15

www.kuriergalicyjski.com * Kurier galicyjski * 12–25 lutego 2013 nr 3 (175)

Lwowskie ślady

– kanał przecież powstałby najwcze-

Lwowem powstałoby gigantyczne

śniej w 2030 roku).

centrum logistyczne, które mogłoby

Dzięki temu osiągnęlibyśmy rzecz

odegrać ważną rolę w handlu mię-

strategicznie ważną z punktu widze-

dzynarodowym.

Benedyktowicza

nia geopolityki: już nie tylko Kijów

Zauważmy, że lwowski port byłby

i Wschodnia Ukraina, ale również

dogodnie połączony drogą wodną z

prozachodnio nastawiony Lwów i oko-

rumuńskim portem Konstanca, który

lice zaczęłyby się intensywnie rozwijać

jest już hubem oceanicznym, obsłu-

Z zawodu jest leśnikiem, a jego pasją jest grafika, karykatura, szarże humory-

gospodarczo. A silny i zamożny Lwów

gującym kontenerowce z Bliskiego

– to jedyna gwarancja zneutralizowa-

Wschodu i Chin. Równie dogodne

styczne i postać malarza Ludomira Benedyktowicza, okaleczonego w powstaniu

nia prorosyjskich wpływów Doniecka

połączenia byłyby z portami morski-

styczniowym. Jacek Frankowski autor artykułu „Artysta niezłomny” (str. 28-29) o

i trwałego przechylenia szali na ko-

mi delty Dunaju (Reni, Dżurdżuleszti,

Ludomirze Benedyktowiczu był gościem „Kuriera Galicyjskiego”. Do Lwowa przy-

rzyść europejskiego wyboru Ukrainy.

Izmaił itp.) oraz z Odessą i Illicziw-

Korzyści gospodarcze dla Pol-

skiem. A to otworzyłoby dla Lwowa

jechał, aby uzupełnić swoje materiały dotyczące lwowskiego etapu w życiu Be-

ski, a dla Małopolski i Podkarpacia

(a pośrednio także dla Polski) nowe

nedyktowicza. Wraz z Jackiem Frankowskim na poszukiwanie lwowskich śladów

w szczególności, są równie istotne.

możliwości współpracy gospodarczej

malarza-powstańca udał się Krzysztof Szymański.

W końcu rozwinęłaby się u nas że-

z Regionem Morza Czarnego, który

gluga śródlądowa, a Kraków i Prze-

wedle wszelkich prognoz będzie w

KRZySZTOF SZyMAŃSKI

myśl stałyby się ważnymi portami

najbliższych dwóch dekadach jed-

tekst i zdjęcie

śródlądowymi.

nym z najszybciej rozwijających się

Jednym słowem, warto ten te-

regionów świata. Ogromne perspek-

Jedziemy na dawną ulicę św.

mat rozważyć. A na początek przy-

tywy wzrostu ma bowiem Turcja,

Teresy (obecnie Metropolity Andre-

najmniej dotrzeć do archiwalnych

Rumunia, Bułgaria, Gruzja i Azerbej-

ja), gdzie stał przytułek, w którym

dokumentów na temat przedwojen-

dżan, a za sprawą olimpiady w So-

mieszkał Benedyktowicz. Po drodze

nych i habsburskich planów kanału

czi i rozwoju portu w Noworosyjsku

pytam Jacka Frankowskiego skąd

Dniestr – San i kompleksowo opra-

również czarnomorskie regiony Ro-

zainteresowania postacią tego ar-

cować ten temat pod kątem histo-

sji. Nie mówiąc już o samej Ukrainie,

tysty.

rycznym. A później, być może, włą-

która dzięki strefie wolnego handlu

- Pochodzę z miejscowości Brok,

czyć ten projekt do programu Part-

Ukraina – UE będzie notować istotny

pod którą rozegrała się ta tragicz-

nerstwa Wschodniego – najwyższy

wzrost i będzie integrować się go-

na dla Benedyktowicza potyczka.

czas, by tę platformę współpracy

spodarczo z Europą (w perspektywie

Pamięć o tych wydarzeniach wśród

Jacek Frankowski (od lewej) z synem Adrianem

UE ze Wschodem napełnić w końcu

czasowej, o której tu mówimy, nikt już

mieszkańców tej miejscowości trwa

jakąś konkretną treścią.

nie będzie pamiętał o Janukowyczu

do dziś. Jednak po latach urosła do

dwa jego dzieła. W tym i obraz „Mo-

nowy gmach, ale starego na szczę-

źródło: porteuropa.eu

i problemie uwięzionej Tymoszenko

rangi wielkiej bitwy stoczonej przez

dlitwa przy grobie powstańca”. Teraz

ście nie rozebrano. W tym gmachu

powstańców z wojskiem rosyjskim.

ten obraz został wypożyczony i jest

Benedyktowicz mieszkał z przerwa-

Chociaż według danych historycz-

na wystawie dzieł sztuki poświęco-

mi w okresie od 1912 aż do swej

Młodzi Ukraińcy

nych była to jedna z wielu potyczek

nych powstaniu w Krakowie. Jest tu

śmierci w 1926 roku.

powstania styczniowego. Jak opisa-

jeszcze jeden jego obraz i chciałbym

W artykule jest informacja, że

łem w artykule – stoczył ją niewielki

go zobaczyć.

Benedyktowicz po śmierci spoczął

a wartości europejskie

pięcioosobowy patrol powstańczy z

- A jaki jest cel pana przyjazdu

na Cmentarzu Łyczakowskim. Py-

jakimś tam oddziałem kozaków. Sym-

do Lwowa?

tam pana Jacka, czy wie gdzie był

boliczne, że w czasie tej potyczki były

- O Ludomirze Benedyktowiczu

jego grób?

Rozpoczęła się VII sesja Młodzieżowy Parlament Europejski

dwie ofiary – zginał dowódca patrolu

nakręciłem już jeden film. Teraz

– Przypuszczam, że spoczął na

– Ukraina. Na sesję do Iwano-Frankowska przybyło 140 dele-

– Benedykt Teresiński, a ranny, a po-

chcę poszerzyć ten temat o zdjęcia

górce powstańców, ale potem jego

gatów z 12 państw europejskich. Tematem sesji były wartości

tem okaleczony przez kozaka został

ze Lwowa i innych okolic z nim zwią-

zwłoki rodzina zabrała do Krakowa.

europejskie.

Benedyktowicz. W tej miejscowości

zanych. Przyjechaliśmy tu razem z

– Dlaczego przyjechał tu do

pod lasem jest mogiła powstańca –

moim synem Adrianem, który jest

Lwowa? – pytam.

dowódcy patrolu Benedykta Teresiń-

operatorem moich filmów.

– We Lwowie mieszkał jego syn

skiego. Na jednym ze swych obrazów

Adrian Frankowski opowiada, że

i zaprosił go tu. Niewiadomo dlacze-

Benedyktowicz przedstawił modlitwę

ojciec zaraził go swoją pasją, jeśli

go zamieszkał w przytułku, a nie u

przy tej mogile.

chodzi o malarstwo i grafikę. – Ukoń-

syna.

Pytam o zawód leśnika, czy zo-

czyłem ASP na tym kierunku, ale

Kilka ujęć z różnych punktów,

stał wybrany wzorując się na Bene-

obecnie zainteresowałem się filmo-

przebitki i inne okolicznościowe uję-

dyktowiczu?

waniem i robię studia operatorskie. Tu

cia i wracamy do auta.

– Nie, – odpowiada Jacek Fran-

we Lwowie jestem po to, żeby przy-

Przechodzimy na ul. Wójtowicza.

kowski. – Tak się jakoś złożyło, że

bliżyć te miejsca związane z naszym

Dawniej za patrona miała właśnie

ukończyłem takie studia, ale przez

bohaterem.

Roberta Domsa. Pan Jacek opowia-

całe życie parałem sie właśnie ry-

Dojeżdżamy do celu. Parkujemy

da: – Tu, w kamienicy pod numerem

sunkiem. A co do leśnictwa, to wiele

na bocznej ulicy i ruszamy na poszu-

pięć mieszkał Jan Parandowski, au-

też wiązało się z tą szkoła, jak by-

kiwanie dawnego „Domu Domsa”,

tor Mitologii. Jako dziecko zapamię-

śmy teraz powiedzieli – pomatural-

jak nazywano wtedy przytułek.

tał spotkanie z Benedyktowiczem.

ną, którą założył Wojciech Bogumił

Robert Doms był lwowskim

Spotkanie opisał później w jednym

Jastrzębowski w Feliksowie, w oko-

przedsiębiorcą. Jednym z najwięk-

ze swych opowiadań. Pokrótce,

licy Broka.

szych przemysłowców w Galicji. W

chodziło o to, że mały Jaś wdrapał

- Czy szkoła ta istnieje dziś?

1848 otworzył we Lwowie fabrykę

się na jakąś morwę, która tam rosła,

- Nie. Została zlikwidowana w

kawy zbożowej. W latach 50. XIX

żeby skosztować dojrzałych, słod-

czasie represji po powstaniu. Ro-

wieku poczynił dalsze inwestycje w

kich owoców. Zaraz podniósł się

sjanie mścili się za to, że wszyscy

przemysł spożywczy – uruchomił

krzyk, że łamie drzewo, niszczy zie-

do świadomości młodzieży jak waż-

NATALIA KRyWORUCZKO

studenci i profesorowie szkoły z

we Lwowie młyn parowy i browar.

leń. Ulicą przechodził właśnie pan

ny jest jej udział w omawianiu spo-

Jastrzębowskim na czele poszli do

W 1854 otworzył pierwszą kopalnię

Ludomir i zaczął uspokajać krzy-

łecznie ważnych aspektów rozwoju

W ramach obrad uczestnicy pra-

powstania. Nie wiem jakie były losy

ozokerytu w Borysławsko-Drohobyc-

czących: „Co chcecie od chłopaka,

państwa, w pogłębieniu współpracy

cowali w 8 parlamentarnych komite-

zabudowań szkoły, ale do dziś nie

kim Zagłębiu Naftowym. Był również

niech sobie połazi po drzewach,

i wymianie doświadczeń pomiędzy

tach. Omawiano różne kwestie. Jak

pozostało z nich nic.

pionierem wierceń udarowych na

pogimnastykuje się. Dobrze mu to

państwami europejskimi.

podkreślił wiceprzewodniczący sesji

- Wróćmy do Benedyktowicza.

tym terenie – jego pierwsza wiertni-

zrobi”. Inwalidzie, poważnemu, so-

VII narodowa sesja młodzieżo-

Marko Fiszer: „Projekt powołany zo-

- Właśnie z okazji 150 rocznicy

ca stanęła w Borysławiu w 1861.

lidnemu nikt nie śmiał oponować.

wego PE – Ukraina jest pierwszym

stał po to, żeby młodzi Ukraińcy mogli

wybuchu Powstania postanowiłem

W 1885 utworzył fundusz dobro-

Tak mały Jaś Parandowski został

zrealizowanym tegorocznym projek-

nauczyć się prowadzenia prawdziwej

przypomnieć tę niezwykłą postać.

czynny, który zajął się organizacją

uratowany z opresji. Szczęśliwie ta

tem. Sesję przewidziano na trzy dni,

debaty na różnorodne tematy – od

obrady odbywały się w Uniwersytecie

Postanowiłem zainteresować nią

i utrzymywaniem przytułku dla arty-

piętrowa kamienica której mieszkał

gospodarki po kulturę, żeby zrozu-

Przykarpackim im. Wasyla Stefanyka.

mieli, że maja wpływ na życie spo-

leśników, a ponieważ działam w tym

stów, literatów, oraz zbankrutowa-

Parandowski też się zachowała.

Wsparcia inicjatywie udzieliły władze

łeczne we własnym państwie”.

kręgu, miałem możliwość zaintere-

nych kupców i przemysłowców. Dla

Jedziemy dalej, do Lwowskiej

miasta i senat studencki Uniwersyte-

W trakcie sesji odtworzono pra-

sowania odpowiednich ludzi tą nie-

nich wybudował przytułek.

Galerii Sztuki na umówione spotka-

tu. Organizatorami projektu są Nata-

cę „dorosłego” PE, włączając wszel-

zwykłą postacią. Rozpocząłem od

Wykupił wówczas grunta leżą-

nie. Pan Jacek Frankowski przejęty,

lia Kalin, Anastasja Janowicka, Marko

kie procedury i normy podejmowania

poszukiwania jego obrazów. Nie był

ce pomiędzy dzisiejszymi ulicami

bo za chwilę zobaczy nowe dzieło

Fischer (Niemcy) i Egor Własenko.

decyzji. Zadaniem uczestników było

znanym malarzem i jego prace nie

Metropolity Andreja, Szeptyckich i

swego bohatera, odkryje kolejną

Międzynarodowy Parlament Euro-

stworzenie ekipy, określenie pod-

były aż tak popularne, nie były na

Wójtowicza i tam wystawił gmach

kartę w jego życiorysie i swoją opo-

pejski jest międzynarodową apolitycz-

stawowych problemów i znalezienie

aukcjach dzieł sztuki. Jednak udało

przytułku. Szczęśliwie okazało się,

wieść o malarzu będzie mógł uzupeł-

na organizacją, założoną w 1987 roku

sposobów na ich rozwiązanie, a tak-

mi się ustalić, że jeden z banków w

że gmach ten stoi do dziś. Mieszczą

nić o następny interesujący element.

we Francji. Celem jej działalności jest

że uzyskanie ogólnej akceptacji.

Polsce kupił obraz Benedyktowicza,

się w nim obecnie biura SOBEZu

Czekamy zatem na film wzbogacony

wzrost świadomości młodzieży i ak-

Na pytania dziennikarzy o stronę

że w kilku muzeach są jego dzieła,

czyli opieki społecznej. Do starego

o lwowskie wątki z życia powstańca-

tywizacja młodych wobec zagadnień

praktyczną spotkania, organizatorzy

że Lwowska Galeria Sztuki posiada

budynku dobudowano w latach 70

malarza Ludomira Benedyktowicza.

demokratycznego rozwoju Europy.

podkreślili konieczność doniesienia