17

www.kuriergalicyjski.com * kurier galicyjski * 29 stycznia – 11 lutego 2013 nr 2 (174)

Sztuka nauczania

podawania wiedzy o państwie i spo-

łeczeństwie w szkołach ukraińskich,

uprawiane są warzywa. Co tyczy się

byliśmy w przykry sposób zaskocze-

innych miejsc, to nie wszystkie są

ni. Młodzież, która ukończyła szkołę,

mogiłami. W niektórych wypadkach

czasami w ogóle nie rozumiała, czym

są to pamiątkowe krzyże, a same

Członkowie Centrum Społecznego „Inicjatywy biznesowe” od siedmiu lat współpracują z Mało-

jest państwo, jakie ma funkcje; nie

mogiły są obok, np. pod rozszerzoną

polskim Instytutem Samorządu Terytorialnego i Administracji. Współpraca zaowocowała kilkoma

mają pojęcia o samorządzie. Też nie

ulicą, czy głębiej w lesie. Jak mówię,

intensywnymi szkoleniami z planowania strategicznego, zarządzania i wprowadzania innowacji

każdy dorosły może odpowiedzieć na

wszystkie te miejsca należy bardzo

edukacyjnej. W ostatnich dniach odbyły się kolejne szkolenia, w których wzięli udział nauczyciele

te pytania. Polscy koledzy zapropo-

dokładnie sprawdzić zanim przystąpi

nowali nam nowe metody podawania

teorii ekonomicznych ze szkół na terenie województw tarnopolskiego, czerniowieckiego oraz iwa-

się do ekshumacji.

wiedzy. Na razie znalazła ona zasto-

no-frankowskiego (dawn. stanisławowskiego). Dokładniej o współpracy z polskimi kolegami

Wróćmy do historii ry-

sowanie w szkołach Iwano-Fran-

czytelnikom Kuriera opowiada wiceprzewodnicząca Centrum, docent katedry zarządzania

kowska. Materiały kolegów z Polski

szarda Wojdelskiego. Czy on

rozwoju regionalnego i gospodarczego Uniwersytetu Nafty i Gazu z Iwano-Frankiwska, kierownik

rozdawaliśmy w szkołach.

żyje?

projektu Tatiana Kulik.

Kolejne szkolenie nauczycieli,

prowadzone przez fachowców z Pol-

ski, odbyło się w tych dniach i doty-

Jak rozpoczęła się współ-

czyło ekonomiki i gospodarki. Do

praca centrum z kolegami z

Iwano-Frankowska przyjechało 15

Polski?

nauczycieli z województw tarno-

Zaczęliśmy współpracować w

polskiego, czerniowickiego i iwano-

2005 roku. Małopolski Instytut Samo-

frankowskiego, a we Lwowie odby-

rządu Terytorialnego i Administracji,

wały się szkolenia dla nauczycieli

jest częścią większej struktury - Fun-

z Wołynia, Lwowa i województwa

dacji Rozwoju Demokracji Lokalnej

rówieńskiego. Włączyliśmy specjali-

w Warszawie. W Krakowie fundacja

stów metodyki nauczania i przedsta-

ma oddziały rozwoju demokracji re-

wicieli podyplomowego kształcenia

gionalnej. Kiedy pracowałam w ka-

ekonomicznego.

nadyjskim centrum biznesowym w

Iwano-Frankowsku, współpracowa-

Dlaczego skoncentrowa-

zbiorowa mogiła żołnierzy

liśmy Tomaszowskim Inkubatorem

liście szkolenia na ekono-

WP na cmentarzu w Jaśni-

Przedsiębiorczości w Tomaszowie

mice?

skach

Powód jest taki, że liczba godzin

Mazowieckim. W ramach współpracy

na zajęcia z ekonomiki w szkołach

odwiedziliśmy Polskę i tam pozna-

Niestety nie i nie będzie mógł

stale maleje. Praktyka europejska

liśmy Ukraińca ze Lwowa, który od

opowiedzieć nam historii z zamianą

mówi, że już dzieci w wieku 6-7 lat

pewnego czasu mieszkał w Polsce.

nieśmiertelników. Co do niego, to

powinny znać podstawy ekonomiki.

To on zapoznał nas z pracownikami

zgadza się 99% danych, ale jeszcze

To brak takich podstaw staje się dla

Małopolskiego Instytutu.

Ukraińców przeszkodą w rozwinię-

rodzina ma sprawdzić i potwierdzić

Jaki był wasz pierwszy

ciu własnego biznesu. Nawet na

projekt?

je ostatecznie. Wiadomo tylko, że po

specjalistycznych uczelniach, gdzie

Dotyczył opracowania planów

wojnie wrócił do rodziny.

przygotowywani są ekonomiści, wy-

strategicznych dla małych społecz-

Dlaczego nie wszystkie

kładowcom trzeba tłumaczyć pewne

ności. Eksperci Instytutu przeka-

zwłoki są z nieśmiertelnika-

rzeczy od podstaw.

zywali nam swe doświadczenia w

mi?

Dlatego pokazaliśmy nauczycie-

dziedzinie opracowania planowania

tatiana Kulik

Mogą być ku temu różne przy-

lom, w jaki sposób można prowa-

strategicznego. Pośród ukraińskich

czyny. W literaturze opisywane są

określonym terenie – tworząc nowe

można wiele zrobić dla własnej

dzić symulacyjne gry szkoleniowe,

partnerów było pięć ośrodków ze

przypadki, gdy żołnierze, przeczu-

miejsca pracy, zachęcać inwestorów.

miejscowości. Tu też pomoże plano-

przedstawiliśmy 20 programów lekcji

wschodniej, centralnej i zachodniej

wając, że mogą dostać się do niewoli

Następny krok – to określenie kierun-

wanie strategiczne, ale wtedy jesz-

o ekonomice. Nauczyciele otrzymali

Ukrainy. Dla iwano-frankowskiego

zdejmowali te identyfikatory, aby nie

ku i opracowanie konkretnego pro-

cze mało osób wiedziało, co to jest

gotowe do zastosowania w swoich

województwa opracowaliśmy roz-

jektu (w tym inwestycyjnego), który

i jak wiele można dzięki planowaniu

szkołach wiadomości. Daje to dobre

wój strategiczny miejscowości Bo-

narażać rodzin na represje. Czasa-

będzie realizowany na tym terenie.

osiągnąć. Taka strategia wpłynie też

wyniki. Uczniowie samodzielnie uczą

lechów. Ten plan został zrealizowany.

mi mieszkańcy wiosek sami zdejmo-

na poziom dobrobytu społeczeń-

się pisać projekty, opracowywać biz-

Wynikiem wspólnego projektu stało

Jaką pomoc okazują pol-

wali drugie połówki przy pochówku,

stwa. Przedstawiciele samorządów

nes-plany. Pora teraz na szkolenia

się przygotowanie ekspertów, którzy

scy partnerzy?

aby je oddać po wojnie do jednostek

Zrealizowaliśmy już sześć pro-

odbyli staż w Małopolskim Instytucie

w innym kierunku – zastosowujemy

tworzą strategiczne projekty rozwoju

wojskowych. Tylko, że po wojnie sy-

jektów. Kolejnym krokiem był pro-

w Krakowie. Zaowocowało to umo-

innowacyjne metody podawania ma-

lokalnych społeczności.

tuacja polityczna się zmieniła i prze-

jekt „Integracje: europejski kierunek

wami o współpracy pomiędzy ich

teriału, opracowujemy komputerowe

Co to jest planowanie

trzymywanie takich „pamiątek” w

rozwoju”. Projekt był skierowany do

miejscowościami i samorządami w

prezentacje multimedialne. W Polsce

strategiczne?

domu stało się niebezpieczne, więc

przedstawicieli samorządów lokal-

Polsce. Najaktywniejsze są władze

już dawno istnieją. Takie rzeczy opra-

Jest to wielki proces, który prze-

je niszczyli, chowali, zakopywali.

nych – władzy administracyjnej miast,

z Doliny, Rohatyna i rejonu tyśmie-

cowywane są na szczeblu państwo-

widuje analizę możliwości rozwoju

Stąd tak wiele niezidentyfikowanych

rejonów, wiosek. Brali w nim udział

nickiego.

wym. Można je znaleźć na stronie

poszczególnych obszarów. Po ana-

szczątków żołnierskich.

również merowie miast i pracownicy

Narodowego Banku Polskiego i każ-

lizie wielu czynników określa się

Kolejnym krokiem stały

działów gospodarczych. Z naszy-

dy nauczyciel może wykorzystać je

kierunek rozwoju: gospodarka, tu-

się projekty edukacyjne.

Dziękuję za rozmowę.

mi partnerami z Polski chcieliśmy

Tak, bo życie zmienia się i stale

na lekcjach. Mamy nadzieję, że nasz

rystyka, inne dziedziny, rozwiązanie

Ja również dziękuję i korzystając

pokazać ludziom u władzy, że na-

trzeba się uczyć. Dlatego nasz kolejny

projekt uzyska akceptację w Polsce.

problemów społecznych itd. Dobra

z okazji apeluję do czytelników Kurie-

wiązując kontakt ze społecznością

projekt był poświęcony edukacji oby-

analiza pozwala w planowaniu stra-

rozmawiała

ra o przekazywanie nam wszelkich

poszukując środków na zewnątrz,

watelskiej. Przypatrując się metodom

tegicznym skutecznie zarządzać na

sabIna rÓŻyCKa

informacji o możliwych pochówkach

żołnierzy Wojska Polskiego z wrze-

List do redakcji

śnia 1939 roku. Każda informacja

będzie sprawdzana. Należy im się

W poszukiwaniu Jamali (czyli historia zagubionego albumu)

pochówek z honorami jak przystało

na obrońców Ojczyzny, zwłaszcza

po tylu latach zapomnienia.

mala podkreśla zawsze, że nie po-

Zimowe ferie obfitują zazwyczaj

ła. Napisała, że zapomniałem album

winno się zapominać o korzeniach,

w interesujące wydarzenia. W stycz-

i że zabrała go ze sobą do hotelu

z pochodzenia jest Tatarką i w każ-

niu, lwowscy wielbiciele Jamali mieli

„Dniestr”, gdzie będę mógł odebrać

Krzysztof szymańsKI,

dym jej albumie jest przynajmniej

okazję po raz drugi wysłuchać koncer-

go na recepcji.

marIa basza zdjęcia

jedna piosenka po tatarsku.

tu piosenkarki. Koncert w lwowskiej

Raniutko pojechałem do hotelu.

Po koncercie każdy chciał

operze ściągnął do teatru wielbicieli

Ale żadnej płyty nie było. Rozczaro-

otrzymać od Jamali autograf, lu-

jej magicznego głosu, śpiewaczka

wany wracałem do domu. Wieczorem

dzie wchodzili przez wejście służ-

zebrała pełną salę słuchaczy.

znów zajrzałem na Facebooka i… zna-

bowe. Ochrona jednak nie wpusz-

Susanna Dżamaladinowa (praw-

lazłem wiadomość od Jamali – przed

czała fanów. Wszyscy się rozeszli.

dziwe imię Jamali) stała się znana

chwilą zostawiła album w recepcji. Nie

Jedynie 5 osób czekało nadal, wśród

po wygranej w konkursie „Nowa

spodziewała się, że tak wcześnie poja-

nich byłem i ja. Po paru minutach

Fala 2009”. Publiczności kojarzy się

dę do hotelu. Można było westchnąć

wyszedł jej menager i powiedział,

z piosenką „Smile”. Zachwyca połą-

z ulgą. Odebrałem płytę i poczułem

że Jamala wyjdzie do nas. Naszej

czeniem klasyki z jazzem, wciąga

pełną euforię po koncercie.

Pamiątkowe zdjęcie z Jama-

radości nie było granic. Dostaliśmy

do tańca, wbija się w pamięć. Więk-

Po tej całej historii jestem pewien,

lą

autografy i można było zrobić zdję-

szość jej utworów urzeka swoim cie-

że Jamala jest nie tylko wybitną śpie-

cia. Poprosiłem piosenkarkę o pod-

płym jazzowym stylem. Jamala za-

waczką, ale i cudownym człowie-

dła mi myśl, żeby skontaktować się z

pisanie albumu. Zrobiła to.

śpiewała piosenki ze swego debiu-

kiem. Zaopiekowała się moją pły-

piosenkarką przez portal społeczno-

Gdy wróciłem podekscytowany

tanckiego albumu „For every heart”

tą i zatroszczyła o to, aby jej dzieło

ściowy. W swoich subskrypcjach na

do domu, zauważyłem, że nie mam

i kilka piosenek z nowego krążka

trafiło do słuchacza. Piosenkarka nie

Facebooku zalazłem Jamalę i zary-

płyty. Rozpocząłem poszukiwania,

(„Kaktus”, „How to explain”, „Hurt”),

dość, że nie ma gwiezdnej choroby,

zykowałem. Napisałem do niej.

telefonowałem do znajomych, z któ-

który zobaczy świat na wiosnę tego

to potrafi też zadbać o każdego – na-

Jakież było moje zdumienie,

Krzyż upamiętniający walki

rymi byłem w garderobie u Jamali.

roku. Zaśpiewała też dwie piosenki

wet całkiem nieznanego słuchacza.

kiedy następnego dnia zajrzałem na

w lasach Janowskich

Byłem zrozpaczony. Do głowy wpa-

po ukraińsku i jedną po tatarsku. Ja-

Facebooka i zobaczyłem, że odpisa-

stanIsŁaW aPrIŁaszWIlI