22

Wyjęte z karty pamięci

14–27 września 2012 nr 17 (165) * Kurier galicyjski * www.kuriergalicyjski.com

Ojciec polskiej kryminalistyki pochodził ze Lwowa

W październiku 2012 r. minie 75. rocznica śmierci Władysława Sobolewskiego, zasłużonego pioniera polskiej kryminalistyki,

a zarazem wieloletniego kierownika Laboratorium Kryminalistycznego Centrali Służby Śledczej Komendy Głównej Policji

Państwowej w Warszawie. W międzywojennej Polsce zaliczał się on do grona czołowych przedstawicieli tej nauki. Współpra-

cował z największymi sławami ówczesnej światowej kryminalistyki: R. Mendlem, E. Locardem, R. Reissem i E. Seeligiem.

zawsze dysponowali odpowiednim

Władysław Sobolewski łączył

DARIUSZ BURAS

zasobem wiedzy z tego zakresu. Dla-

pracę zawodową z działalnością

Władysław Sobolewski urodził

tego też wydawane przez nich opinie

naukowo-dydaktyczną. Swoją aktyw-

się 25 marca 1890 r. we Lwowie. Tam

stały na niskim poziomie. Wyraz

ność naukową wykazywał poprzez

też ukończył prawo na Uniwersyte-

temu dawał Władysław Sobolewski,

pisanie książek i artykułów z zakresu

cie Lwowskim. Następnie rozpoczął

pisząc: „Poziom ogólny ekspertyz w

kryminalistyki i prawa. Największym

przygotowania do zawodu prawni-

zakresie broni palnej przedstawia się

osiągnięciem w pracy naukowej Wła-

czego, studiując w Bibliotece Naro-

u nas wprost tragicznie, zwłaszcza

dysława Sobolewskiego było uzyska-

dowej Ossolińskich oraz odbywając

jeśli się zważy, że od tego rodzaju

nie stopnia doktora prawa. W swoim

praktykę administracyjną we Lwowie.

lekkomyślnych i wprost niedorzecz-

dorobku naukowym dr Władysław

Wybuch wojny w 1914 r. przerwał

nych orzeczeń tych pseudobiegłych

Sobolewski miał kilka książek oraz

naukę, bowiem został powołany do

rusznikarzy może zależeć pośrednio

kilkanaście artykułów i recenzji.

wojska. W 1918 r. zgłosił się na ochot-

wolność, a nawet życie człowieka”.

Władysław Sobolewski miał rów-

nika do oddziałów „Obrony Lwowa”

Sobolewski uważał, że identyfikacja

nież osiągnięcia w pracy dydaktycz-

i uczestniczył w walkach o to miasto.

pocisków i łusek oraz samej broni

nej, bowiem równolegle z pełnionymi

Po zakończeniu wojny Władysław

palnej odgrywa w procesie wykryw-

obowiązkami służbowymi propago-

Sobolewski zdecydował się wstąpić

czym bardzo ważną rolę. W związku

wał kryminalistykę wśród policjantów

do utworzonej – na mocy ustawy z

z tym badania broni palnej powinny

i studentów prawa. Policjantom za-

24 lipca 1919 r. – Policji Państwo-

być wykonywane na zasadach eks-

gadnienia z kryminalistyki przedsta-

wej. W jej szeregi został przyjęty we

pertyzy naukowej. Mogą je – jak

wiał na kursach śledczych. W 1927

wrześniu 1919 r. i rozpoczął pracę

pisał: „wykonywać tylko poważne

r. w Warszawie prowadził zajęcia z

jako oficer inspekcyjny. Następnie

instytucje typu naukowego, jakimi są

kryminalistyki na kursie śledczym dla

objął stanowisko komendanta Głów-

uniwersyteckie zakłady medycyny

wyższych funkcjonariuszy policji. Wy-

nej Szkoły Policyjnej i Szkoły Oficer-

sądowej, czy też specjalne laborato-

kłady dr Sobolewskiego dzięki jego

skiej w Warszawie. W 1929 r. został

ria policyjne o charakterze naukowo-

elokwencji i wiedzy kryminalistycznej

skierowany na kurs kryminalistyczny

kryminalistycznym”.

cieszyły się dużym powodzeniem

do Wiednia. Kurs odbywał się w

Za taką instytucję uważał kiero-

wśród kursantów. Oprócz zajęć z

Instytucie Kryminologicznym przy

wane przez siebie Laboratorium Po-

policjantami dr Sobolewski prowadził

Dyrekcji Policji w Wiedniu. W dniu

licyjne w Centrali Służby Śledczej.

również zajęcia dydaktyczne na wyż-

25 października 1929 r. Władysław

Placówka ta, oprócz wykonywania

szych uczelniach. Na Uniwersytecie

Sobolewski został skierowany na

ekspertyz, prowadziła również ba-

Poznańskim prowadził lektorat z kry-

studia kryminologiczne w Instytucie

dania kryminalistyczne, głównie z

minalistyki. W 1936 r. prof. Makowski

Nauk Policyjnych przy Uniwersytecie

zakresu broni palnej. Na przełomie

powierzył Sobolewskiemu prowadze-

w Lozannie. W 1931 r. podinsp. So-

lat 1936/1937 Władysław Sobolew-

nie seminarium kryminalistycznego

bolewski objął stanowisko kierownika

ski, wraz podległymi mu eksperta-

na Uniwersytecie Warszawskim..

Karierę zawodową i naukową

Laboratorium Policyjnego w Centrali

mi, prowadził badania uszkodzenia

Władysława Sobolewskiego przerwa-

Służby Śledczej w Warszawie. Pod

szyb przez przestrzelenie.

Mogiła Władysława Sobolewskiego na Cmentarzu Łycza-

ła nagła śmierć podczas wykładu dla

jego kierownictwem, w styczniu 1936

Władysław Sobolewski uważał,

kowskim we Lwowie

oficerów Wojska Polskiego. Zmarł 4

r. Laboratorium wchodzi w skład

że badania identyfikacyjne broni pal-

października 1937 r., przeżywszy 48

Wydziału IV Komendy Głównej PP

nej można przeprowadzać tylko z wy-

lat, i został pochowany we Lwowie na

(Centrali Służby Śledczej) pod nazwą

korzystaniem najnowocześniejszego

czące identyfikacji śladów pozosta-

i maszynowego oraz daktyloskopią.

Cmentarzu Łyczakowskim.

Referat Techniki Śledczej. Władysław

sprzętu technicznego, takiego jak:

wionych przez narzędzia specjalnie

W 1929 r. Władysław Sobolewski od-

Podsumowując życie oraz dzia-

Sobolewski stanowisko kierownika

aparat mikrofotograficzny, mikroskop

skonstruowane do dokonywania

był czteromiesięczny kurs z zakresu

łalność zawodową i naukową dr

tej placówki piastował aż do śmierci,

binokularowy czy lampa łukowa. Stał

włamań kasowych, tzw. raków. Zaj-

metodologii ekspertyzy pisma ręcz-

Władysława Sobolewskiego, należy

czyli do 1937 r.

na stanowisku, że biegli niedysponu-

mował się także badaniami wkładek

nego i maszynowego oraz zapoznał

przytoczyć słowa prof. Józefa Bos-

Władysław Sobolewski zdobytą

jący takim sprzętem, np. rusznikarze,

zamków typu kasetowego, otwiera-

się z osiągnięciami kryminalistyki w

sowskiego, który o zmarłym napisał:

na zagranicznych kursach wiedzę

nie mogą w sposób rzetelny wykonać

nych za pomocą przyrządu zwane-

wykrywaniu fałszerstw banknotów,

„Można było spodziewać się, że bę-

kryminalistyczną wykorzystywał w

badań z zakresu broni palnej. Na XIV

go kozibokiem lub koziorogiem. W

papierów wartościowych. W swo-

dzie pracował jeszcze dziesiątki lat.

kierowaniu laboratorium. Dzięki nie-

Zjeździe Lekarzy i Przyrodników Pol-

swojej pracy badawczej dotyczącej

jej pracy zawodowej zajmował się

Można było przypuszczać bez prze-

mu placówka ta pracowała na wy-

skich w Poznaniu, który odbył się w

raków zwracał uwagę na sposoby

również zagadnieniami fotografii są-

sady, iż będzie miał w Polsce taką

sokim poziomie. Szczególnie bliskie

1933 r., Władysław Sobolewski wy-

posługiwania się tymi narzędziami

dowej. Szczególnie interesowało go

rolę jak na terenie zagranicznym

mu były takie dziedziny kryminalisty-

stąpił z referatem, w którym omówił

przez przestępców oraz na ślady

wykorzystanie fotografii w eksperty-

Gross, Turkel, Locard i Estreicher.

ki, jak: badanie broni palnej i mecha-

metody naukowej identyfikacji broni

pozostawione przez nie na kasach

zie kryminalistycznej. Na ten temat

Miał do tego warunki niestrudzoną

noskopia. W przypadku badań broni

palnej, stosowane w kierowanym

pancernych.

pisał: „W znacznej ilości wypadków,

pracą zdobyte. Niestety, po śmierci

palnej Władysław Sobolewski zaczął

przez siebie Laboratorium Krymina-

Śledząc działalność Władysława

gdy przestępca pozostawił ślady,

dr Sobolewskiego nie miał kto kon-

wprowadzać naukowe metody ba-

listycznym.

Sobolewskiego na polu kryminalisty-

ekspertyza przy pomocy naukowej

tynuować jego dzieła. Nie zdążył bo-

dawcze. Wcześniej w Polsce bada-

Drugą dziedziną kryminalistyki,

ki, można stwierdzić, że jego wiedza

fotografii daje doskonałe rezultaty,

wiem wychować swojego następcy,

nia te na potrzeby organów ścigania i

którą zajmował się bohater niniej-

była wszechstronna. Poza badaniami

a wydaje się tym bardziej frapujące

który zapewniłby ciągłość podjętych

wymiaru sprawiedliwości wykonywa-

szego opracowania, była mecha-

broni palnej i mechanoskopii, intere-

im struktura pozostawionych śladów

przez niego działań, zarówno w pra-

ły osoby do tego nieprzygotowane –

noskopia. Szczególnie interesowały

sował się także fotografią kryminali-

jest dla oka ludzkiego mniej lub wca-

cy zawodowej, jak i naukowej”.

najczęściej rusznikarze. Biegli ci nie

Sobolewskiego zagadnienia doty-

styczną, badaniami pisma ręcznego

le niedostrzegalna”.

Energetycy ze Lwowa na Jasnej górze

Poszukuję

informacji

Energetycy ze Lwowa już po raz piąty wzięli udział w corocznej ogólnopolskiej pielgrzymce do Częstochowy,

duchowej stolicy Polski.

Od paru lat pracuję nad albu-

mem, książką dotyczącą polskiego

pracy energetyków. Wspólna mo-

rem, zapełnione pielgrzymami robiło

Polskich energetyków z kompa-

samolotu Lublin R.XIII. Szukam kon-

IGOR GŁUSZCZAK

dlitwa zjednoczyła pielgrzymów w

niezapomniane wrażenie swoimi

nią „Lwówenergo” już od 15 lat wiąże

taktu we Lwowie, który ewentualnie

jedna rodzinę.

rozmiarami, barwami sztandarów

partnerska współpraca. W ubiegłym

W bieżącym roku odbyła się już

pomógłby mi w dotarciu do archiwum

Pielgrzymka rozpoczęła się od

każdej z kompanii energetycznych.

rokuprzedstawicieleduszpasterstwa

XXVII pielgrzymka. W ciągu dwóch

wojskowego z okresu 1930-39. Czy

katedry częstochowskiej na Jasną

Pielgrzymka zbiegła się z Dniem

energetyków z Polski wzięli udział w

dni energetycy z całej Polski wspól-

mógłby mi ktoś z Państwa pomóc?

Górę. Na czele pielgrzymów szli kie-

Energetyka, który obchodzony jest

pielgrzymce lwowskich energetyków

nie z gośćmi byli świadkami wyda-

Kontakt:

rownicy kompanii energetycznych z

w Polsce 14 sierpnia. Patronem

do Ławry w Uniowie.

rzenia duchowego i wspólnej modli-

MAREK TROJANOWICZ

całej Polski z pocztami sztandarowy-

energetyków jest św. Maksymilian,

twy o zdrowie i Boże błogosławień-

marek.trojanowicz@

kg

mi swoich firm. Pole przed klaszto-

wspominany tegoż dnia.

stwo w niełatwej i odpowiedzialnej

polskie-samoloty.pl