2

Przegląd wydarzeń

31 maja–13 czerwca 2013 nr 10 (182) * kurier galicyjski * www.kuriergalicyjski.com

Dziennikarze

Nie mam prawa

na demokratycznym froncie

Kolejna dziennikarska demonstracja w Kijowie

Jakże często nie radząc sobie z własnymi problemami, zaczynamy porządkować

pokazała, że pracownicy mediów stają się najbardziej

cudze, nagminnie przy tym sięgając do całego arsenału ocen. Wiemy lepiej, co

aktywną grupą walczącą o swoje prawa, a także prawa

ktoś powinien robić, myśleć, czuć, dyskredytując czyjś pomysł na samego siebie,

zwykłych Ukraińców. Czy na Ukrainie nie ma opozycji?

odbierając urok wspomnień, brukając cudze marzenia dokładamy cegiełkę do

Czy na Ukrainie nie ma organizacji pozarządowych?

przekonania o swojej wielkości nie dostrzegając, że tak naprawdę budujemy wła-

około i ponad 60 lat, którzy całe do-

PIOTR POGORZELSKI

sną małość.

rosłe życie przeżyli w ZSRR (właści-

Demonstracja odbyła się w związ-

wie nadal myślą tamtymi schemata-

odrąbaną przez kogoś z UPA i wspo-

pocałunkami syna. Nie zagubiła we

aGnIESZKa SawICZ

ku z pobiciem w minioną sobotę

mi) i którzy po prostu nie wiedzą, po

mnieniem budowanego przy rówień-

wspomnieniach człowieczeństwa.

dwojga dziennikarzy przez dresiarzy

co są ci dziennikarze i po co im jesz-

Przyjmuję, że nie mam prawa

skiej ulicy domu. Po kilkudziesięciu

Ona po latach nie ocenia. Nie ma

zatrudnionych według wszelkich po-

cze jakieś prawa. Z kolei organizacje

oceniać innych. Mam za mało da-

latach marcheweczka pielęgnowana

żalu do tych ludzi. Ma żal do żyjących,

szlak przez Partię Regionów. Milicja

pozarządowe są zbyt słabe, żeby gło-

nych, bo zrozumieć cudze życie.

przez tatusia staje się wspomnieniem

którzy nie pamiętają o jej cierpieniu

patrzyła na to obojętnie, tak jak na

śno mówić na jakiś temat. – W tej sy-

Zastanawiam się jednak, na ile

tak, jak zamordowany sąsiad.

i cierpieniu jej podobnych, w wyniku

całą bójkę, która wybuchła między

tuacji, ja nie widzę w tym nic złego, że

jako historyk mogę sobie uzurpo-

Popełniam nadużycie równając

bezdusznych decyzji polityków zo-

„antyfaszystowskimi”, „sportowymi”

dziennikarz głośno wypowiada swoje

wać prawo do oceny. A może wraz

te myśli, obrazy? Nie. Jedynie w

stawiających swój świat, miesiącami

bojówkarzami a nacjonalistami ze

poglądy – podkreśla.

z wykształceniem dostaje się je „z

krótkich słowach relacjonuję cudzą

wędrujących do nowych domów by

Swobody. Fotograf Wład Sodel, z

Dlatego też właśnie dziennikarze

urzędu”? Czy wolno zatem naukow-

opowieść. Opowieść o życiu, w któ-

zmierzyć się z duchami tych, którzy

którym rozmawiałem po incydencie

urządzają protesty w czasie konfe-

cowi osądzać ludzi, czy może raczej

rym jest miejsce na całą gamę uczuć

też tych murów nie chcieli opuszczać.

podkreślał, że najbardziej poraziła go

rencji Wiktora Janukowycza i dlatego

niech pozostanie przy przedstawie-

i paletę obrazów.

Ma żal do tych, co skazują ją dziś na

właśnie obojętność funkcjonariuszy.

to oni protestują de facto przeciwko

niu faktów, ich przyczyn i skutków, a

Czy zatem dla historyka moż-

ból po śmierci męża, którego można

Ucierpieli bowiem nie tylko on i jego

korupcji żądając, aby szef państwa

zostawi w spokoju myśli? Przecież

liwa jest do zaakceptowania wizja

było uratować, lecz kolejne cztery

żona, ale kilkanaście innych osób,

pokazał wreszcie swoją rezydencję.

nawet to, co oceniamy jako traumę

dziecka biegnącego oglądać opalany

szpitale odmówiły mu przyjęcia. Bo

które były wśród opozycjonistów.

Bohdan Kutiepow z portalu „Te-

z dzieciństwa, może być dla kogoś

drewnem samochód, jakim dowożo-

był za stary. Miał 83 lata.

Dziennikarze postanowili zatem

lekrytyka” opowiada mi, że po pierw-

jedynie wspomnieniem. Po latach,

no na szafot skazańców i fascyna-

Tamte czasy to była wojna. Ukra-

działać. Zaczęli od pikiety przed sie-

sze władze coraz częściej przeszka-

mądrzy doświadczeniem i wie-

cja katem zmieniającym po każdym

ińcom Niemcy obiecali ojczyznę i ona

dzibą MSW.

dzają w działalności mediów, prze-

kiem, patrzymy na wiele spraw bez

wykonanym wyroku kolejną parę

ich rozumie. Walczyli o swoje. Nie

emocji. Potrafimy mówić o śmierci

białych rękawiczek? Czy koniecznie

rozumie za to, dlaczego w wolnej

bliskich ludzi uśmiechając się na

musi zakładać, że dziecko to prze-

Polsce wydano wyrok na jej męża.

wspomnienie ich życia.

żywało tragedię widząc egzekucję?

Jedyną jego winą był wiek.

Przed kilkoma dniami, nie ukrywa-

Ono po latach wspomina, jak czytało

Świat się zmienia. Dziś w kraju

jąc się z tym wcale, podsłuchiwałam

tabliczki opisujące przyczyny wyroku

oprawców z czasów II wojny świato-

rozmowę dwóch kobiet, a dokładniej

ucząc się w ten sposób liter. I ten sa-

wej mieszka córka starszej pani. Jej

wspomnienia starszej pani, urodzonej

mochód. Bo on był najważniejszy.

wnuki są „Niemiaszkami” jak mówi z

w Równem mieszkanki Trójmiasta.

Jak może kłócić się historykowi

uśmiechem. Równe też się zmieniło,

Barwny świat lat dziecięcych, nie-

z oceną przeszłości wspomnienie

ale ona nie chce tam wracać. Jej jest

utwardzonej drogi i sporów rodziców

o matce całującej wciąż jeszcze

dobrze tu, lubi polskie morze i cieszy

o to, co hodować w ogrodzie płynnie

drgające nogi jej syna, wisielca,

się życiem. Elegancka, dama z kla-

przechodził w dramat czasów wojny,

skazanego? Dla historyka to może

są jakiej próżno szukać u współcze-

opowieści o herbacie z malin przyrzą-

zbrodniarz z UPA. Dla wspominają-

snych kobiet.

dzanej przez babcię splatały się z ob-

cej tę scenę staruszki morderca są-

Nie ocenia swego życia. Ona je

razami radzieckich żołnierzy, niemiec-

siada. A jednak pamięta tylko jego

przeżywa. Bo czyż można je ocenić,

kich oficerów, ojca koleżanki z głową

rude włosy i łzy matki żegnającej

czy tylko spisać?

Potem protestowali w czasie po-

kraczając granicę między polityką

Prezentacja książki

siedzenia rządu. Stanęli plecami do

a kryminałem, dlatego dziennikarze

premiera z tabliczkami, na których

przekraczają granicę między dzia-

było napisane „Dziś dziennikarka,

łalnością w mediach a działalnością

grzegorza Motyki na Ukrainie

jutro państwa żona, siostra, córka.

społeczną. Po drugie, mimo że wi-

Działajcie!”. Mykoła Azarow zare-

dzą oni wiele problemów społecz-

agował natychmiast, kazał opuścić

nych, nie mogą o nich informować,

Gorące dyskusje w księgarniach „Je” w Kijowie i Lwowie towarzyszyły

im salę oraz pozbawić akredytacji

ponieważ media są kontrolowane

prezentacji ukraińskiego przekładu książki Grzegorza Motyki „Od rzezi

przy Radzie Ministrów. Chyba nie

przez oligarchów, którym nie zależy

na taką reakcję liczyli dziennikarze.

na ich nagłaśnianiu. Dlatego robią to

wołyńskiej do akcji „Wisła”.

Dlatego na drugi dzień zorganizo-

sami pracownicy mediów, ale nie na

wali kolejną pikietę przed siedzibą

antenie, czy ekranach monitorów, a

KOnSTanTy CZawaGa

rządu. Z tymi samymi żądaniami.

w czasie pikiet i demonstracji.

tekst i zdjęcie

Tym razem premier zaprosił ich do

A co w takim razie z organiza-

siebie i zapewnił, że nikomu akre-

cjami pozarządowymi? – One mają

28 maja w Kijowie i 29 maja

dytacji zabierać nie będzie, a cała

autorytet tylko wśród tej grupki ludzi,

Lwowie polski historyk spotkał się

sprawa zostanie wyjaśniona.

która chce ich słyszeć, a nie mają

z czytelnikami. Książka „Od rzezi

Pojawia się jednak pytanie dla-

żadnego autorytetu wśród tych lu-

wołyńskiej do akcji Wisła” jest jedną

czego to dziennikarze muszą wal-

dzi, których działania mają kontrolo-

z najważniejszych polskich prac po-

czyć o swoje prawa, a nie ich przed-

wać – odpowiada Bohdan Kutiepow.

pularnonaukowych o krwawym kon-

stawiciele ze związku zawodowego?

Dziennikarze mają bliższy dostęp

flikcie miedzy Polakami i Ukraińcami.

OK, to jest jeszcze w miarę zro-

do ciała, czy też ciał, i mogą zwró-

Opracowanie w ukraińskiej wersji

zumiałe.

cić uwagę bezpośrednio na jakiś

językowej ukazało się w kijowskim

Jak powiedział mi Mustafa Na-

problem.

Grzegorz Motyka (od lewej) , Leonid Zaszkilniak, andrij Paw-

wydawnictwie „Duch i litera”.

jem z portalu „Ukraińska Prawda” na

Wszystko to świadczy o tym, że

łyszyn

Współorganizatorami spotkania

Ukrainie nigdy praw dziennikarzy nie

na Ukrainie wszystko zmienia się bar-

autorskiego z czytelnikami we Lwowie

bronili politycy. Teraz nie robi tego „de-

dzo, bardzo powoli i nadal dziennika-

byli Ambasada RP oraz Instytut Polski

cie, że mam tylko jedną małą prośbę:

sali było sporo naukowców, działaczy

mokratyczna” opozycja, a poprzednio,

rze pozostają najbardziej aktywną

w Kijowie, a także Konsulat Generalny

polemizujcie z tym co napisałem a

społecznych i młodzieży o różnych

na przykład za czasów premierostwa

grupą społeczną... Ci którzy kiedyś

RP we Lwowie. Prezentację poprowa-

nie z tym co wyobrażacie sobie że

poglądach politycznych. Obecni byli

Julii Tymoszenko, gdy wprowadzała

działali w organizacjach pozarządo-

dził Taras Wozniak, redaktor naczelny

napisałem” – zwracał się do swoich

lwowski biskup pomocniczy ukraiń-

ona „czarne listy” dziennikarzy, którzy

wych zajęli ciepłe fotele w Radzie

czasopisma „Ji”. W spotkaniu uczest-

czytelników i przeciwników historyk

skiego kościoła greckokatolickiego

nie mieli dostępu na posiedzenia rzą-

Najwyższej bądź w rządzie.

niczył prof. Leonid Zaszkilniak, badacz

Grzegorz Motyka.

i wikariusz generalny archidiecezji

du, nie reagowała Partia Regionów.

stosunków ukraińsko-polskich. Auto-

lwowskiej kościoła rzymskokatolickie-

Mustafa Najem powiedział mi też, że

Tekst ukazał się na blogu korespon-

rem ukraińskiego przekładu jest Andrij

(więcej informacji o prezentacji książ-

go ks. infułat Józef Pawliczek.

jest ogromna przerwa pokoleniowa

denta Polskiego Radia w Kijowie –

Pawłyszyn, który również był obecny

ki w kolejnym Kurierze)

„Jeżeli będziecie, państwo, pole-

między dziennikarzami, którzy mają

www.elections.blox.ua

na spotkaniu. Wśród obecnych na

mizować z moją książką, to pamiętaj-

około 30, a politykami, którzy mają