25

www.kuriergalicyjski.com * kurier galicyjski * 29 stycznia – 11 lutego 2013 nr 2 (174)

Nowe spotkanie z Homerem Huculszczyzny

symfonii „Polonia”, Rosjanin Modest

Musorgski – w utworze „Wódz”, a Po-

Porównywano go do Homera, bo na wzór greckiego poety stworzył wielką epopeję – huculską

lak Roman Palester opracował utwór

„Z dymem pożarów” na orkiestrę

opowieść „Na wysokiej połoninie”. Dorastając na pograniczu kultur opisał krainę swojego dzieciń-

symfoniczną.

W 1893 roku autorów „Chora-

stwa i młodości oddając rytm barwnej gawędy. Stanisław Vincenz – wielki piewca Huculszczyzny

łu” upamiętniono okolicznościowym

– wciąż pozostaje mało znany w swojej „domowej ojczyźnie”. Dwie pozycje zaprezentowane

medalem, wybitym w Krakowie. Na

rewersie srebrnego medalu widnieją

lwowskim czytelnikom mają okazję poprawić taką sytuację.

pierwsze słowa „Chorału”: Z DY-

MEM POŻARÓW Z KURZEM KRWI

postacią nadal jeszcze prawie niezna-

Konstanty CzaWaga

BRATNIEJ DO CIEBIE PANIE BIJE

nego na Ukrainie Homera Huculsz-

tekst zdjęcia

TEN GŁOS. Laurowy wieniec na

czyzny czy jak go nazywa Taras Pro-

awersie symbolizuje sławę twórców

chaśko – Kochańca Huculszczyzny.

24 stycznia z okazji 125. rocznicy

pieśni, a korona cierniowa na rewer-

Prochaśko wspominał, że podczas

urodzin polskiego pisarza, humanisty

sie – męczeństwo narodu polskiego.

prezentacji tłumaczenia „Na wysokiej

i rzecznika zbliżenia narodów Stani-

Przedstawianie roślinności na

połoninie” w Werchowinie (dawnym

sława Vincenza, w lwowskiej księ-

medalach zawsze miało znaczenie

Żabiu), wśród Hucułów zaintereso-

garni „JE” przygotowano skromny

wanie książką było tak ogromne,

wieczór pamięci pisarza. Powodem

że po prostu zabrakło egzemplarzy

wydarzenia była prezentacja dwóch

przywiezionych na sprzedaż. Pacz-

książek. Oleś Herasym udostępnił

ki z książkami tłumacz przekazy-

w języku ukraińskim monumentalną

wał autobusem do górskich wiosek

biografię Stanisława Vincenza au-

nad Czarnym Czeremoszem, gdzie

torstwa prof. dr hab. Mirosławy Oł-

wciąż żywa jest pamięć o Stanisławie

dakowskiej-Kuflowej z Katolickiego

oleś herasym (оd lewej), andrij Pawłyszyn, taras Pro-

Vincenzie.

Uniwersytetu Lubelskiego. Dzięki

chaśko

Niestety, organizatorom wieczo-

wsparciu Fundacji na Rzecz Nauki

ru zabrakło czasu na prezentację

Polskiej i Ambasady RP w Kijowie

książki „Stanisław Vincenz. Pisarz,

ta praca naukowa ukazała się w

medal poświecony auto-

humanista, rzecznik zbliżenia na-

wydawnictwie „Knyhy – XXI” w Czer-

rom „Chorału” ujejskiemu

rodów. Biografia” Mirosławy Ołda-

niowcach. Również dzięki wsparciu

i nikorowiczowi

kowskiej-Kuflowej. Warto podkreślić,

Ambasady RP i Instytutu Polskiego

że autorka na podstawie źródeł

w Kijowie Taras Prochaśko dokonał

symboliczne: dąb oznaczał siłę, ga-

archiwalnych i spotkań z rodziną

tłumaczenia pierwszego tomu „Na

łązka palmowa – zwycięstwo, cyprys

Vincenza wprowadza czytelnika w

wysokiej połoninie” Stanisława Vin-

– tęsknotę, gałązka oliwna – pokój, a

świat Stanisława Vincenza, począw-

cenza. Tom zatytułowany „Prawda

połączenie dębowych i laurowych li-

szy od dzieciństwa spędzonego w

starowieku” wydało iwano-frankow-

ści było symbolem chwały zwycięzcy.

Krzyworówni nad Czeremoszem aż

skie wydawnictwie „Liłeja-NB”.

Ornamentyka medali pozwala głębiej

po okres emigracyjny na Zachodzie.

Andrij Pawłyszyn, lwowski histo-

wyrazić treść i zamysł autora.

Jest to podstawowe opracowanie do

ryk, publicysta i tłumacz, który m.in.

Na powstańczych medalach

zapoznania się z myślą i twórczością

był redaktorem naukowym ukraiń-

przedstawiona jest trójdzielna tar-

Vincenza i jego bohaterów z wyso-

skiego przekładu biografii Stanisła-

cza, łącząca trzy herby: litewską

kich połonin na Huculszczyźnie.

wa Vincenza zapoznał obecnych z

Prezentowane książki

Pogoń, polskiego Orła Białego i ru-

skiego Archanioła Michała. Taka tar-

cza przedstawiona jest na pamiątko-

IV edycja konkursu Być Polakiem” –

wym medalu BRACIOM. RUSINOM

POMORDOWANYM PRZEZ CARAT

serdecznie zachęcamy do udziału!

MOSKIEWSKI ZA WIERNOŚĆ DLA

KOSCIOŁA I POLSKI. Medal został

wybity w mennicy paryskiej według

Mam wielki zaszczyt i przyjemność być jurorem konkursu „Być Polakiem”

projektu Cypriana Kamila Norwida.

od jego III edycji. Dla dzieci polskich na Ukrainie (i szerzej – na Wschodzie) jest

Wykonany został na zamówienie Sto-

bardzo ważne, że mogą one w nim uczestniczyć – tak samo, jak młodzi Polacy

warzyszenia Polskich Emigrantów w

z całego świata. Ważne jest też „dla świata”, że młodzi Polacy z Kresów wno-

Paryżu. Medal upamiętnia wydarze-

szą do konkursu nieco może inny punkt widzenia – może nieco więcej refleksji,

nia z grudnia 1874 roku, kiedy władze

powagi związanej ze specyfiką historyczną i społeczną tych terenów.

carskie zamknęły świątynie greckoka-

Na Wschodzie „być Polakiem” i pozostać Polakiem oznaczało bowiem

tolickie i zakazały nabożeństw w Pra-

nieraz trudną decyzję, z którą wiązały się ofiary lokalnej społeczności i kon-

tulinie, Polubiczach i Drelowie. Akcja

kretnej rodziny. Toteż w pracach daje się wyczuć więcej szacunku i pokory

zakończyła się strzałami kozaków do

wobec polskiego dziedzictwa narodowego.

chłopów, broniących swych świątyń.

Ważne jest też to, że jest to jedyny konkurs skierowany zasadniczo do

W październiku 1996 roku papież Jan

młodych Polaków. Już samo wzięcie w nim udziału oznacza chwilę zastano-

Paweł II uznał ofiary w Pratulinie za

wienia się nad własną tożsamością – czy i na ile jestem Polakiem?

męczenników.

Choć prace z Ukrainy często (choć nie zawsze!) są słabsze językowo od

Różnorodność medali pozwoliła

tych napisanych przez młodzież tzw. nowej emigracji, to jednak mają w sobie

wyrazić kompozycyjnie różne treści

to coś, ten bagaż historycznych doświadczeń pokoleń, które na te ziemie przy-

społeczne i idee epoki, złożoność

były setki lat temu. Edukacja polska na Wschodzie powinna mieć wizję, wizję

historyczną owego okresu. Poprzez

zawierającą w sobie więcej niż cele edukacyjne z szeregu komunikatywności

swoją tematykę medale mają ogrom-

i poprawności językowej. Konkurs „Być Polakiem” świetnie się w tę wizję wpi-

ną wartość poznawczą i artystyczną.

suje. Jako juror IV edycji Konkursu serdecznie zachęcam do udziału dzieci,

Oskar Hansen dążył do stworzenia

młodzież i studentów.

pełnej kolekcji pod względem arty-

Jerzy KoWaleWsKI

stycznym i tematycznym.

Pozostały jeszcze nieliczne

egzemplarze kalendarza

kresowego” kuriera galicyj-

skiego – na rok 2013!

Zamówienia prosimy składać pod

adresem naszej redakcji:

e-mail: kuriergalicyjski@wp.pl;

telefon: 0-0380 (342) 713866;

fax: 0-0380 (342) 773904.

Cena: na Ukrainie 15 hrywien +

koszty wysyłki; w Polsce 17 PLN

razem z wysyłką.

medal upamiętnia wydarzenia z

Wersję elektroniczną kalendarza

Szczegółowe informacje o konkursie oraz jego regulamin są m.in. do-

grudnia 1874 roku z Pratulina,

można obejrzeć na portalu:

stępne na stronie fundacji Świat na Tak: www.swiatnak.pl

Polubicz i Drelowa

www.kuriergalicyjski.com