18

kurier kulturalny

31 maja–13 czerwca 2013 nr 10 (182) * kurier galicyjski * www.kuriergalicyjski.com

Nie święci garnki lepią Pieszo z Lublina

Rodzina Mykytiuków z Horodenki na Pokuciu odtwarza daw- do Lwowa

ny pokucki styl garncarstwa. Ceramika Mykytiuków stała się

Dwaj biegacze z Lublina pieszo przyszli do

atrakcją dla turystów licznie odwiedzających okolice Przykar-

Lwowa. Nietypowa wyprawa miała na celu wy-

pacia. W glinianych naczyniach Mykytiuków sól i cukier nie

promowanie Maratonu Lubelskiego i zdrowego

zbrylają się, mleko nie kwaśnieje nawet przez kilka dni,

stylu życia. W ciągu sześciu dni bracia

a konfitury nie pleśnieją.

Tomasz i Piotr Chmielewscy pokonali prawie

SABiNA RÓŻYCkA

220 kilometrów.

tekst i zdjęcia

wszystkim Polakom, tak więc – są

KOnSTanTy CZawaGa

Taki efekt uzyskiwany jest za

to cele sportowo-międzynarodowe

tekst i zdjęcie

sprawą „żywej gliny” z której produ-

– podkreślił. Dodał, że bardzo dużo

kują naczynia matka, ojciec, dwóch

Trasa z Lublina do Lwowa pro-

podróżuje po świecie, łącząc sport

braci i dwóch kuzynów. Przed kilku

wadziła przez Krasnystaw, Zamość,

i turystykę. – Pogodę po drodze

laty rozpoczęli produkcję naczyń z

Tomaszów Lubelski i Rawę Ruską.

mieliśmy bardzo dobrą dla marszo-

ekologicznej gliny według starych

17 maja po południu, na Rynku we

biegu – zaznaczył. – Wszędzie byli-

pokuckich sposobów. – Kiedyś na

Lwowie, biegaczy powitali Ostap

śmy witani wyjątkowo gościnnie.

naszych terenach garncarstwo nie

Onyszko, współorganizator półma-

Podczas wyprawy z Lublina do

było rozpowszechnione, był to teren

ratonu lwowskiego, przedstawiciele

Lwowa braciom Chmielewskim cały

zamieszkiwany przez rolników – opo-

władz miasta i lwowscy Polacy.

czas towarzyszył samochód, w któ-

wiada Bogdan Mykytiuk, zapraszając

Piotr Chmielewski powiedział

rym przewożone były bagaże. Na nie-

do swego warsztatu. – Więcej wyro-

dla Kuriera, że przybiegł z bratem do

których etapach biegacze korzystali z

bów ceramicznych czy nawet ozdób

Lwowa, aby uczestniczyć w lwowskim

podwózki. Przed lwowską rogatką do

– Aby wytworzyć naczynie gliniane

Gotową ceramikę czy figurki wy-

produkowano w Kosowie. Tamtejsza

półmaratonie, ale również, żeby od-

Chmielewskich dołączył ich ukraiński

trzeba dobrze się natrudzić, – mówi

stawia się do suszenia na 10-14 dni.

ceramika była bardzo znana. A po-

wiedzić miejscowych Polaków. – Mój

przyjaciel z Mariupola, znany biegacz

skupiony na swej pracyAnton. – Przy-

Dopiero potem trafią do pieca, gdzie

kuckie garncarstwo nie było rozwinięte

trud w niedzielnym biegu poświęcam

Walerij Bożenów.

wiezioną glinę mieszamy z wodą, aż

wyroby wypala się przy temperatu-

i przez to uległo zapomnieniu. Warto

uzyska konsystencję gęstej śmieta-

rze 1000 ˚C. W piecu uzyskują bar-

jednak odradzać swoje tradycje, jest

ny. Potem tę mieszankę wylewamy

wę intensywnej terakoty. Następnie

to też i oferta dla gości.

do specjalnych form gipsowych. Gips

moczy się je w mleku, poczym zno-

Garncarska rodzina długo bada-

wchłania wilgoć, w taki sposób pozo-

wu wkładane są do pieca, tym razem

ła pokuckie tradycje. Mykytiukowie

staje potrzebna do produkcji glina o

temperatura wynosi 400˚C. Przy ta-

zbierali stare wyroby ceramiczne po

odpowiedniej konsystencji, podobna

kiej temperaturze mleko wypala się

wioskach, u przyjaciół i znajomych.

do plasteliny. Można ją przenieść na

i wszystkie pory gliny otwierają się.

Dokładnie odrysowywali wzory i wi-

koło garncarskie.

– W taki sposób otrzymujemy „żywą

zerunki, opracowywali własne. Jeden

Mykytiukowie tworzą swoje wy-

ceramikę”, która „oddycha”, – wy-

z braci, Anton, studiował w Instytucie

roby wyłącznie ręcznie, nie uznają

jaśnia Bogdan. – Kiedy do takiego

Sztuki Użytkowej w Kosowie. Nie

mechanicznego sztancowania.

naczynia wlejemy płyn, po pewnym

chciał wyłącznie kopiować, zaczął

Tworząc ceramikę artysta prze-

czasie na jego powierzchni pojawią

tworzyć coś własnego. – Anton od

kazuje jej swoją energię. Wyroby nie

się kropelki – oznacza to, że glina

dawna próbował coś lepić, ma bardzo

udają się podenerwowanym twór-

oddycha. Z czasem pory zamyka-

twórcze podejście, – chwali brata Bog-

com, sama glina też ma energię,

ją się. Im częściej korzystamy z

dan. – Studiowałem na Politechnice

naczynia, tym staje się twardsze

i mocniejsze. Niezwykle smaczne

są kasze i barszcz z naszych mis,

szczególnie, kiedy przygotowane są

na otwartym ogniu!

Garncarze z Horodenki tworzą

przeważnie niedrogie naczynia użyt-

biegacze na lwowskiej starówce

kowe: garnuszki, serwisy, miski, ma-

kutry, pojemniki na chleb, dzbanki.

Majówka młodzieżowa

Wszystkie naczynia stworzone są z

ekologicznegotworzywa,sąpraktycz-

Dwudziestoosobowa grupa młodzieży ze Lwowa, Sambora,

ne i czerpią swoje wzory z folkloru.

Najbardziej interesujące są naczynia

Mościsk, Strzałkowic, Łanowic, Siemianówki, Trzcieńca,

w „stylu twerskim”. Są to masywne

Krysowic uczestniczyła w majówce zorganizowanej przez Klub

wyroby, w kolorze od jasno-szarego

Stypendystów SEMPER POLONIA we Lwowie.

po czarny, z masywnymi uchwytami.

– Stworzyliśmy naczynia, z których

miasto, w okolice miejscowości Pod-

EuGENiuSZ SAŁo tekst

korzystano zapewne w czasach ksią-

borce. Przy ognisku omawiano nowe

lwowksp.at.ua zdjęcie

która uspokaja. Dlatego garncarstwo

żęcych – mówi Bogdan. – Zaprojek-

Lwowskiej na wydziale architektury.

pomysły i plany Klubu Stypendystów

wykorzystywane jest w terapiach i

towaliśmy je, biorąc pod uwagę, że

Stało się tak, że musiałem wyjechać za

Najprzyjemniejsze są wiosenne

SEMPER POLONIA. Było to pierw-

pedagogice. Wyroby Mykytiuków są

pomiędzy Dniestrem, Prutem i Duna-

granicę. Po powrocie już nie kontynu-

spotkania, korzystając z wolnych,

sze spotkanie w szerszym gronie

lekkie. Świadczy to o mistrzostwie

jem mieszkali nasi przodkowie. Było

owałem nauki, a zająłem się rodzinnym

majowych dni – 9 maja br. młodzież

zorganizowane przez nowego preze-

artystów, bo takie doświadczenie

to słowiańskie plemię i zamieszkiwa-

biznesem. Do pomocy zgłosili się dwaj

zorganizowała majówkę i udała się

sa Dominikę Pasternicką i członków

gromadzi się lata całe, a potem ręce

ło współczesne Pokucie. Z czasem

kuzyni Igor i Taras Pałamarczukowie

na całodniową pieszą wycieczkę za

zarządu.

same wyczuwają grubość ścianek

przekształciło się w narody ukraiński i

i nasi rodzice – Mychajło i Natalia.

naczynia. Po zdjęciu z koła wyroby

mołdawski. Pozostało po nich bardzo

Tajemnica wyrobów rodziny My-

są ozdabiane. Ozdoby robi się przy

mało pamiątek. Dlatego zastosowa-

kytiuków polega na tym, że wykonane

pomocy cienkich stalowych rysików.

liśmy swego rodzaju rekonstrukcję

są z rzadkiej, błękitnej gliny, posia-

Naczynia ozdabiane są delikatnymi

historyczną. Bardziej tradycyjną jest

dającej właściwości lecznicze. Przy-

liniami geometrycznymi, rzadziej or-

brązowo-czerwona ceramika w stylu

gotowując tworzywo Mykytiukowie

namentyką roślinną. – Na naszych

„Ruś Czerwona”.

mieszają ją z żółtą, która usuwa z or-

terenach nie było bogatego zdobnic-

Rodzina Mykytiuków wytwarza

ganizmu toksyny. Produkując cerami-

twa, postanowiliśmy wykorzystywać

gliniane figurki i płaskorzeźby, flaszki

kę pokucką nie wykorzystują żadnych

wzory, zaczerpnięte ze starych ha-

i inne upominki. Jednak w warsztacie

chemicznych związków do pokrywa-

ftów czy ozdób na chatach – dodaje

powstaje najwięcej naczyń, Myky-

nia wyrobów, ponieważ niwelują one

Anton, który podczas naszej rozmo-

tiukowie lubią powtarzać, że jest to

właściwości lecznicze gliny.

wy zdążył już udekorować artystycz-

podstawowe powołanie prawdziwe-

Glinę na swoje wyroby przywo-

nym wizerunkiem dużą misę.

go garncarza.

żą z okolic Kołomyi i z… Doniecka.