12

Przegląd wydarzeń

31 lipca–16 sierpnia 2012 nr 14 (162) * Kurier Galicyjski * www.kuriergalicyjski.com

POLSKO-UKRAIŃSKI

Zakładaj obręcz,

Wasylu

DZIEŃ KRYSOWIC

We wsi Iwanowce pod Kołomyją, miejscowy rzemieślnik Wasyl

Wioska Krysowice liczy ponad 600 mieszkańców. Połowa z nich to – Polacy, druga połowa –

Moczerniuk, odradza stare tradycje huculskiego bednarstwa.

Ukraińcy. Jest tu piękne Sanktuarium Matki Boskiej Fatimskiej i nowo wybudowana prawosław-

Jego dom we wsi znają wszyscy. Tu można zaopatrzyć się

na cerkiew Św. Piotra i Pawła. Także w Krysowicach jest rada gminy oraz młode Towarzystwo

w kilka rodzajów beczek: na kiszoną kapustę, na ogórki, na

Kultury Polskiej. A najważniejsze, że mieszkają tu prości ludzie – Krysowianie. Co ich wszyst-

wino, bryndzę, dzieżki do wyrabiania ciasta, a nawet urządze-

kich łączy? Miłość do swojej wioski, do miejsca gdzie się urodzili, gdzie mieszkają i gdzie

nia do wyciskania soku w kształcie tradycyjnych beczek.

pochowani są ich przodkowie.

SABINA RÓŻYCKA

EuGENIuSz SAłO tekst

tekst i zdjęcie

PIOTR zIOBER zdjęcia

Jeszcze przed kilku laty był…

Parafrazując słynna piosenkę

dyrektorem kołchozu. Dziś nie wsty-

z pewnością mogę powiedzieć: „To

są moje okolice, to jest moja wioska

dzi się swego zajęcia, bo od małego

– Krysowice”. Bo ja też się tu urodzi-

zwykł do życia z pracy z własnych

łem, wyrosłem i jestem krysowiani-

rąk. „Dzyń, dzyń, ryp, ryp” – dolatuje

nem. I chociaż większość czasu spę-

z niewielkiego warsztatu. „To dzia-

dzam teraz we Lwowie, to zawsze na

dek Wasyl beczki klepie” – mówią

weekend staram się przyjechać do

mieszkańcy wsi. Z wiązką równiut-

Krysowic, żeby zaczerpnąć świeże-

kich deseczek, z warsztatu wycho-

go powietrza, wyciszyć się i z nowymi

dzi potężny mężczyzna z żylastymi

siłami rozpocząć tydzień we Lwowie.

rękoma. Ostrożnie ustawia deseczki

Było mi podwójnie przyjemnie,

na ziemi i zaprasza do wnętrza. Przy

kiedy zaproponowano mi bym był

wejściu – olbrzymia stuletnia beczka-

współprowadzącym na wspaniałym

święcie mojej wioski.

dłubanka, wykonana z jednego pnia

W ten niedzielny poranek, jak

i gotuje przez 12 godzin. Pod dzia-

drewna. Jest to specyficzny talizman

zwykle, wszyscy pośpieszyli do ko-

łaniem gorącej wody drewienka stają

dziadka Wasyla. Mężczyzna mówi,

ścioła i do cerkwi, żeby modlić się

się miękkie i giętkie. Tak „przegoto-

że jego gazdynia chciała tę beczkę

i oddać pod opiekę Bożą wszystkich

waną” konstrukcję w najszerszym

rozpiłować, ale nie dał, bo to jeszcze

mieszkańców Krysowic.

miejscu ściąga się stalową linką, a

pamiątka po prababci. Kiedyś po pro-

Święto rozpoczęło się po połu-

na ściągnięte klepki nabija się kolej-

stu pień drzewa był beczką, a dziś

dniu, od krótkiego powitania wygło-

ne obręcze.

czego tylko nie nawymyślają.

szonego przez wójta gminy Petra

Teraz rzecz najważniejsza – dno.

Bednarstwo w rodzinie Moczer-

Zasadnoho i prezesa Towarzystwa

Wasyl Moczerniuk mówi, że dobrze

niuków przekazuje się z pokolenie

Kultury Polskiej w Krysowicach Da-

trzeba wymierzyć średnicę beczki

na pokolenie. Do dziś wspominają

nuty Strogan, którzy podziękowali

wszystkim mieszkańcom i gościom

i dopasować poszczególne deseczki

Grigorija Moczerniuka, dziadka dzi-

za przybycie i życzyli miłej i udanej

– dągi, z których powstanie dno becz-

siejszego bednarza. To był majster!

zabawy. Następnie o. Wsewolod

ki. „Tu trzeba dobrze przypomnieć

Nawet dla mrówki mógł beczkę zro-

Najmłodsza krysowianka recytuje wiersz, a młody dzienni-

i ks. Paweł Antolak pomodlili się za

sobie geometrię – mruga bednarz.

bić. Swoje umiejętności przekazał…

karz Kuriera w roli konferansjera

wszystkich mieszkańców i przy oka-

– Chociaż nasi dziadowie nie mieli

żonie, która nauczyła rzemiosła ojca

Złotkowic zaprezentowały swoje

o tym pojęcia, a beczki robili dobre”.

Wasyla. „Nie bardzo ojca słuchałem –

umiejętności wokalno-taneczno-ar-

Popuściwszy obręcze, dopasowuje

przyznaje się z uśmiechem mistrz. –

tystyczne.

kolejne dągi i znów zakłada obręcz.

Siedziałem, patrzyłem, trochę poma-

Oczywiście, nie mogło zabrak-

Aby beczka nie przeciekała w drobne

gałem. Potem służba w wojsku, przez

nąć „parodyjnych” scenek i skeczy z

szczeliny wtyka się… liście oczeretu,

kolejne 10 lat byłem głównym inżynie-

życia wioski. Odegrano barwne scen-

które są naturalnym uszczelniaczem.

rem, następnie dyrektorem kołchozu.

ki „Odpoczynek na morzu” i „Wiosko

Następnie do beczki wlewa się wodę

Jak poszedłem na emeryturę, przy-

moja, kocham Cię” w wykonaniu

i wrzuca kilka garści maki kukury-

pomniałem sobie nauki ojca”.

mieszkańców Krysowic, humoreski

dzianej, która uszczelni wszystkie

Ludzie pamiętając, że w rodzinie

„Sąsiedzi” i „Budowa” w wykonaniu

niedokładności. Jeżeli jednak prze-

Moczerniuków od zawsze byli bed-

Marii Fil z Czyszek.

cieka – to znów wybija się dno i po-

Wszyscy mieszkańcy i goście,

narze, znosili Wasylowi do naprawy

przy kiełbaskach, bigosie i piwie,

wtarza operację. Następnie, przed

beczki. Zaczęli prosić aby coś zrepe-

świetnie się bawili. Na koniec za-

każdym użyciem, do beczki trzeba

rował, coś zrobił od nowa – jednemu

śpiewali „Sto lat” i „Mnohaja lita”.

nalewać wody, aby nie się rozeschła

na kapustę, innemu na ogórki. Jak

Przy muzyce i tańcach kontynu-

i nie popękała.

odmówić sąsiadom? Przyszło mu

owano święto. Nawet ulewny deszcz

Wasyl Moczerniuk mówi, że

przypomnieć sobie, co widział kiedyś

temu nie przeszkodził.

beczka może służyć od 50 do 200

u ojca w warsztacie. „Beczki najlep-

lat. „Beczki od dawna wykorzysty-

sze są tylko z dęba – z uśmiechem

Cygańskie tańce i zabawy

Wzmianka historyczna

wali nasi przodkowie – z zadowo-

dzieli się mistrz i od razu uprzedza,

Wieś Krysowice, leży 3 km od Mo-

leniem opowiada mistrz. – Beczka

że bednarstwo to nie żeńska spra-

ścisk na trasie do Sambora. Pierwsze

zji poświęcili zrekonstruowany sta-

Krysowicach mieszka jedna, wiel-

jest rzeczą uniwersalną. W takich

wa. – Beczki robić można i z sośniny,

wzmianki o niej sięgają 1440 roku,

dion piłkarski, na którym odbywały

ka, przyjacielska wspólnota. Wierzę,

naczyniach można miesić ciasto na

chociaż przyjętą datą lokacji jest rok

a miodogonki najlepsze są z lipy. W

się uroczystości.

że wspólnie sprawimy, żeby wioska

1469. Miejscowość otrzymała swoją

Prowadzący–OlenaPaklikowska

Krysowice była najlepsza w rejonie

chleb, można trzymać płyny i rzeczy

zależności od wielkości beczki, takie

nazwę od staroruskiego szlacheckie-

i autor tych słów rozpoczęli program

mościskim”. Korzystając z okazji, pan

sypkie (mąka, ziarno). Przez lata nie

drzewo się ścina. Im starszy dąb, tym

go rodu Krysów.

koncertowy. Na święto przybyli: pre-

Jarosław przekazał finansową pomoc

będą się psuły. Beczka to ekologicz-

mocniejsza i trwalsza będzie beczka.

Do 1914 roku właścicielami Kry-

zes FOPnU pani Emilia Chmielowa,

na budowę plebanii przy kościele

ny pojemnik. Teraz wielu ludzi prosi

Pień rozdziela się siekierą, a nie pi-

sowic był polski, szlachecki ród Stad-

jej zastępca pani Teresa Dutkiewicz,

i ogrodzenia naokoło cerkwi.

mnie o niewielki beczułki – na 3-5 li-

łuje piłą. Na beczkę potrzeba 20-25

nickich, którzy mieli w posiadłości

radny lwowskiej rady obwodowej Ja-

„Historia wioski Krysowice jest

trów. Takie można trzymać w miesz-

klepek.

pałac z zamkową kaplicą.

rosław Dubniewicz, radny powiatu

wielopłaszczyznowa i sięga w głąb

kaniach, nie zajmują wiele miejsca,

Następnie drewno trzeba dobrze

W 1939 roku wojska sowieckie

mościskiego Igor Stecyna i inni.

wieków – powiedział Igor Stecyna,

a przynoszą korzyść”. O cenach

wysuszyć. Dalej heblem nadaje się

spaliły pałac, ale kaplica została nie

„Bardzo mi przyjemnie być wśród

radny powiatu mościskiego. – Jest mi

na swe wyroby mistrz nie mówi.

klepkom odpowiedni kształt, zaczy-

uszkodzona. W latach 50. XX wieku

was. To jest piękne święto, które nie

bardzo przyjemnie, że wioska, gdzie

Materiał mu przynoszą, narzędzia

nając od strony zewnętrznej. Potem

ruiny pałacu rozebrano, a z pozosta-

ma analogii w okolicy. To święto, któ-

mieszkają Polacy i Ukraińcy wspólnie

bednarskie zrobił sam, a większość

łości zbudowano budynki kołchozo-

dopasowuje się powierzchnie boczne

re symbolizuje dwa podmioty: polski

organizuje takie święto. Uważam, że

we. W pomieszczeniu kaplicy utwo-

i ukraiński. Symbolem są dwie flagi:

to tylko początek waszego festynu,

wyrobów produkuje dla przyjaciół

klepek, żeby szczelnie do siebie pa-

rzono magazyn.

biało-czerwona i błękitno-żółta” – po-

który powinien stać się tradycją, którą

i znajomych.

sowały. „A teraz proszę patrzeć, jak z

W 1990 roku budynek dawnej

wiedziała prezes FOPnU pani Emilia

będziecie odznaczać każdego roku”.

Mistrz mówi, że bednarstwo, któ-

klepek robi się beczkę, – mówi pan

kaplicy oddano miejscowym Pola-

Chmielowa.

Pomiędzy częściami oficjalnymi,

re niegdyś było bardzo popularnym

Wasyl i bierze dopasowane dębowe

kom. W październiku 1997 roku od-

Mieszkańców Krysowic przywitał

zespoły z Krysowic (zespół dziecię-

rzemiosłem, upada. Ubolewa, że nie

klepki i łączy je obręczą. Na pierwszy

nowiony kościół uzyskał status sank-

także Jarosław Dubniewicz, radny

cy „Krasnoludki”, zespół młodzieżo-

ma uczniów. Teraz ludziom prościej

rzut oka podobne jest to na nierówny

tuarium Matki Boskiej Fatimskiej.

lwowskiej rady obwodowej: „Święto,

wy „Cyganie”, zespół kółka gospo-

kupić plastikowy pojemnik, niż docze-

koszyk. Tę konstrukcję mistrz rzuca

Wieś liczy 609 mieszkańców

które tak pięknie dziś zorganizo-

dyń wiejskich „Krysowianie”, zespół

kać się, aż powstanie ekologiczny.

do olbrzymiego metalowego kotła

(wg stanu na 2010 rok).

waliście mówi tylko o jednym, że w

seniorów „AleBabki”), Czyszek,