21

www.kuriergalicyjski.com * kurier galicyjski * 31 maja–13 czerwca 2013 nr 10 (182)

wykonawcę partii celesty (w arii Pa-

brzmiący i przygotowany głosowo

„Czarodziejskiego fletu” da począ-

ZBIgNIEW CHRZANOWSkI

pagena z II aktu – „Ein Mädchen oder

dawał przyjemność w odbiorze.

tek w przywracaniu na deski opery

Weibchen”) – wykonana była stylowo

Pomimo  pewnych  niedocią-

we Lwowie dzieł scenicznych Mo-

W 1978 r. Ministerstwo Kultury

i z polotem (piękne ozdobniki!). Szko-

gnięć należy uznać wystawienie

zarta. Wolfgang Amadeus stworzył

i Sztuki PRL przyznało Zbigniewowi

da tylko, że nie na prawdziwej cele-

„Czarodziejskiego fletu” na scenie

ich ponad 20, zaś niektóre z jego

Chrzanowskiemu odznakę Zasłużo-

ście, tylko na… syntezatorze, a prze-

Lwowskiej Opery za ważne wyda-

oper były tu grane przez polski ze-

ny dla Kultury Polskiej. Od 1983 r.

spół operowy jeszcze przed II wojną

cież instrument taki przydałby się w

rzenie artystyczne bieżącego sezo-

jako aktor i reżyser związany był z

światową. Miejmy też nadzieję, że

składzie orkiestry teatralnej nie tylko

nu. Zasługi reżysera i zespołu są tu

teatrami Szczecina, Wrocławia i Wał-

aby obcować z dziełami Mozarta

w „Czarodziejskim flecie” – ważną

ogromne. Bez wątpienia przywróce-

brzycha, przygotowując również pro-

nie trzeba będzie jeździć wyłącznie

partię celesty przewidział sam kom-

nie po tak wielu latach do repertuaru

gramy dla Ośrodków Telewizyjnych

do Warszawy czy Krakowa, zaś dla

pozytor chociażby w wystawianym

dzieła scenicznego Mozarta stano-

we Wrocławiu i Szczecinie.

Lwowskiego Narodowego Teatru im.

przez Operę Lwowską balecie Czaj-

wi wydarzenie wielkiej wagi. Dwaj

W 2008 r. z okazji jubileuszu 50-

Salomei Kruszelnickiej nadejdą z Ki-

kowskiego „Dziadek do orzechów”

doskonali soliści budzą nadzieje

lecia działalności artystycznej Pol-

na przyswojenie we Lwowie idiomu

jowa subwencje na to, by w orkie-

(«ЩелкунчикČ).

skiego Teatru Ludowego został od-

strze pojawiły się tak „egzotyczne”

Mocną stroną Opery Lwowskiej

wykonawczego kompozycji wielkie-

Urodził się w 1935 r. we Lwowie

znaczony Srebrnym Medalem „Za-

zachodnioeuropejskie instrumenty

jest jej chór – i nie było inaczej tak-

go Wolfganga Amadeusa. Miejmy

w gmachu Teatru Skarbkowskego.

służony Kulturze Gloria Artis”. Takie

nadzieję, że doniosła premiera

jak celesta i klawesyn.

że w „Czarodziejskim flecie”. Dobrze

Ukończył slawistykę na Uniwersy-

samo odznaczenie otrzymał zespół

tecie Lwowskim i wydział reżyserii

Teatru Polskiego. Reżyser współpra-

Wyższej Szkoły Teatralnej przy Te-

cuje z Ukraińskim Teatrem im. Marii

Mozart w Wiedniu i we Lwowie

atrze im. Wachtangowa w Moskwie.

Zańkowieckiej i Operą Lwowską. W

W 1966 r. po śmierci Piotra Hausva-

kwietniu 2013 roku Zbigniew Chrza-

tera, został kierownikiem artystycz-

nowski wyreżyserował na scenie

MiCHAŁ PiEkARSki

nym Polskiego Teatru Ludowego

operowej we Lwowie „Czarodziejski

przy Domu Nauczyciela we Lwowie.

flet” W. A. Mozarta.

Wolfgang Amadeus  Mozart

(1756–1791) był autorem ponad 20

dzieł scenicznych – oper poważnych

kraków w hołdzie Sołtysowi

(opera seria), oper komicznych (ope-

ra bufffa) i singspieli (śpiewogier).

W hołdzie kompozytorowi Mieczysławowi Sołtysowi

Wiele z nich wystawiano we Lwowie

począwszy od końca XVIII wieku aż

w 150. rocznicę urodzin, zadedykowano lwowskie kon-

po czasy Polski międzywojennej.

certy Akademickiego Chóru Organum z Krakowa

Dopiero po II wojnie światowej tra-

z Zespołem Instrumentalnym Ricercar. W dniach 24-26

dycja została przerwana. We Lwowie

jeszcze w XVIII wieku, w roku 1792

maja zespoły gościły w rodzinnym mieście kompozytora.

wystawiono dwa dzieła sceniczne

Mozarta: „Wesele Figara” (prapre-

miera: Wiedeń 1786) i „Czarodziejski

flet” (prapremiera: Wiedeń 1791). Na

uwagę zasługuje fakt, że publiczność

lwowska miała okazję zapoznać się z

„Czarodziejskim fletem” już w rok po

tym jak po raz pierwszy dzieło to za-

brzmiało na przedmieściach Wiednia

- teatr nazywał się Freihaustheater auf

der Wien. Nie była to bowiem opera

przeznaczona dla teatru cesarskiego

(czyli inaczej teatru zamkowego –

Burgtheater), tylko śpiewogra (sing-

Akademicki Chór organum pod batutą Bogusława Grzybka

spiel – czyt. „zingszpil”) dla mniej

wybrednej publiczności z przedmieść

przyjacielem chóru i jako metropolita

KOnSTanTy CZawaGa

stolicy Austrii. Jest to jednocześnie

krakowski, i następnie jako urzędują-

tekst i zdjęcie

ostatnie dzieło sceniczne wielkiego

cy papież Jan Paweł II.

W katedrze p.w. Wniebowzięcia

– Cieszymy się, że słowa ku

Wolfganga Amadeusa, który umiera

Najświętszej Marii Panny we Lwowie

czci św. Stanisława, patrona nasze-

w roku 1791, w wieku 36 lat.

zabrzmiały m.in. fragmenty orato-

go narodu, naszej Polski zabrzmią w

We Lwowie – od roku 1772 od-

riów Mieczysława Sołtysa, polskiego

tej świątyni. A zatem niechaj zabrzmi

ciętym od Rzeczypospolitej i wcielo-

kompozytora, dyrygenta i pedagoga,

piękna polska muzyka i utwory ku czci

nym do Austrii – w 1789 r. dyrektorem

urodzonego i działającego we Lwo-

Madonny, – mówił Bogusław Grzybek.

teatru austriackiego został Franz He-

wie. Zespoły uświetniły też oprawą

Koncerty odbyły się z okazji przy-

inrich Bulla (z pochodzenia Czech).

muzyczną mszę św. w bazylice me-

padającej w tym roku 150. rocznicy

Teatr mieścił się wówczas w ciasnym

tropolitalnej.

urodzin kompozytora, dyrygenta i pe-

i niewygodnym budynku przerobio-

Przed rozpoczęciem koncertu dy-

dagoga Mieczysława Sołtysa (1863-

nym z dawnego kościoła pofrancisz-

rygent Bogusław Grzybek zaznaczył,

1929). Mieczysław Sołtys kształcił

kańskiego (obecna ul. Teatralna),

że Mieczysław Sołtys pozostawił w

się u Karola Mikulego w Konserwato-

rozebranym w latach 40. XIX w.

swojej teczce kompozytorskiej cieka-

rium Galicyjskiego Towarzystwa Mu-

Bulla sprowadzał do Lwowa

kompozytora – Franz Xaver Wol-

Popularność we Lwowie „Czaro-

wy i wielki dorobek. – Dzisiaj pragnie-

zycznego we Lwowie. Studiował na

wszelkie nowinki scen wiedeńskich.

fgang Mozart. Należy przypomnieć

dziejskiego fletu” była tak ogromna,

my przywołać te wspaniałe dźwięki,

Wydziale Filozoficznym Uniwersyte-

Dla władzy austriackiej teatr pełnił

o dokonaniach polskiej sceny ope-

że przedstawienie to wystawiano

które towarzyszą nam również w

tu Lwowskiego. Naukę kontynuował

bowiem ważną rolę polityczną –

rowej (zespół austriacki ostatecznie

wiele razy (grano je w latach 1792-

rocznicę Ślubów Jana Kazimierza w

w Wiedniu i Paryżu. Po powrocie do

chodziło o upodobnienie Lwowa do

zakończył swoją działalność w 1872

1794). Dwieście lat temu nie należa-

tej świątyni, – powiedział maestro.

Lwowa został profesorem Konser-

stolicy rozległego imperium Habs-

Bogusław Grzybek jest założy-

r.), która w okresie 1872–1939 wysta-

ło to do częstego zjawiska, bowiem

watorium Galicyjskiego Towarzy-

cielem i kierownikiem Akademickie-

stwa Muzycznego. Od 1899 pełnił

burgów – także poprzez wykonywa-

wiała m.in. „Don Giovanniego” („Don

wiele spektakli schodziło wówczas z

go Chóru „Organum”. Chór powstał

funkcję dyrektora Galicyjskiego – a

ny repertuar. Aby jednak pozyskać

Juan”), „Wesele Figara” i „Uprowa-

afisza już tego samego sezonu. Gdy

w roku 1969, od lat z powodzeniem

po odzyskaniu niepodległości – Pol-

sobie lwowską publiczność – poza

dzenie z Seraju” wielkiego Wolfgan-

w roku 1795 dyrekcję lwowskiego

koncertuje w niemal wszystkich kra-

skiego Towarzystwa Muzycznego

austriackimi urzędnikami nie mówią-

ga Amadeusa. Zaś siłami Polskiego

teatru (początkowo sceny polskiej,

jach europejskich oraz w USA. Był

we Lwowie. Uczył gry na fortepianie

cą po niemiecku, a w większości tylko

Towarzystwa Muzycznego pod ba-

potem obydwu – polskiej i austriac-

nagradzany w wielu konkursach.

oraz przedmiotów teoretycznych.

po polsku, z okazji premiery „Czaro-

tutą Adama Sołtysa w roku 1927 za-

kiej) objął przybyły z Warszawy Woj-

Bogusław Grzybek prowadzi dzia-

Znany był jako krytyk muzyczny i re-

dziejskiego fletu” w 1792 r. lwowski

prezentowano „Cosi fan tutte” („Tak

ciech Bogusławski, postarał się on o

łalność pedagogiczną w Szkole

daktor Wiadomości Artystycznych.

teatr przygotował specjalne programy

czynią wszystkie”). Przedstawienia

nową inscenizację „Czarodziejskie-

Muzycznej II stopnia im. Władysła-

Jego twórczość obejmuje niemal

w języku polskim zawierające tłuma-

odbywały się w wybudowanym w

go fletu” zaprezentowaną w mieście

wa Żeleńskiego jako kierownik arty-

wszystkie gatunki i formy, przede

czenie libretta (treści opery).

1842 r. teatrze skarbkowskim (dzi-

w 1797 r. Dotąd niezbadana jest za

styczny chóru „Pro Musica”. Ponadto

wszystkim jednak muzykę drama-

siejszy Teatr im. M. Zańkowieckiej),

to kwestia wystawień „Czarodziej-

prowadzi Zespół Instrumentalny „Ri-

tyczną, w tym opery wystawione

Aria Papagena – przekład lwowski

a później we wzniesionym w 1900

skiego fletu” na scenie lwowskiej w

cercar”. Pełni obowiązki organisty w

na scenie Teatru Wielkiego we

„Czarodziejskeigo fletu” z 1792 r.

r. Teatrze Wielkim (dzisiejsza Opera

XIX i pierwszej połowie XX w.

Bazylice Mariackiej. Za swoją dzia-

Lwowie. Wśród dzieł Mieczysława

Jam ptasznik biedny, dopiero z lasa

Lwowska). Tradycje dzieł scenicz-

Inne dzieła sceniczne Mozarta

łalność artystyczną otrzymał wiele

Sołtysa są m.in. oratoria „Śluby

Przychodzę wesoły, ho sasa

nych Mozarta na scenach lwowskich

były grane we Lwowie także w wieku

prestiżowych nagród i odznaczeń.

Jana Kazimierza” do słów Sewe-

Ptasznik ze mnie zawołany

są zatem długie, obejmując okres

XIX i XX aż do okresu międzywojen-

Bogusław Grzybek opowiedział,

ryny Duchińskiej i „Królowa Korony

Młodym, starym dobrze znany.

zaboru austriackiego i czasy II Rze-

nego. Dodajmy – w mieście, gdzie

że Chór Organum był bardzo związa-

Polskiej” do tekstu Lucjana Rydla.

Wabiki różne urządzić umiem,

czypospolitej.

ny z Janem Pawłem II. Od początku

w pierwszej połowie XIX w. przez

Pochowany jest na Cmentarzu Ły-

Na gwizdaniu się także rozumiem.

istnienia zespołu papież był wielkim

czakowskim.

pewien czas mieszkał syn wielkiego

KG