18

Kosztowny gniot

12–25 lutego 2013 nr 3 (175) * Kurier galicyjski * www.kuriergalicyjski.com

PEchoWIEc

i ruszy produkcja tym bardziej, że sa-

Drzwi otwierające się

molotem zainteresowała się Rumu-

na wirujące śmigło

nia, która wyraziła chęć zakupienia

Ale wróćmy do roku 1936. Mamy

24 „Żubrów”. Mówiło się też o wersji

nerwową atmosferę tuż po katastro-

„Żubra” dla Marynarki Wojennej, jako

fie, w której zginęło czterech ofice-

Pechowcami bywają nie tylko ludzie. Pechowcami mogą być też budynki,

samolotu na pływakach. Rozmowy

rów. Pełno wzajemnych pretensji

statki, samochody oraz wszelkie inne, dowolne urządzenia. Pech atakuje

handlowe z Rumunami dobiegały

i oskarżeń. Prasa używa sobie ile

końca i 7 listopada 1936 roku na war-

wlezie, wypisując bzdury o byle ja-

jak grypa. Pojawia się nie wiadomo skąd i bywa, że przenosi się z czło-

szawskim lotnisku Okęcie prototyp

kich polskich samolotach, samoczyn-

wieka na człowieka, ale zdarza się też, że z człowieka na produkt, jaki on

nowego „Żubra” został zaprezento-

nie rozpadających się w powietrzu.

wany rumuńskiej Misji Wojskowej.

Pewnie bym też takie głupstwa pisał,

wytwarza. Gdyby komuś przyszło do głowy sprawdzać takie zależności,

Po dokładnym obejrzeniu samolotu

gdyby mi się nie trafił protokół Do-

zapewne stwierdzi ze zdziwieniem, że one naprawdę istnieją! Ileż jest

stojącego na płycie lotniska, doszło

wództwa Żandarmerii Ministerstwa

na świecie takich domów, w których nie wiadomo dlaczego ludzie tracą

do prezentacji samolotu w powietrzu.

Spraw Wojskowych adresowany do

zadowolenie z życia, chorują, przechodzą z jednego nieszczęścia w dru-

gie? Ileż jest samochodów, które ciągle trzeba reperować, albo statków

wiecznie przeciekających, zrywających się nie wiadomo czemu z kotwicy,

lub co gorsza, głupio wpadających na każdą mieliznę? Ja dzisiaj chciał-

bym Państwu przedstawić bardzo dziwnego pechowca, a będzie nim –

samolot!

„Żubr” ze słabszymi silnikami. Śmigła dwułopatkowe (źró-

dło: www.airwar.ru/enc)

amerykańskie samoloty Lockheed

bombowym i przenosić 1200 kilogra-

L-10 Electra i Douglas DC-2 monto-

mów bomb. Departament wyznaczył

wane w wytwórni Fokkera w Amster-

kwotę 243 517 złotych na wykonanie

damie. Będąc na miejscu LOT-u każ-

prototypu. Prace nad prototypem

dy z Państwa postąpiłby tak samo.

miały być ukończone do 31 marca

Rozumiem, że powinno się popierać

1936 roku. Pierwsze próby proto-

produkcję polską, ale niechby ona

typu wypadły źle. Osiągi samolotu

reprezentowała jakiś poziom. Linia

były mizerne. Samolot był za słaby,

lotnicza chcąc być konkurencyjna,

a w dodatku wysuwane podwozie

SZyMON KAZIMIERSKI

nie mogła latać na samolotach wzbu-

było po prostu źle zaprojektowane,

dzających politowanie.

zacinało się, trzeba je było wspierać

Nieudaczniki potrafią

„Żubr” po wymianie silników na mocniejsze. Śmigła trój-

Wydawało się, że PZL 30 trafi

ręczną korbą. Nie zatrzymało to jed-

przezwyciężyć

łopatkowe (źródło: www.airwar.ru/enc)

gdzieś do lamusa, ale takie nieudacz-

nak prac przy samolocie. Zmieniono

każdą przeszkodę

niki potrafią przezwyciężyć każdą

Opowieść zaczyna się w roku

tylko silniki na mocniejsze i skie-

Miejsca w samolocie zajęli pilot Jerzy

prokuratora przy Wojskowym Są-

przeszkodę i podobnie jak koty, mają

1933, kiedy to Polskie Linie Lotnicze

rowano samolot do Wytwórni Sa-

Rzewnicki, mechanik Jerzy Szrajer

dzie Okręgowym nr 1 w Warszawie,

przynajmniej siedem żyć.

LOT zamówiły w warszawskich za-

molotów w Lublinie, gdzie otrzymał

oraz dwóch oficerów rumuńskich

relacjonujący wyniki dochodzenia w

kładach lotniczych PZL nieduży sa-

Roman Popescu i Mihail Pantazi. O

sprawie owej katastrofy. Krótko mó-

molot pasażerski, przeznaczony do

godzinie 11:20, na wysokości około

wiąc, śledztwo ustaliło, że katastrofa

przewozu 10 – 12 osób. Zamówienie

1000 metrów doszło do katastrofy!

rozpoczęła się od zaskakującego

było wynikiem nacisku Departamen-

Od samolotu, oderwał się nagle lewy

obserwatorów, manewru pikowania

tu Lotnictwa Cywilnego Minister-

silnik i odłamało się lewe skrzydło.

w dół. Samolot spokojnie leciał na

stwa Komunikacji, któremu poddano

Samolot spadł na wieś Michałowice.

wysokości około 1000 metrów, gdy

przedsiębiorstwo, chcąc zmusić LOT

Dwaj Polacy i dwaj Rumuni zginęli

nagle i niespodziewanie, zanurko-

do latania na polskich samolotach

na miejscu. Katastrofa była przyczy-

wał do ziemi! Widać było, że pilot

i popierania polskiej wytwórczości

ną, dla której Rumuni zrezygnowali

usiłuje wyrównać maszynę, ściąga-

lotniczej. Projektowaniem samolotu

z zamówienia. Obu polskich pilotów

zajął się konstruktor inżynier Zbysław

pochowano na cmentarzu wojsko-

Drzwi otwierając się,

Ciołkosz, zaś powstający samolot

wym na Powązkach, a ciała oficerów

Piękny amerykański Douglas, zakupiony przez LOT (napis

otrzymał nazwę PZL 30.

rumuńskich przewiezione zostały do

wpadły pod wirujące

na dziobie maszyny). Polskie Lockheedy wyglądały bar-

Nie wiadomo czemu inżynier

ich ojczyzny. W roku 1937 Rumuni

śmigło. Śmigło trzasnęło

dzo podobnie (źródło: Wikipedia)

Ciołkosz zaprojektował samolot w

wystawili w miejscu wypadku nie-

w drzwi, wyrywając je

starym stylu samolotów francuskich,

zwykły pomnik, cały z kutego żela-

od którego sami Francuzi zdecydo-

nazwę LWS-6 „Żubr”. „Żubr” z moc-

za, który wykonali uczniowie liceum

W roku 1934 PZL ogłosiły we-

z zawiasów i wrzucając

wanie już odchodzili. Styl ów polegał

niejszymi silnikami został oblatany

przemysłowego imienia króla Karola II

wnętrzny konkurs na zaprojektowa-

do kabiny pilotów.

na tworzeniu dwusilnikowego górno-

na początku września 1936 roku.

w Bukareszcie. Pomnik stanął w Mi-

nie nowoczesnego, średniego bom-

Ich wtargniecie

płata z dość krowiastym kadłubem,

Departament przeznaczył 1 100 000

chałowicach, na skrzyżowaniu dwóch

bowca, który wygrał zespół inżyniera

kanciastym, nieliczącym się z za-

złotych jako zaliczkę na próbną serię

nowopowstałych ulic Lotniczej i Ru-

Jerzego Dąbrowskiego. Samolot miał

spowodowało nagły

sadami aerodynamiki, za to bogato

6 samolotów, zaś na następny rok

muńskiej. 7 listopada 2011 roku, w 75.

osiągać prędkość ponad 360 km/

manewr nurkowania.

przeszklonym, wzbogaconym kopuł-

budżetowy Wytwórnia miała otrzy-

rocznicę katastrofy odbyło się powtór-

godz. i przenosić maksymalny ładu-

Silnik poleciał na ziemię,

kami, galeryjkami i co tam jeszcze.

mać ratę 5 400 000 na następne 16

ne uroczyste odsłonięcie i poświęce-

nek 2500 kilogramów bomb. Był to

Więc nie można się dziwić, że LOT

samolotów. Wydawało się, że na-

nie pomnika, ślicznie odnowionego

projekt naszego najlepszego, rewe-

a za nim połamane

po zapoznaniu się z projektem Cioł-

reszcie skończy się era prototypów

staraniem władz lokalnych.

lacyjnego „Łosia”, ale Departament

szarpaniem silnika,

kosza, zamiast zachwytu nad lan-

Aeronautyki Ministerstwa Spraw Woj-

skrzydło…

darą podobną do latającej werandy,

skowych mocno zaniepokojony no-

wycofał się z zamówienia i zakupił

woczesnością samolotu, postanowił

jąc stery i dając pełen gaz. Samolot

zaasekurować się i doprowadzić do

zaczął wyrównywać, ale wtedy ode-

stworzenia również innego samolotu,

Skakać przez takie drzwi,

rwał się jego lewy silnik! Za chwilę,

który byłby konstrukcją mniej nowo-

dodatkowo, uległo złamaniu lewe

czesną, na wypadek, gdyby „Łoś”

prosto na śmigło,

skrzydło i samolot jak kamień runął

okazał się jakoś tam niewykonalny.

to jak skakać do miksera.

na ziemię! Wszyscy będący na jego

Nie uwierzycie Państwo, co wymyślo-

Może nie jest hańbą

pokładzie zginęli na miejscu, a więc

no! Zgłoszono do przeróbki nieudany

śledczy nie mieli świadków zdarze-

samolot pasażerski PZL-30, który

dla konstruktora wybrać

nia. Mimo to, trzeba było odpowie-

aczkolwiek nieudany, to jednak swoją

przestarzałą konstrukcję

dzieć na pytanie, co tak naprawdę,

przestarzałą konstrukcją bardziej tra-

lub bez dużego wstydu

u Boga Ojca, zdarzyło się wtedy w

fiał do przekonania zacofańcom z De-

kabinie samolotu?!

partamentu, niż nowoczesny „Łoś”.

to i owo zaprojektować

Żandarmom udało się znaleźć

Niedługo już okaże się, że samolot

wadliwie, ale takie drzwi

lewe śmigło samolotu, złamane, z

pana Ciołkosza do pięt nie dorasta

może zaplanować

kilkoma śladami silnych uderzeń.

„Łosiowi”, ale póki co, dla PZL-30

Śmigło zderzyło się więc z czymś,

otworzyła się szansa realizacji tyle,

tylko… no chyba

zdeformowało i połamało, a przez

że zanim jeszcze powstał, musiał być

Tak, czy owak, jednak latająca weranda (źródło: www.air-

Państwo wiedzą kto??!!

to ruch wirowy silnika przestał być

przerobiony, czyli stać się samolotem

war.ru/enc)