27

www.kuriergalicyjski.com * Kurier Galicyjski * 31 lipca–16 sierpnia 2012 nr 14 (162)

Dolnośląska młodzież humor

na godzinę 21 odprawę, która miała,

nie sprowadzono ich pojedynczo

się odbyć w kwaterze Komendy AK

na dół do obszernej sutereny. Po

przy ul. Kochanowskiego. Rozesłano

drodze na schodach stało wielu żoł-

żydowski

ratuje cmentarze

w tej sprawie pismo: „Dziś o godz.

nierzy uzbrojonych w pepesze. Po

21, odbędzie się odprawa odnośnie

kilkunastu minutach wyprowadzono

formowania dywizji AK, – na którą

ich na dziedziniec i załadowano na

na Kresach

Kto lepszy?

przybędzie generał, sowiecki Iwa-

samochód ciężarowy. Siedzieli na

Znany jeździec spadł z konia,

now. Stawić się winni komendanci

podłodze ciasno, okrakiem jeden za

kiedy ten, spłoszony, rzucił się nie-

dzielnic, ich zastępcy, oraz dowódcy

drugim, twarzami w kierunku jazdy.

W lipcu ponad 300 młodych wolontariuszy z Dol-

oczekiwanie w bok. Stojący obok

kompanii i zgrupowań. Dotyczy to

Zawieziono ich do więzienia przy uli-

miejsca wypadku pan Nechemiasz

nego Śląska uporządkowało 34 zaniedbane

wszystkich oficerów sztabu okrę-

cy Łąckiego. Początkowo, przez kilka

powiada do niefortunnego jeźdźca:

cmentarze, położone w okolicach Lwowa, Stani-

gu”. Stawiło się od 25 do 30 osób.

godzin, przebywali w jednej celi, po-

- O! Mnie by się taki wypadek

Krótko przed godziną 21 przybył

tem rozprowadzono ich po różnych

sławowa, Tarnopola, na Wołyniu i Podolu. Kolejna

nigdy nie zdarzył. Nigdy!

oficer sowiecki z informacją, że gen.

celach w tzw. budynku wewnętrznym,

- Czyżby? – dziwi się poszkodo-

akcja ratowania polskich nekropolii pozostawio-

Iwanow jest bardzo zajęty i przybyć

w którego piwnicach, za czasów ge-

wany jeździec. – Chce pan powie-

nych za wschodnią granicą „Mogiłę pradziada ocal

nie może, ale zaprasza wszystkich

stapo, znajdowały się cele śmierci. W

dzieć, że jeździ pan lepiej ode mnie?

- O, nie – mówi spokojnie pan

od zapomnienia” była zorganizowana przez

Nechemiasz. – Tego to ja nie powiem

Dolnośląskie Kuratorium Oświaty wspólnie

i nie chciałem powiedzieć. Mnie by

się taki wypadek nie zdarzył, bo ja

z Telewizją Wrocław. Autorką idei przeprowadze-

bym za żadne pieniądze na żadnego

nia takiej akcji jest znana dziennikarka TVP Wro-

konia nie wsiadł...

Lepszy klient

cław Grażyna Orłowska-Sondej.

W kawiarni „Edison” grają w

karty. Pan Froim kibicuje od godziny

drugiej po południu. Wypił już kilka-

naście szklanek wody i wypalił trzy

pudełka zapałek, ale jeszcze nic so-

bie podać nie kazał. Nareszcie oko-

ło godziny szóstej woła kelnera:

- Moryc!

- Służę panu, czym mogę słu-

żyć? Melanż, herbata, kapucyn, cze-

kolada?

- Nie, nie – mówi pan Froim. –

Gen. Michał Żymierski (od prawej), gen. Marian Spychal-

Niech mi pan tylko trzyma to krze-

ski oraz oficer sowiecki (od lewej)

sło, aż wrócę, aby go ktoś nie zajął,

ja tylko skoczę do domu na kawę...

czasie tej „odprawy” wszyscy zostali

na odprawę do siebie. W tym celu

Pogrzeb

aresztowani.

wkrótce podjadą samochody. Część

Ulicą Legionów we Lwowie prze-

obecnych opuściła budynek Komen-

chodzi okazały pogrzeb katolicki. Na

dy frontowymi bądź tylnymi drzwiami.

Epilog

trotuarze przy Teatrze Wielkim stoi

Dopóki trwały walki o Lwów, w

Wkrótce podjechało kilka Willysów.

obywatel ziemski spod Trembowli,

mieście panował radosny nastrój,

W każdym obok kierowcy siedział

który przyjechał za interesami ra-

panowała harmonijna współpraca

sowiecki oficer. Zawieziono ich przez

zem ze swoim, żydowskim oczywi-

żołnierska między dowództwem AK

plac Halicki do dawnego pałacu

ście, faktorem.

a wojskami sowieckimi, walczącymi

Biesiadeckich, na tyłach budynków

- Popatrz no pan, panie Szlome,

we Lwowie, których dowódca w stop-

sądów przy ul. Batorego. Oficerów

jaki to nasz pogrzeb jest piękny i es-

niu generała na pierwszej odprawie

AK poproszono do podłużnej sali

tetyczny. Żydowski pogrzeb jest tak

wspólnej, w sztabie przy ul. Kocha-

na piętrze, do której z korytarza pro-

niemiły, że aż. przykro patrzeć.

nowskiego, w obecności wielu ofice-

wadziło kilka drzwi. Stoły ustawione

- Pan dziedzic dobrodziej – od-

powiada na to faktor – ma oczywiście

rów AK i radzieckich złożył podzięko-

były w podkowę, na końcu obszerne

recht. Toteż ja zawsze wolę spotkać

wanie na ręce gen. Filipkowskiego za

biurko. Na stołach trochę materia-

dziesięć katolickich pogrzebów, niż

współpracę na polu walki i okazaną

łów piśmiennych. Na krzesłach pod

jeden żydowski...

pomoc w walkach o Lwów, i na in-

ścianami oczekiwało już około 30

Razem z arcybiskupem Mieczysławem Mokrzyckim

Jeszcze nie minęło

nych odcinkach walki na terenie Ob-

sowieckich oficerów. Wśród nich wol-

Pan Anzelm był obłożnie chory

Lewkowycz. Bardzo nam pomaga.

KONSTANTY CzAWAGA

szaru. Dokonano wymiany oficerów

ne miejsca, które zapełnili oficerowie

i życie jego wisiało na włosku. Ale

Pomagają nam też miejscowi Pola-

tekst i zdjęcie

łącznikowych między dowództwami.

AK. W oczekiwaniu na rozpoczęcie

już jest dobrze i pan Anzelm wypo-

cy. Mieszkamy u Ukraińców. Są bar-

W miarę napływania politycznych od-

narady, wśród uśmiechów, toczyły

czywa na balkonie swojego miesz-

dzo zadowoleni i w pełni akceptują

Pod nadzorem opiekunów i na-

działów sowieckich sytuacja pogar-

się dwujęzyczne uprzejme rozmowy.

kania na pierwszym piętrze, od fron-

to co tu robimy”.

uczycieli uczniowie, przez to „wa-

szała się. Na drugiej z kolei odprawie

Po kilku minutach na salę wszedł

tu – jak to się we Lwowie mówiło.

„Przyjechaliśmy tutaj z wolonta-

kacyjne dzieło” aktywnie pielęgnują

gen. Iwanow zaproponował, by od-

nieznany dotąd pułkownik, stanął za

Przechodzi akurat jego przyjaciel,

riatem, żeby pomoc w uporządko-

pamięć o Polakach, których mogiły

działy AK złożyły różnorodną i często

biurkiem i poprosił o zajęcie miejsca

który widząc pana Anzelma, uśmie-

waniu tych grobów – mówi Paweł

znajdują się na Kresach. Uczniowie

zestarzałą broń, zapewniając, że w

przy stołach, według starszeństwa.

cha się szeroko i mówi:

Sokalski. – Nasz wolontariat to nie

uczą się historii ojczyzny swoich

zamian otrzymają nowoczesną i rę-

Gdy wszyscy usiedli zwrócił się z

- Gratuluję! I cieszę się, że pana

tylko ciężka praca, ale też jeszcze

dziadów również nawiązują kontakty

cząc za to słowem honoru. Na trzeciej

prośbą, aby najstarszy stopniem pol-

widzę już na balkonie. Czy niebez-

dodatkowa możliwość by poznać

z ukraińskimi rówieśnikami, korzy-

odprawie ten sam generał zażądał

ski oficer złożył meldunek. Powstał

pieczeństwo minęło?

Ukrainę, ludność ukraińską. Byliśmy

stają z szansy lepiej poznać kulturę

- Jeszcze nie całkowicie – odpo-

kategorycznie złożenia broni przez

mjr Stasiewicz i w krótkich słowach

też we Lwowie. Jesteśmy naprawdę

Ukrainy.

wiada pan Anzelm – bo lekarz chce

AK. Wydano odpowiedni rozkaz i 28

podał, że obecni tu polscy oficerowie

bardzo mile zaskoczeni, ponieważ

przyjść jeszcze kilka razy, a honora-

Jedną z takich ekip korespondent

lipca poszczególne oddziały złożyły

reprezentują służby i jednostki bo-

rium bierze takie samo, jak za pierw-

przyjmują tu nas bardzo życzliwie.

Kuriera spotkał na starym polskim

broń w wyznaczonych punktach. Nie

jowe organizowanej polskiej dywizji

szą wizytę...

Ludność miejscowa jest dla nas

cmentarzu w Podhajcach, rejonowym

było możliwości w pełni wyegzekwo-

piechoty Armii Krajowej, która chce

Cygara

otwarta i miła. Widać, że chcą nas

miasteczku w obwodzie tarnopolskim.

wać wykonania tego rozkazu, wielu

walczyć przeciwko Niemcom u boku

Pan Nachman jest zaproszony

poznać. My poznajemy ich, tradycje

Ostatnio Podhajce są związane z Dol-

żołnierzy nie chciało rozstać się z bro-

Armii Czerwonej. Gdy skończył, puł-

do swoich bogatych znajomych. Po

i zwyczaje naszych dziadków, ponie-

nym Śląskiem poprzez Stowarzysze-

nią i część jej często za cichą zgodą

kownik sowiecki zwrócił się do niego,

obfitej kolacji gospodarz stawia na

waż wiele naszych rodzin pochodzi z

nie Miłośników Ziemi Podhajeckiej,

dowódców pozostawała w ukryciu.

aby powtórzył ten meldunek jeszcze

stole pudełko znakomitych, a więc

tych terenów, a wielu z miejscowych

które powstało w Oławie.

Współpraca Armii Krajowej Ob-

raz. Speszony trochę mjr Stasiewicz

i odpowiednio drogich cygar.

Ukraińców ma swoje korzenie w Pol-

Opiekun grupy Robert Hrycuniak

szaru Lwowskiego z Armią Czerwoną

powtórzył wszystko od początku.

- Pan pozwoli – powiada pan

sce. Jest to dla nas bardzo ciekawe

z Wrocławia, który jest nauczycielem

zakończyła się podstępnym areszto-

Wtedy pułkownik wstał, odsunął

Nachman, biorąc cygaro. Zdziwiony

doświadczenie”.

języka polskiego powiedział, że on

waniem dowódców i sztabów oraz

szufladę biurka, wyjął dwa pistolety

nieco gospodarz pyta:

W czasie pielgrzymki Pokoju

sam ma korzenie lwowskie. „W tym

i krzyknął: ruki w wierch! (ręce do

masowym aresztowaniem oficerów

- Ale przecież, o ile wiem, pan

i Pojednania do Matki Bożej w Boł-

roku przyjechało 17 osób – zazna-

góry). Oficerowie sowieccy chwycili

i żołnierzy Armii Krajowej. Około 700

nie pali?

szowcach, trasa które przebiegała

czył. – Wszyscy jesteśmy tu pierw-

oficerów AK za ręce, wykręcając je

żołnierzy AK zginęło, biorąc udział w

- Zgadza się – odpowiada grzecz-

przez Podhajce z młodymi dolno-

szy raz. Na tym cmentarzu nagrobki

nie pan Nachman ale do mnie też

do tyłu. Równocześnie pootwierały

walkach o wyzwolenie Lwowa. Miej-

ślązakami spotkał się arcybiskup

są bardzo zniszczone. Praktycznie

czasami przychodzą goście...

się drzwi i z korytarza wbiegli na salę

sce ich pochówku do dzisiaj jest nie-

lwowski Mieczysław Mokrzycki, który

porządkujemy te, które były porząd-

źródło:

uzbrojeni żołnierze.Część ustawiła

znane. Ponad dwa tysiące żołnierzy

serdecznie podziękował uczniom,

kowane dwa lata temu, a na te inne,

Janusz Wasylkowski,

się pośrodku sali, część dokonywała

lwowskiej Armii Krajowej zostało ska-

Obyś żył w ciekawych

ich wychowawcom i opiekunom za

niestety, mamy za mało czasu jest.

osobistej rewizji oficerów AK. Odbie-

zanych i uwięzionych w łagrach so-

czasach,

porządkowanie starego cmentarza

Tutaj, w Podhajcach, jest bardzo

rano dokumenty i inne przedmioty

wieckich. Wielu z nich nie doczekało

Warszawa 1991

polskiego.

przychylna do nas pani mer Tatiana

osobiste. Broni nikt nie miał. Następ-

powrotu do powojennej Polski.