26

Wyjęte z karty pamięci

Kurier galicyjski * 15–28 maja 2012 nr 9 (157) * www.kuriergalicyjski.com

DzIWACzNE zAKOŃCzENIE WIELKIEJ WOJNY

30 kwietnia 1945 roku do kwatery dowódcy Kriegsmarine – wielkiego admirała Dönitza przyszedł rozkaz

Adolfa Hitlera, mianujący go naczelnym dowódcą Wehrmachtu i prezydentem Rzeszy. Adolf Hitler już

wtedy nie żył, a nieprzyjacielskie armie głęboko siedziały w terytorium Niemiec. Nowy prezydent mógł

uczynić tylko jedno – kapitulować jak najszybciej. I to właśnie zaczął robić.

przysługującą takiej chwili. Alianci za-

chodni wyrazili zgodę na poprawkę,

choć po cichu rysowali kółko palcem

na czole. Nie chciano jednak zrażać

sobie Józefa Stalina.

Trzeba było się spieszyć, bo wia-

domość o kapitulacji mającej obowią-

zywać od godziny 23:01 dnia 8 maja

SZYMoN KAZIMIERSKI

poszła już w świat. Ta sytuacja spra-

tekst

wiła, że los dał generałowi de Gaulle

WIKIPEDIA zdjęcia

ostatnią szansę.

Dziarsko ruszyły przygotowania,

Szereg indywidualnych

bo czas naglił. Tym razem to Związek

kapitulacji

4 maja wysłany przez niego ad-

Radziecki grał rolę gospodarza. W

mirał Hans Georg von Friedeburg,

dzielnicy Berlina Karlshorst znalezio-

po krótkich rozmowach z brytyjskim

no niezniszczone kasyno oficerskie

Reims. Delegacja Aliantów: generał Savez, generał Smith,

Generał de lattre de Tassi-

marszałkiem Montgomerym, podpi-

szkoły saperów, gdzie postanowiono

generał Susłoparow

gny. Człowiek, który uczynił

sał kapitulację wojsk niemieckich w

urządzić uroczystość. Na lotnisku

Francję mocarstwem

północno-zachodnich  Niemczech,

zrezygnowali z osobnej delegacji

Danii i Holandii. 5 maja admirał von

brytyjskiej) miał reprezentować szef

Friedeburg udał się do kwatery głów-

sztabu generała Eisenhowera – ge-

nej Alianckich Sił Ekspedycyjnych,

nerał Walter Bedell Smith. Stronę

mieszczącej się w Reims we Fran-

radziecką zgodził się reprezento-

cji, by tam kapitulować przed armią

wać rosyjski oficer łącznikowy przy

amerykańską. W zamyśle Niemców

sztabie Eisenhowera – generał Iwan

szereg indywidualnych kapitulacji

Susłoparow, a gospodarzy terenu

przed poszczególnymi Aliantami na

(przypominam, że rzecz miała się

Zachodzie dałby im sytuację bardzo

w Reims, na terenie Francji) repre-

korzystną, bo poddanie Niemiec za-

zentował generał francuski François

chodnich, przy zachowanym stanie

Sevez, ale on tylko w charakterze

wojny ze Związkiem Radzieckim.

świadka ceremonii. Niemcy repre-

Teren wymieniony w kapitulacji byłby

zentowali: generał Alfred Jodl, admi-

miejscem, do którego można by było

rał Hans-Georg von Friedeburg i ad-

ewakuować ludność cywilną ucie-

iutant generała Jodla, a jednocześnie

kającą przed okrucieństwami wojsk

tłumacz – major Wilhelm Oxenius.

radzieckich, a wojska niemieckie

Kapitulacja podpisana przez Jodla

spychane wciąż przez Rosjan, tu mo-

7 maja 1945 roku, o godzinie 2:41

głyby spokojnie składać broń. Jed-

oznaczała pełne i ostateczne pod-

Berlin. Delegacja niemiecka. od lewej: generał Stumpff, feldmarszałek Keitel, admirał

von Friedeburg

nak nie miał zgody Stalina na pod-

Tempelhof wylądował samolot bry-

pisywanie tej kapitulacji w imieniu

tyjski, wiozący delegację niemiecką.

Związku Radzieckiego. Kapitulacja

Tym razem sama najwyższa gene-

Niemiec, po tylu latach okropnej

ralicja na czele z feldmarszałkiem

wojny, odbyta na chybcika, w środ-

Keitlem z Wojsk Lądowych. Jako re-

ku nocy, bez należytego ceremoniału,

prezentant Kriegsmarine znalazł się

to się nie mieściło Stalinowi w głowie.

nasz znajomy – admirał von Friede-

Nie tak sobie Stalin wyobrażał zakoń-

burg, a Luftwaffe, generał lotnictwa

czenie wojny. Toteż zażądał natych-

Hans-Jürgen Stumpff. Dowództwo

miastowego powtórzenia ceremonii

radzieckie reprezentował marszałek

kapitulacyjnej. Tym razem w zdoby-

Gieorgij Żukow. Brytyjskie – generał

Reims. Delegacja niemiecka. od lewej: major oxenius, ge-

tym Berlinie. Tym razem z udziałem

lotnictwa Arthur Tedder. Amerykań-

nerał jodl, admirał von Friedeburg

możliwie najwyższych oficerów tak

skie – dowódca amerykańskiego lot-

danie się sił zbrojnych III Rzeszy

nak dowódca sił alianckich generał

ze strony niemieckiej, jak i ze strony

nictwa strategicznego generał Carl

Feldmarszałek Keitel pod-

wszystkim Aliantom. Akt wchodził w

Eisenhower nie chciał podpisywać z

alianckiej. Tym razem z całą oprawą,

Spaatz. Przygotowane do podpisa-

pisuje kapitulację Niemiec

życie dnia 8 maja, o godzinie 23:01

wysłannikiem Dönitza osobnej kapi-

nia dokumenty zawierały jednak te

czasu środkowoeuropejskiego.

tulacji, domagając się od strony nie-

same, co uprzednio warunki kapitu-

Nie tak sobie Stalin wyobrażał zakoń-

mieckiej kapitulacji bezwarunkowej i

lacji i całe to wydarzenie miało tylko

czenie wojny. Toteż zażądał natychmia-

całkowitej, kapitulacji przed wszystki-

i wyłącznie charakter prestiżowy.

Nie tak według Stalina

mi silami alianckimi włącznie z siłami

miało wyglądać

stowego powtórzenia ceremonii kapitu-

zbrojnymi Związku Radzieckiego. 6

zakończenie wojny

Zamieszanie wywołane

lacyjnej. Tym razem w zdobytym Berli-

Niby wszystko było w porządku,

maja na rozmowy do Reims poleciał

przez francuskiego

nie, z udziałem możliwie najwyższych

ale teraz dopiero się zaczęło!!

generał Alfred Jodl szef sztabu Obe-

generała

Na takie potraktowanie generała

rkommando der Wehrmacht. Trwały

Późnym wieczorem 8 maja 1945

oficerów tak ze strony niemieckiej, jak

targi, a czas mijał.

francuskiego na francuskiej ziemi,

wszystko było już przygotowane,

i ze strony alianckiej. Tym razem z całą

Dopiero 7 maja, o godzinie 1:30

jakie spotkało generała François Se-

gdy nagle do organizatorów imprezy

admirał Dönitz drogą radiową udzielił

vez, obraził się generał Charles de

zgłosił się francuski generał, przy-

oprawą, przysługującą takiej chwili.

delegacji niemieckiej zgodę na pod-

Gaulle, dowódca sprzymierzonych z

słany przez dowódcę Wolnych Fran-

Alianci zachodni wyrazili zgodę na po-

pisanie całkowitej kapitulacji. Aby

Aliantami Wolnych Francuzów, a to-

cuzów – generała de Gaulle. Był to

prawkę, choć po cichu rysowali kółko

już więcej nie tracić czasu, szybko

warzysz Stalin po prostu się wściekł!

dowódca 1 Armii Francuskiej – ge-

utworzono komisję aliancką, mającą

Okazało się, że generał Susłoparow

nerał Jean de Lattre de Tassigny.

palcem na czole. Nie chciano jednak

przyjąć kapitulację Niemców. Stronę

co prawda zawiadomił o szykowanej

Twierdził, że jemu i jego zwierzch-

zrażać sobie Józefa Stalina.

amerykańską i brytyjską (bo Anglicy

kapitulacji swoje dowództwo, to jed-

nikowi generałowi de Gaulle wyda-