20

kulisy polityki

29 stycznia – 11 lutego 2013 nr 2 (174) * kurier galicyjski * www.kuriergalicyjski.com

Przedmoście rumuńskie

„Nigdy w szczerej nie żyli Polak z Niemcem zgodzie,/ Polaka pycha, Niemca wolność bodzie./ Stąd przypowieści miejsce,

że póki świat światem,/ Nie będzie nigdy Niemiec Polakowi bratem”. Fragment tego wiersza pochodzi z roku 1688, z dzieła

zatytułowanego „Moralia”, napisanego przez pana Wacława Potockiego. Polakom jakoś dziwnie się ten wierszyk spodobał

i powtarzali go sobie przez całe stulecia. Na tyle długo, aż stał się jednym z filarów polskiej mentalności. Czy pan Potocki

miał jakieś powody, żeby w wieku XVII tak definitywnie przesądzać sprawę dobrego sąsiedztwa Polaków i Niemców?

Jakoś trudno mi się doszukać takich powodów. Ale wierszyk już był napisany, Niemcy mieli ten swój specyficzny sposób

myślenia i język dość zawiły, którego dopiero trzeba by było się uczyć, co oczywiście nie służyło nawiązywaniu przyjaźni

i wtedy okazało się, że wierszyk jest wygodny, bo klepiąc go, załatwiało się naraz wszelkie nieporozumienia i konflikty, jakie

zdarzały się na styku Polaków z Niemcami.

Polska powinna być gotowa do si-

Pierwsze 15 lat niepodległości

łowego rozwiązania sprawy Gdań-

Polski w stosunkach pomiędzy Pol-

ska, bo takiego właśnie scenariusza

ską i Niemcami, z polskiego punk-

należy się po Hitlerze spodziewać.

tu widzenia nie przedstawiały się

Marszałek nie był w tym sam. Sta-

zaskakująco. Państwo niemieckie,

ło za nim całe polskie wojsko. Ba!

w postaci tak zwanej Republiki We-

Całe prawie polskie społeczeństwo!

imarskiej, było standardowo nieprzy-

Józef Beck w tej sprawie był bez

chylne Polsce, a nawet powiedział-

szans. Jakiekolwiek porozumienie

bym, że było w stosunku do Polski

szymon KazImIersKI

z Niemcami wzburzyłoby Polaków

ostentacyjnie wrogie. Proszę tylko

i chyba doprowadziłoby do jawnej

wspomnieć wojnę celna z roku 1925

Poezja a polityka

Nigdy nie powstał podobny

wojny domowej. Te nastroje usiłuje

i plan autentycznej już wojny, sporzą-

wierszyk na temat Turków, Tatarów,

się teraz wyciągać na światło dzien-

dzony na rozkaz niemieckiego rządu

Rosjan, czy Szwedów, czyli nacji,

ne, bo jakoby wskazują na to, że to

przez Sztab Generalny Reichswery

które mają na sumieniu w przeciągu

właśnie Polska wywołała II wojnę

w roku 1928.

historii naszego sąsiedztwa, setki

światową. Najchętniej wyciąga się

Polska bagatelizowała pogróżki

tysięcy zabitych Polaków. Z jakichś

Polsce sprawę częściowej mobili-

niemieckie, bo mogła sobie wtedy

tajemniczych powodów braterstwo

zacji wojskowej, która rzeczywiście

na to pozwolić. Niemcy były celowo

mapa Polski z roku 1939. najbardziej na południe wysunięte

z tymi ciemiężcami, według logiki

nastąpiła 23 marca 1939 roku. Ta

rozbrojone i osłabione i mogły co

województwo stanisławowskie. na lewo nowa granica z Wę-

wierszyka było możliwe, natomiast

częściowa mobilizacja nastąpiła po

najwyżej tupać ze złości nogami.

grami (hungary). na prawo granica z rumunią (romania)

z Niemcami, nie było możliwe. Nie

tym, jak 21 marca 1939 roku Hitler

Aż przyszedł Adolf Hitler i sto-

czepiałbym się wierszyka, gdyby po-

już mocno zniecierpliwiony polskimi

sunki polsko-niemieckie radykalnie

wstał po 1 września 1939 roku, ale

nie stosowaniu przemocy i agresji,

wiaduktów i tuneli podziemnych. Ofi-

unikami w sprawie Gdańska, przed-

się zmieniły. Ale jak? – Na korzyść!!

on powstał 250 lat wcześniej! Przez

co od razu doprowadziło do poprawy

cjalnie obie te propozycje Polska

stawił Polsce te same propozycje

Tutaj wyznawcy wierszyka zaraz

ćwierć tysiąclecia Niemcy nie zro-

stosunków pomiędzy oboma kraja-

otrzymała 24 października 1938 roku,

co 24 października 1938, ale już w

się oburzą, bo dobrych stosunków

bili Polakom więcej złego, niż jacyś

mi. Niemcy oczywiście czegoś od

czyli już po zajęciu Zaolzia, w zajęciu

formie jakby ultimatum. Gdy jeszcze

polsko-niemieckich  wierszyk  nie

inni sąsiedzi, ale to tylko oni zostali

Polaków chcieli. Mieli dla Polaków

którego Rzesza bardzo Polsce po-

do tego 23 marca 1939 roku Niem-

przewidywał. A tymczasem jak na

naznaczeni jako niereformowalni

jak gdyby dwie oferty. Jedną strate-

magała. Potem jeszcze na początku

cy zajęli należącą do Litwy Kłajpedę

złość, Adolf Hitler i jego współpra-

wrogowie. Przez 250 lat wierszyk

giczną i jedną lokalną. Pierwsza do-

listopada 1938 Polska uzyskała od

(pomimo utrzymywania przez stronę

cownicy po prostu prześcigali się w

sączył w polskie dusze niechęć do

tyczyła wspólnego ataku na Związek

Niemiec kredyt towarowy w wysoko-

Niemiecką od roku 1935, że Niemcy

okazywaniu Polsce i Polakom przyja-

Niemców. Tak działają szczepionki.

Radziecki, po rozbiciu którego Pol-

ści 120 milionów złotych, który na po-

nie mają zamiaru zająć Kłajpedy),

znych gestów. W Niemczech ucichły

Każdy z nas, można powiedzieć od

ska wzięłaby sobie całą Ukrainę, a

lecenie Hitlera został oprocentowany,

Polska może i spanikowała, ale była

antypolskie głosy, niemiecka prasa

urodzenia szczepiony był przeciwko

jak dla przyjaciół, jedynie na 4,5% (!),

Niemcy całą Rosję aż po Ural. Druga

przekonana, że następnym posunię-

zaczęła pozytywnie przedstawiać

Niemcom i wszystko, co niemieckie,

co w kołach niemieckiej finansjery

niemiecka oferta dotyczyła Wolnego

ciem Niemiec będzie zajęcie Gdań-

sprawy polskie, zapraszano do Nie-

doprowadziło do dąsów i zgrzytania

ska. Toteż tego samego dnia 23 mar-

zębami.

ca ogłoszono w Polsce mobilizację

Jak Polacy odebrali te niemieckie

czterech dywizji piechoty, jednej bry-

działania? – Chyba kompletnie nie

gady kawalerii i czterech batalionów

uwierzyli w niemieckie zapewnienia.

KOP. Zmobilizowane jednostki prze-

Polacy mieliby zgodzić się na likwidację

samodzielności Gdańska i jego przyłą-

czenie do Rzeszy oraz na zbudowanie

przez tak zwany Korytarz, (wąski pas

terenu należącego do Polski, a oddziela-

jący Gdańsk i niemieckie Prusy Wschod-

nie od reszty Niemiec) eksterytorialnej

brytyjski myśliwiec hurrican

autostrady i linii kolejowej łączącej

nie miało wśród Polaków wielkiej

miec polskich sportowców, biznes-

Miasta Gdańska. Początkowo to była

Gdańsk i Prusy Wschodnie z Rzeszą.

szansy, aby się pokazać i rozwinąć.

menów i oficerów Wojska Polskiego,

tylko propozycja, prośba absolutnie

Niemiecki atak na Polskę we wrze-

którym bez niepotrzebnych ceregieli

pokojowa. Taka umowa pomiędzy

mieszczono na granicę z Niemcami,

Podejrzewali, że Adolf Hitler chce

śniu 1939 roku bardzo „podniósł na

pokazywano wszystkie sekrety od-

dobrymi sąsiadami. Polacy mieliby

za którą to granicą nie było wtedy

Polskę sztucznie uspokoić, uśpić

duchu” wyznawców nauki płynącej

budowywanej właśnie przez Hitlera

zgodzić się na likwidację samodziel-

jeszcze żadnych wojsk niemieckich.

wręcz, aby tym łatwiej zaatakować

z wierszyka. Nareszcie mieli na-

armii niemieckiej. Polacy zdrętwieli,

ności Gdańska i jego przyłączenie do

Przeciwnicy Polski mają teraz fajny

później i poodbierać terytoria, które

macalny dowód, że się nie mylili!

bo takie zachowanie Niemców nie

Rzeszy oraz na zbudowanie przez

argument, że to Polska pierwsza

przed I wojną światową należały do

Czekali długo, ale z jakim skutkiem!!

pasowało do sławetnego „póki świat

tak zwany Korytarz, (wąski pas terenu

podjęła działania wojskowe... Niem-

Niemiec, a teraz znalazły się poza

Paradoksalnie bowiem, wyznawcy

światem”. Lepiej do tego pasowało

należącego do Polski, a oddzielający

cy jednak nie próbowali atakować

Niemcami, że chodzi mu tylko o to,

wierszyka lepiej czują się w sytuacji

przekonanie, że jest to niemiecki

Gdańsk i niemieckie Prusy Wschod-

żeby odebrać Gdańsk, potem Wiel-

niczego i polska mobilizacja zda-

konfliktowej z Niemcami, bo taka

podstęp. Oczywiście nie wszyscy

nie od reszty Niemiec) eksterytorial-

kopolskę, a potem Śląsk… Starano

wała się być pozbawiona sensu. Na

sytuacja jest dla nich spodziewana

Polacy tak myśleli, ale tak myślała

nej autostrady i linii kolejowej łączącej

się więc sprawy przeciągać, opóźniać

pewno stanowiła oznakę determina-

i lepiej rozpoznawalna, niż gdy ze

ogromna ich większość. Niemcy,

Gdańsk i Prusy Wschodnie z Rzeszą.

wszystkie decyzje. Zwodzić Niem-

cji Polski w sprawie Gdańska. Ale ta

strony Niemców spotkają się z ob-

ze swoja ofertą przyjaźni nie mogli

Taka umowa miała w niczym nie

ców. Robić uniki. Jedynie minister

mobilizacja była ogłoszona przeciw-

jawami sympatii, lub przyjaźni. Nie

się przebić przez polską niechęć,

ograniczać dotychczasowych upraw-

spraw zagranicznych Józef Beck

ko Niemcom i dlatego bardzo uraziła

wiedzą wtedy, co robić. Zaczynają

chociaż starali się naprawdę usilnie.

nień Polski na terenie Gdańska, a

Adolfa Hitlera. Ze strony niemieckiej

zdawał się wierzyć w niemieckie

być bardzo podejrzliwi i ostrożni, w

Dzięki ich ugodowej postawie pod-

linia kolejowa i autostrada, chcąc nie

intencje, bo już marszałek Śmigły-

mogło to nawet wyglądać na chęć

każdej chwili oczekując niemieckie-

pisano w Berlinie 26 stycznia 1934

zakłócać ruchu na terenie Korytarza,

Rydz w prawdziwość tych intencji

siłowego włączenia Gdańska do

go podstępu.

roku deklarację polsko-niemiecką o

mogłyby przebiegać poprzez system

Polski. Hitler uprzedzał, że nie do-

nie wierzył absolutnie. Uważał, że