marsz wojskowy, po-

święcony generałowi Mondowi. Oto

link do tego marsza:

15 lecie 6 Pułku Artylerii Lekkiej w Krakowie. Generał Mond

Pierwsza rocznica śmierci Józefa Piłsudskiego. Przybycie

(od lewej) i Stanisław Skoczylas wiceprezydent Krakowa, w

http://www.youtube.com/

dygnitarzy państwowych na Wawel. Pierwszy od lewej ge-

drodze na nabożeństwo

watch?v=IOTpyvgHnlQ

nerał Mond

KIELECKI WIATRACZEK „ZAKRĘCIŁ SIĘ” JUŻ PO RAZ 37.

Kołomyi, „Perłynka” z Użgorodu, „So-

wanych jurorów: aktorów, reżyserów,

ki harcerskiej walczący o specjalne

muzyki szopenowskiej w ogrodach Pa-

Biało-czerwony wiatraczek

koliki” z Połtawy, oraz solistki i soliści:

pedagogów szkół baletowych, aktor-

„harcerskie jodły”.

łacu Biskupów, a wieczorem obejrzeli

jest symbolem największej

Wiktoria Urdejczuk z Kołomyi, Lidia

skich, wykładowców studiów piosenki

Od piątku zaczęły się mozolne

3,5-godzinny koncert „Gospodarze-Go-

i najstarszej w Polsce dzie-

Vasilkiv z Doliny, Marijka Mojsiuk z

i estrady. Do późnego wieczora pre-

dni, wypełnione udziałem w warsz-

ściom”, który, jak co roku, przygotowała

cięcej imprezy artystycznej:

Małego Rożyna k. Kosowa, Danie-

zentowali swoje umiejętności mło-

tatach artystycznych, koncertami dla

blisko 700-osobowa rzesza 7–18-letnich

Harcerskiego festiwalu Kultu-

la Jakobczyk i Paweł Wereszagin

dzi tancerze (na scenie Kieleckiego

mieszkańców miasta i województwa

tancerzy, piosenkarzy i muzyków z pla-

ry Młodzieży Szkolnej w Kiel-

z Użgorodu. Młodzi wykonawcy ze

Centrum Kultury), wokaliści (w Wo-

(najżywiej oklaskiwane były zespoły

cówek artystycznych województwa

cach. Od trzydziestu siedmiu

Wschodu zaprezentowali tak wysoki

jewódzkim Domu Kultury), aktorzy

z Ukrainy, Białorusi, Rosji i Gruzji),

świętokrzyskiego.

lat, dwa lipcowe tygodnie (w

poziom, że prawie wszyscy wyjechali

teatrów dziecięcych (w Teatrze im.

imprezami „około-festiwalowymi” (np.

Nowy tydzień, to kontynuacja

latach 70. i 80. nawet trzy tygo-

z Kielc ze złotymi, srebrnymi lub brą-

Stefana Żeromskiego). Prezentacje

wycieczkami). Mali Gruzini z zespołu

„warsztatów”, ale już od czwartku

dnie) spędza w Górach Świę-

zowymi „jodłami”. „Jodła” to ważąca

trwały dwa dni. To było prawdziwe

„Abaza”, Rosjanie z „Vis a Vis” (st.

zaczęły się próby do Koncertu Galo-

tokrzyskich rzesza młodych

ponad kilogram, mosiężna statuetka

święto dziecięcej sztuki! Miejscowe

Kaniewskaja) i „Wiatskiego suwenira”

wego. Upał doskwierał niemiłosiernie,

tancerzy, piosenkarzy, muzy-

z nazwiskiem lub nazwą zespołu –

media: telewizja, radio, prasa, por-

(Kirow), a także Ukraińcy z zespołu

karetki pogotowia ratunkowego kilka-

ków oraz aktorów dziecięcych

laureata. Nie było łatwo ją zdobyć,

tale internetowe, przez cały czas

„Perłynka” z Użgorodu, spędzili sześć

krotnie odwoziły dzieci do szpitala. Na

i młodzieżowych teatrów.

W tym roku, w dniach od 12 do

bowiem konkurencja w każdej nomi-

trwania imprezy relacjonowały jej

dni na trasie koncertowej: Drezno - Pa-

szczęście nie na długo; po stosownej

25 lipca, przebywało w Kielcach

nacji artystycznej i kategorii wiekowej

przebieg, zmagania młodych wyko-

ryż – Praga. Były dyskoteki, między-

kilkugodzinnej terapii, dzieci wracały

1780 rozśpiewanych i roztańczonych

była ogromna.

nawców, pokazywały radość zwy-

narodowe zawody sportowe, występy

na scenę w pełni sił i werwy.

dzieciaków z Izraela, Kanady, Rosji,

Warto przy okazji zaznaczyć, że

cięzców i (dużo rzadziej) smutne

dla małych pacjentów Wojewódzkiego

Kilkutysięczna widownia zgroma-

Szwecji, Gruzji, Niemiec, Białorusi,

zespoły polonijne nie płaciły za udział

miny tych, którym zabrakło na sce-

Szpitala Dziecięcego i dla pensjona-

dzona w sobotni wieczór (24 lipca) w

Litwy, Ukrainy i Polski. Zamieszkały

ani grosza. Wszystkie koszty związa-

nie troszeczkę szczęścia.

riuszy Domu Pomocy Społecznej.

„Hali Legionów”, przez ponad cztery

w: „Bartku”, „Mimozie”, „Laurze”, „Fi-

ne z ich uczestnictwem w imprezie

Czwarty dzień festiwalu, rozpoczął

Przez cały czas trwania festiwalu,

godziny nagradzała oklaskami wystę-

lonie”, „Protonie”, „Elektryku” i „Pla-

– a także upominki: szkolne plecaki

się barwnym, rozśpiewanym i roz-

jego uczestnicy kwestowali na rzecz

py młodych artystów. Zanim jednak

styku”. To akademickie domy studen-

z pełnym wyposażeniem wzięła na

tańczonym korowodem. Uczestnicy

dzieci poszkodowanych podczas wio-

uczestnicy festiwalu zaprezentowali

ta Politechniki Świętokrzyskiej, które

siebie Senacka Komisja Łączności z

„wiatraczków” przemaszerowali głów-

sennej powodzi (efekt – kilka tysięcy

się publiczności, odebrali zasłużone

podczas dwóch letnich festiwalowych

Polonią i Polakami za Granicą.

nym „deptakiem” Kielc – ulicą Henry-

złotych!), zbierali też plastykowe za-

„jodły”. Ile przy tym było krzyku, rado-

tygodni zmieniają się w tętniące twór-

Dwa festiwalowe tygodnie, wypeł-

ka Sienkiewicza, by dotrzeć do Parku

krętki od butelek. Uzbierało się ich

ści i wrzawy, opisać nie sposób!

czą artystyczną pracą, „obozy festi-

nione pracą: koncertami, warsztatami

Miejskiego, gdzie w muszli koncertowej

blisko 10000, a to dlatego, że prawie

Deszczem i łzami miasto żegnało

walowe”.

artystycznymi, prezentacjami konkur-

oczekiwał ich prezydent miasta z klu-

40 stopniowe upały zmusiły organi-

festiwalowych gości. Po dwutygodnio-

Z Rosji przyjechały trzy zespoły:

sowymi, wyjazdowymi występami na

czami od „grodu nad Silnicą”. Po ich

zatorów do wydawania uczestnikom

wych afrykańskich upałach nie pozo-

„Wiatskij souvenir” z Kirova, „Vis a Vis”

terenie województwa świętokrzyskie-

przekazaniu kilkuosobowej delegacji

każdego dnia 1,5-litrowej butelki

stał ślad. Prawie wszyscy obiecali

ze stanicy Kanievskaya i „Aleksandrit”

go, minęły „jak z bicza strzelił”.

festiwalowiczów, młodzi artyści objęli

wody mineralnej. Zakrętki zamówiła

zameldować się na „wiatraczkach” za

z Władimira. Z dalekiej Abchazji przy-

Już na spotkaniu opiekunów i kie-

na najbliższe dni władzę w mieście.

firma produkująca plastykowe za-

rok. Tym bardziej, że trzeba będzie

był zespół „Abaza” z Suchumi prezen-

rowników zespołów z członkami jury,

Niemal cały park zamienił się w „jar-

bawki, która obiecała sfinansować

się pokazać na wielkiej scenie od-

tujący dynamiczne tańce gruzińskie.

konsultantami artystycznymi i komen-

mark festiwalowy”. Czego tam nie

operację przeszczepu płuc jednemu z

nowionej „Kadzielni”! Ja wiem, że tej

Białoruski autokar przywiózł z Mińska

dą festiwalu (organizatorem była bo-

było? Pamiątki i upominki z różnych

dawnych uczestników festiwalu.

obietnicy na pewno dotrzymają. Dali

śpiewające i tańczące dzieci z zespo-

wiem Kielecka Chorągiew ZHP) moż-

regionów Polski i krajów uczestników

W niedzielę, uczestnicy wzięli

wszak „słowo harcerza”!

łu „Kvietki”.

na było się zorientować, że czasu na

imprezy, potrawy i przysmaki z wielu

udział w Festiwalowej Mszy św. w

Zbigniew Lewiński

Ukrainę reprezentowały na fe-

nudę nie będzie.

zakątków świata, konkursy, zabawy,

kościele oo. Kapucynów (oprawio-

(czł. Komendy festiwalu)

stiwalu dziecięce zespoły taneczne:

Prezentacje konkursowe ocenia-

pląsy. A na parkowej scenie prezento-

nej liturgicznie i muzycznie przez

Starachowice

„Piruet” z Połtawy, „Kwiaty Pokucia” z

ne były przez wysoko wykwalifiko-

wali się uczestnicy konkursu piosen-

harcerzy), uczestniczyli w koncercie