19

www.kuriergalicyjski.com * Kurier galicyjski * 12–25 lutego 2013 nr 3 (175)

równomierny i wyważony. Silnik ze

nie wolno było otwierać! Nawet nie

cja zawieszenia. Silnik poleciał na

bomb, a więc mniej, niż dwa razy od

W 1939 roku był już gotowy

zdeformowanym śmigłem, poddany

wolno było dotykać zamka otwiera-

ziemię, a za nim połamane szarpa-

niego mniejszy bombowiec „Karaś”

następny prototyp, kolejny raz prze-

w dodatku przez pilota bardzo wyso-

jącego te drzwi od strony kabiny. O

niem silnika, skrzydło…

(700kg)!!

budowanego „Żubra”! Tym razem z

kim obrotom, zaczął szarpać i „bić”

tym, że wydano taki oficjalny rozkaz,

Z raportu żandarmerii wiemy tyl-

Samolot zaczynał być karyka-

metalowym płatem, ale tego już nie

na boki, co doprowadziło do wyłama-

żandarmi dowiedzieli się podczas

ko o drzwiach znajdujących się po

turą samolotu. Z pełnym ładunkiem

wytrzymał Adolf Hitler i wydał rozkaz

nie potrafił wystartować z lotniska

nia silnika z zawieszenia, a w konse-

śledztwa. Znaleźli te drzwi zdeformo-

lewej strony samolotu, jako że to te

do ataku.

nieutwardzonego. Nie potrafił wtedy

kwencji do jego utraty i naruszenia

wane uderzeniem śmigła, wyrwane z

drzwi stały się przyczyną katastrofy.

„Żubry” jako rozbrojone samoloty

osiągnąć szybkości potrzebnej do

konstrukcji skrzydła, aż do jego odła-

zawiasów i wrzucone do środka ka-

Ale „Żubr” po swej prawej stronie

szkoleniowe, w kampanii wrześnio-

wzniesienia się w powietrze! Ciągłe

mania. Przyczyna wyłamania silnika

biny pilotów. Jak się domyślano, je-

miał podobne drzwi, które wyraź-

wej nie brały udziału. 7 „Żubrów” zo-

problemy z chowaniem i wypusz-

nie leżała więc w wadliwej konstrukcji

dynym kto mógł niechcący otworzyć

nie widać na zachowanej fotografii!

stało zniszczonych na lotniskach. 9

czaniem podwozia zmusiły do sta-

skrzydła. Szarpanie silnika z niewy-

te drzwi, był któryś z Rumunów! Tylko

Te drzwi najpewniej też otwierały się

kolejnych przejęli Niemcy. Nadające

łego zablokowania podwozia w po-

ważonym śmigłem jest tak silne, że

oni, jako kompletnie nowi na pokła-

prosto na śmigło, bo na zdjęciu wi-

się do remontu, wyremontowali i ode-

zycji wypuszczonej. Spowodowało

nie wytrzyma tego żadna konstruk-

dzie, mogli nie zdawać sobie sprawy

dać, że lotnik chcąc pracować przy

słali do szkół lotniczych. Podobno do-

samolocie, wyjął je z zawiasów i po-

to ogromne spowolnienie samolotu

cja. Nadal jeszcze nie wiedziano, co

z zagrożenia, nawet mimowolnego

brze nadawały się do nauki pilotażu

ze względu na zwiększenie oporów

zderzyło się z wirującym śmigłem? –

dotknięcia klamki tych cholernych

stawił obok maszyny. Jakoś nie mogę

bez widoczności ziemi. Korzystano

powietrza podczas lotu. Obrotowe

Wreszcie znaleziono. To były… drzwi

drzwi! I tak się chyba stało. Któryś

uwierzyć, że zawodowy konstruktor

z nich do roku 1942, a więc „Żubry”

samolotów może świadomie zapro-

wieżyczki dla karabinów maszyno-

samolotu!! Drzwi, które otwierały się

z Rumunów niechcący spowodował

dłużej służyły Niemcom niż Polakom.

jektować takie pułapki na pilotów,

wych wiecznie się zacinały. Ciągłe

na wirujące śmigło!!

otwarcie drzwi. Drzwi otwierając się

Podobno cztery sprawne „Żubry” do-

przebudowy i poprawki pochłonęły

stały się w ręce Rosjan.

niesamowitą ilość pieniędzy. Pró-

Taka to była historia najbardziej

bowano samolot komuś sprzedać.

nieudanego produktu, jakim mogła

Holandii, Chinom, Hiszpanii, Gre-

się „pochwalić” przedwojenna Pol-

cji. Nikt nie chciał od nas kupić tej

ska. Trzy i pół roku trwały próby po-

biednej paskudy. Skończyły się

prawienia knota, jaki nam zafundował

marzenia o „Żubrze” dla Marynarki

inżynier Ciołkosz. Te niekończące

Wojennej. Marynarze zakupili sobie

się przebudowy pochłonęły ogrom-

wspaniałe, włoskie wodoloty. Jed-

ne pieniądze, które mogły być wyda-

nak po maniacku kontynuowano

ne gdzie indziej. Pokraczny „Żubr”

produkcję seryjną „Żubra”. Wresz-

stał się przez to chyba najdroższym

cie zrezygnowano z myśli o samo-

samolotem świata. Jest coś w czło-

locie bojowym, „Żubry” rozbrojono

wieku, że skoro „zajdzie w koszta”,

i odtąd miały być tylko samolotami

trudno mu pogodzić się z myślą, że

ćwiczebnymi. Na „przygodę” z pe-

pieniądze wydane zostały na darmo

Zdjęte drzwi. Łopatka śmigła prawie wchodzi do wejścia!!

chowym „Żubrem” wydano 7 milio-

i chętnie daje posłuch nadziei, że

(źródło: www.airwar.ru)

nów złotych (niektórzy twierdzą, że

jeszcze tylko jedna mała poprawka,

znacznie więcej)…

a wszystko już będzie dobrze!

W założeniu, miało to chyba być

wpadły pod wirujące śmigło. Śmigło

wyjście awaryjne dla oddania ratu-

trzasnęło w drzwi, wyrywając je z

jącego życie skoku ze spadochro-

zawiasów i wrzucając do wnętrza

Tablica z rumuńskiego po-

nem. Moje najniższe uszanowanie!

kabiny pilotów. Od uderzenia o drzwi,

mnika. Proszę zwrócić uwa-

Skakać przez takie drzwi, prosto na

łopatka śmigła popękała i zdefor-

gę na symbol złamanego

śmigło, to jak skakać do miksera.

mowała się. Nierówno od tej chwili

śmigła (źródło: www.pasi-

pracujący silnik, zaczął się miotać

Może nie jest hańbą dla konstrukto-

mitam.pl)

i rzucać jak wściekły. Drzwi wpada-

ra, wybrać przestarzałą konstrukcję,

pod warunkiem wszakże, że nie

jące do środka, mogły uderzyć pilota.

lub bez dużego wstydu, to i owo

jest kompletnym idiotą. Możliwe, że

Może tylko coś uszkodziły? Na pew-

zaprojektować wadliwie, ale takie

pułapka z drzwiami i śmigłami stwo-

no ich wtargniecie spowodowało ten

drzwi może zaplanować tylko… no

rzyła się z powodu wymiany silników.

nagły manewr nurkowania. Próbując

chyba Państwo wiedzą kto??!!

Mniejsze silniki o śmigłach dwułopa-

wyciągnąć maszynę silnikiem, pilot

Piloci oblatujący samolot od razu

towych zostały zastąpione większy-

mocno dołożył gazu. Silnik, skaczący

zresztą zauważyli i ocenili te drzwi

mi, ze śmigłami trójłopatowymi, co

do tej pory jak szalony, nabrał obro-

do lepszego świata. W samolotach

wyraźnie widać na zdjęciach. Może

seryjnych miało tam nie być żadnych

tów, a te dawały już takie „bicia” na

„Żubr” w niewoli niemieckiej (źródło: www. luftarchiv.de)

pierwsze śmigło, zaprojektowane

drzwi, a tych które były w prototypie,

boki, że nie wytrzymała ich konstruk-

przez konstruktora, nie sięgało aż tak

blisko drzwi?...

List do redakcji

Kosztowna przygoda

Wiemy. Pamiętamy.

z pechowym „Żubrem”

Z powodu tej katastrofy zwol-

niono z pracy inżyniera Ciołkosza,

Dziękujemy

a produkcję samolotu wstrzymano.

Była nadzieja na pozbycie się pecho-

wego płatowca, ale nie trwała ona

Po utracie niepodległości w

zbyt długo. Postanowiono bowiem

1795 roku. Rzeczpospolita wielo-

pechowca przebudować (któryż to

krotnie i na różne sposoby próbo-

już raz?), no i zaczął się cyrk. Pod

wała odzyskać wolność. Próbowała

przewodnictwem inżyniera Jerzego

szczęścia u boku Napoleona, chwy-

Teisseyre znowu przekonstruowano

cili żołnierze za broń w 1830 roku...

samolot, wzmacniając mu skrzydła.

Lecz wolności odzyskać nie mogli.

Przyczyny katastrofy dopatrywano

Aż nadszedł rok 1863...

się bowiem w zbyt słabych skrzy-

Gdyśmy wyszli cali,

dłach projektowanych początkowo

Gdy do ręki broń dostaniem,

dla silników o mniejszej mocy, które

Będziem wroga prali.

później wymieniono na silniki moc-

Marsz, marsz, do lasu,

niejsze. Przebudowa skrzydeł po-

Bóg nam da zwycięstwo!

ciągnęła za sobą wzrost ciężaru sa-

Co wszczęła rozpacz,

molotu do tego stopnia, że mógł już

To dokona męstwo.

teraz zabierać tylko 660 kilogramów

Powstanie styczniowe dało na-

rodowi polskiemu siłę do odzyska-

przypomnieli wszystkim, że jesteśmy

nia niepodległości, gdy nadszedł rok

Na „przygodę”

wdzięczni tym ludziom, którzy walczyli

1918.

z pechowym „Żubrem”

i oddawali życie za naszą wolność.

Uczniowie Średniej Szkoły nr 3 w

wydano

Pamięć o nich pozostanie w na-

Mościskach uczcili pamięć powstań-

szych sercach.

ców styczniowych, którzy 150 lat

7 milionów złotych

temu podjęli się walki przeciw ciemię-

EMILIA KORDEK

(niektórzy twierdzą,

żeniu narodu polskiego. Z tej okazji

nauczycielka etyki

Rumuński pomnik na miejscu katastrofy (źródło: www.pa-

że znacznie więcej)…

w uroczystej i podniosłej atmosferze

chrześcijańskiej

simitam.pl)