17

www.kuriergalicyjski.com * Kurier Galicyjski * 31 lipca–16 sierpnia 2012 nr 14 (162)

- Jakże ślicznie tańczy ten pan.

Indagacja trwa. Aż gdy dojecha-

Doktor Tarnawski! Chałubiński

- Odbywa piąty dzień głodówki.

no do stałych niemal rybnych i mię-

Huculszczyzny... Osiemdziesięcioletni

- A partnerka?

snych kolacji w restauracjach, wstał

starzec o mlecznej czuprynie, o oczach

- Dopiero trzeci dzień nie je.

senior, wziął pacjentkę za rękę i po-

o młodzieńczym blasku, ustach zacię-

Za oknem przesuwa się dwu

wiódł ze sobą między zabudowania

tych, znamionujących napięcie woli

panów. Jeden z nich, to rekordzista:

gospodarskie. Leżała tam – świnka

niemal fanatyczne. Boją się go chorzy

jest w siedemnastym dniu głodówki

przy korytku.

okrutnie, bo zdarzają się wypadki, że

– jego towarzysz głoduje czterna-

- Żre pani – o tak...

każe zajeżdżać autu i... żegnaj.

sty dzień. Dziewiąta. Na dancingu

Więc siedzi i płacze.

Stary doktor życie, pełne twar-

ukazuje się doktor Wit Tarnawski

- Niech pani się uspokoi – po-

dej pracy, poświęcił na nauczanie

(junior).

cieszają chorzy. – Każdemu prawie

ludzi, jak mają żyć i odżywiać się.

Kolory budynku były kiedyś inne

nagromadzonych przez lata. Post

Rzecz prosta, że głodówki zaj-

parodniowy nie wystarczy. Jeśli wy-

mują tylko część kuracji. A poza tym

tniemy na przykład kawałek psiego

znaczna część kuracjuszy głodówki

jelita, przepłuczemy i zeszyjemy

wcale nie odbywa, poprzestając na

Budynek starej łaźni popada w ruinę

w pierścień, przekonamy się, że

tak zwanej „surówce” (owoce i go-

na następny dzień będzie on pe-

towane kartofle) albo nawet na nor-

- Dobranoc państwu (po rosyj-

z nas się dostało: „Żresz pan!”

Przejedzenie, skaza moczeniowa,

łen kału. Wydzielają go tkanki jelit.

malnej kuchni jarskiej, która jest tu

sku się mówiło: „Izwoltie wam wyjti

Doktor wszelkimi środkami chce

zła przemiana materii, powiększona

Kuracjusze bardzo zaawansowa-

niesłychanie urozmaicona, obfita

won”).

wstrząsnąć naszą wolą i zbudzić

wątroba i płynące stąd artretyzmy,

ni nawet w głodówce odprawiają

i wykwintna, a w niedzielę nawet obfi-

Nie ma rady. Trzeba się śpie-

chęć do zmiany życia. Znamien-

otyłość, neurastenia, otłuszczenie

swoje funkcje fizjologiczne całkiem

tująca... w kurczaki.

szyć. Gdy o pół do dziesiątej świeci

ne jest bowiem, że wśród chorych

serca – to są bestie apokaliptyczne,

normalnie.

Kosów – to niby wielka rodzina.

się jeszcze w czyim oknie, gwiżdże

panuje patriotyzm zakładu. Stary

z którymi doktor Tarnawski wiedzie

Kuracja kosowska sprawia, że

Chorzy – to elita intelektualna Polski.

stróż nocny aż do skutku.

doktor wygłasza pogadanki, uczy,

śmiertelny i nieubłagany bój.

ludzie przeobrażają się fizycznie, a

Nastrój – to skupione oczyszczanie

Z rana o godzinie piątej gong.

jak żyć przez cały rok. To nie sana-

Przyjechała pulchna, młoda mę-

co za tym idzie – psychicznie. Toteż

organizmu, magazynowanie sił dla

Gimnastyka! Potem – przyjęcia u

torium, które za pieniądze pacjenta

żateczka. Siedzi i płacze. Była u Tar-

zwykle wracają do Kosowa. Profe-

nowego roku zmagań i pracy.

lekarzy. Lekarzy ordynujących po-

odbębnia kurację. To – szkoła ży-

nawskiego.

sor Chrzanowski mówił mi, że jest

siada zakład trzech. Każdy chory

cia.

- Co pani je rano?

dwudziesty drugi sezon w Kosowie,

MELChIOR WAŃKOWICz

przechodzi przez ręce dwu leka-

Głodówka – to nie żadna eks-

- Dwa jajka na miękko, szynka,

od wojewodziny Jaroszewiczowej

około 1930 roku

rzy, nim stanie przed obliczem

trawagancja. Zabieg ten oczyszcza

babka lub ciastka, filiżanka kawy,

dowiedziałem się, że jest po raz

zdjęcia MARCIN ROMER

seniora.

organizm z toksyn i nieużytków,

szklanka herbaty, kilka tostów.

dziewiąty, itd.

Współczesny epilog do „W krainie głodomorów” Melchiora Wańkowicza

Oj zajechał do Kosowa

(fragment znanej huculskiej kołomyjki)

Brama dawnego sanatorium

MARCIN ROMER

doktora Tarnawskiego nie jest tą,

tekst i zjęcie

przez którą przechodził Wańkowicz.

Sobotni poranek. Dochodzi 6

Postawiono ją już współcześnie. Wisi

rano. Kosowski bazar tętni życiem

na niej napis poświecony historii sa-

już od paru godzin. Mydło i powidło.

natorium. Kilkanaście metrów dalej

Wszystkie drogi dojazdowe za-

na starym budynku sanatorium wisi

pchane wszelkimi typami wehikułów

tablica poświęcona pamięci doktora

mechanicznych i konnych. Niektórzy

Apolinarego Tarnawskiego. To nie-

idą pieszo, inni obładowani zakupami

stety koniec dobrych wiadomości.

już wracają. Jedna z części bazaru

Nie ma już sanatoryjnej kaplicy. Prze-

zajęta jest przez autentycznych twór-

piękny kiedyś budynek łaźni popada

ców ludowych. Królują sprzedawcy

w ruinę. Za czasów sowieckich w

lyżników – rodzaju wełnianego koca

parku dostawiono parę socrealistycz-

z owczej wełny. To wszystko pierw-

nych betonowych rzeźb. Park dziki

sza ręka.

i podzielony. Mimo to nadal sprawia

Za parę godzin wszystkie te

duże wrażenie. Ocalałe, pełne orna-

wyroby będzie można kupić na tu-

mentów drewniane budynki jarzą się

rystycznych bazarkach w Jaremczy,

w promieniach porannego słońca.

Bukowelu, a nawet we Lwowie. Tyle,

Wydaje się, że za chwilę usły-

szymy gęganie pacjentów. Nie usły-

że prawie dwa razy drożej.

Zaopatrzeni w świeżą bryndzę,

szymy. Dziś to sanatorium dla dzieci

wychodzimy z bazaru. Przedziera-

chorych na gruźlicę. Jak wszystkie

jąc się przez tłum przechodzimy na

państwowe zakłady służby zdrowia

drugą stronę szosy wiodącej wprost

chronicznie cierpi na brak środ-

na Kuty. Jeszcze sto metrów wąską

ków.

uliczką w prawo od szosy i jesteśmy

Czy zdąży doczekać lepszych

Bazar w Kosowie, 6 rano

na miejscu.

czasów?