przegląd wydarzeń

6

18 – 31 marca 2011 * Kurier Galicyjski

pamięĆ bez modyFikacji

nierzadko świadomie czy nieświa-

odprawił panachidę w intencji 366

ni. Przykładów czystek etnicznych

szukiwaniem grobów wojskowych z

KONSTANTy CZAWAgA

domie mordowali się nawzajem i

wymordowanych tam Ukraińców. W

w historii świata było przecież wiele.

czasów I wojny światowej w Galicji

rabowali najbliższych sąsiadów.

obydwu wypadkach zostali zamor-

Z tym dzikim zjawiskiem spotykamy

zajmują się też Rosjanie.

Na przełomie zimy i wiosny br.

Podczas pielgrzymek do Pali-

dowani w bestialski sposób męż-

się zarówno przed II wojną świato-

„Proszę państwa, na Ukrainie

brałem udział w obchodach tragicz-

krów, Huty Pieniackiej i Pawłokomy,

czyźni, kobiety, dzieci, starcy. Jedni

wą, jak również obecnie. I to nie je-

podobnie jak w Polsce podaje się,

nych wydarzeń w dwóch wioskach

zawsze wymieniano nazwy innych

– przez Ukraińców, drudzy – przez

dynie na kontynencie afrykańskim.

czy ta lub inna żywność produkowa-

położonych po obydwu stronach po-

miejscowości polskich i ukraiń-

Polaków. Po dokonaniu egzekucji,

20 lat temu, po podziale Jugosławii

na jest bez Modyfikacji” – usłysza-

wojennej granicy polsko-ukraińskiej.

skich, których nie ominął los tra-

sprawcy zrabowali domy i gospo-

widziałem sporo spalonych domów

łem ostatnio od sprzedawczyni ze

W Palikrowach (obwód lwowski)

gicznych wydarzeń na pograniczu

darstwa ofiar, poczym je podpalili.

na Bałkanach. Spotkałem wielu

sklepu na stacji paliw w Brodach.

ksiądz rzymskokatolicki przewodni-

polsko-ukraińskim. Obecnie Polacy

Dwie te krwawe akcje dzieli prawie

Chorwatów, Serbów i Muzułmanów,

Dobrze byłoby, gdyby nasza historia

czył modlitwie żałobnej w miejscu

i Ukraińcy pragną upamiętnić mo-

rok, jednak nie mamy zamiaru tego

którzy walcząc o swoją wolność i

i pamięć także pozostały bez Mody-

kaźni 367 Polaków, a w Pawłokomie

giły swych Rodaków. Ostatnio po-

akcentować czy porównywać zbrod-

niepodległość własnego państwa,

fikacji – pomyślałem.

(nad Sanem) kapłan grekokatolicki

ukraińcy ze LWoWa

pieLGrzymują do NadsaNia

KONSTANTy CZAWAgA

tekst i zdjęcia

Z inicjatywy Stowarzy-

szenia Towarzystw Depor-

towanych Ukraińców „Za-

kerzonie”, z udziałem władz

obwodu lwowskiego, 4 mar-

ca odbyła się doroczna

pielgrzymka członków tych

ziomkostw do grobu współ-

autora hymnu ukraińskiego,

greckokatolickiego księdza

Mychajła  Werbickiego  w

Młynach koło Korczowej, a

Przy grobie ks. Mychajła Werbickiego

także do Pawłokomy koło

Dynowa, gdzie wzniesio-

no pomnik dla uczczenia

mieszkańców tej wsi, któ-

rzy 66 lat temu zostali za-

mordowani przez polskich

sprawców.

W Młynach oddano cześć ks.

Mychajłowi Werbickiemu (1815-

1870), autorowi ukraińskiego hymnu

„Szcze ne wmerła Ukraina” w 196.

rocznicę jego urodzin. W zabytko-

wej drewnianej świątyni również nad

jego mogiłą odprawiono nabożeń-

stwo żałobne z udziałem kapłanów

greckokatolickich z Polski i Ukrainy.

Tablica na ścianie kaplicy-rotundy,

Modlitwa w Pawłokomie

wzniesionej 12 kwietnia 2005 roku

Procesja w Młynach

nad grobowcem ks. Werbickiego

Pielgrzymi ze Lwowa uczcili też

organizatorom lwowskiej pielgrzym-

W obchodach w Młynach uczest-

powiedział: „Ta zabytkowa cerkiew

przypomina, że kaplica była otwarta

pamięć Ukraińców zamordowanych

ki, że nie poinformowali o swoim

niczyli konsul Ukrainy w Lublinie Ser-

obecnie pełni rolę kościoła filialnego

w marcu 1945 roku w Pawłokomie,

przyjeździe, co stało się powodem,

z udziałem byłego prezydenta Ukra-

gij Dyryza, przewodniczący lwowskiej

parafii Korczowa. Obok tej świątyni,

wsi położonej nad Sanem koło Dy-

że w uroczystości wzięło udział tak

iny Wiktora Juszczenki a poświęcił

rady obwodowej Oleg Pańkiewycz,

pochodzącej z XVII wieku znajduje

nowa. Na pomniku otwartym w 2006

mało Ukraińców z Przemyśla. Nie

ją metropolita przemysko-warszaw-

przedstawiciele sąsiadującego z po-

się mogiła ks. Mychajła Werbickiego,

roku z udziałem prezydenta Polski

raz stawiano za wzór pielgrzymki z

ski obrządku bizantyńsko-ukraiń-

wiatem jarosławskim województwa

proboszcza grekokatolickiego, który

Lecha Kaczyńskiego i prezydenta

Polski na Ukrainę, jak również wy-

skiego arcybiskup Jan Martyniak.

podkarpackiego rejonu Jaworow-

w XIX wieku służył w tej parafii. Każ-

Ukrainy Wiktora Juszczenki zostały

soki poziom organizacji podobnych

Tym razem nie spotkałem dłu-

skiego oraz Ukraińcy z Przemyśla.

dego roku 4 marca gromadzimy się w

złożone kwiaty i zapalone znicze.

obchodów przy pomnikach Pola-

goletniego wójta gminy Radymno

tym miejscu, na jego mogile, w świąty-

Po wspólnej modlitwie głos zabrał

ków na terenach ziemi lwowskiej.

Stanisława Ślęzaka. Jeszcze nie

Mychajło Werbicki (4 marca

ni, aby modlić się za śp. ks. Mychajła

prezes Towarzystwa „Nadsiannia”

Pułkownik Ukraińskiego Kozactwa

było przejścia w Korczowej-Kra-

1815 - 7 grudnia 1870) urodził się

Werbickiego, który przez lata służył

(Nadsanie) i Stowarzyszenia towa-

Rejestrowego Roman Nakonecznyj

kowcu, gdy pan Stanisław pomaga-

w Jaworniku Ruskim, a pracował w

tutaj w Młynach, który dbał i troszczył

rzystw deportowanych Ukraińców

w rozmowie z korespondentem „Ku-

jąc przy remoncie starego nagrobka

Przemyślu. Był nauczycielem, dy-

się o cerkiew a równocześnie jest

„Zakierzonnia” (Zakerzonie) Wo-

riera” wspomniał że gdy pracował

ks. Mychajła Werbickiego mówił, że

rygentem, napisał wiele utworów

autorem melodii do hymnu Ukrainy,

łodymyr Sereda oraz świadkowie

kiedyś we lwowskich zakładach pra-

przyjdzie taki czas, że będą tutaj

świeckich i duchowych. Zmarł w

czym na trwałe wpisał się w historię

zagłady w Pawłokomie, a także

cy „Kineskop”, bezpłatnie pomagał

przyjeżdżać pielgrzymi z Ukrainy.

Młynach, gdzie był proboszczem.

tego miejsca. Każdego roku przyjeż-

mieszkaniec tej wsi Dionizy Radoń,

pracownikom „Energopolu”, którzy

Na jego mogile pozostał niewielki

dżają tu zarówno delegacje jak i wy-

który mówił o ciężkim przełamy-

odniawiali wtedy Cmentarz Orląt.

W panachidzie czyli nabożeń-

nagrobek kamienny, postawiony w

cieczki z Ukrainy. W ubiegłym roku w

waniu negatywnych stereotypów o

Każdy, bez wzlędu na narodo-

stwie żałobnym uczestniczył też pro-

1938 roku. Po przesiedleniu Ukra-

grudniu przeżywaliśmy uroczystość

sąsiadach oraz swojej długoletniej

wość czy wyznanie, ma prawo na

boszcz parafii rzymskokatolickiej w

ińców do Związku Radzieckiego

140. rocznicy jego śmierci. Najpierw

trosce o upamiętnienie ofiar lud-

pamięć o swojej małej Ojczyźnie

Korczowej ks. Wiesław Słysz, który

w powojennych Młynach mieszka

była uroczysta panachida w w zabyt-

ności ukraińskiej. Prezes przemy-

i pozostawionych tam mogiłach

udostępnił pomieszczenie świątyni dla

obecnie jedna rodzina grekokatoli-

kowej cerkwi, a później modliliśmy się

skiego oddziału Związku Ukraińców

swoich bliskich – zaznaczali moi

wspólnej modlitwy. W rozmowie z ko-

ków.

nad mogiłą ks. Werbickiego”.

w Polsce, Maria Tucka zarzuciła

rozmówcy.

respondentem „Kuriera” polski kapłan