23

www.kuriergalicyjski.com * kurier galicyjski * 30 września­14 października 2013 nr 18 (190)

tarników, ani choćby jakiegoś ich

spokojny. McArthur modli się. (Kilka

Być może musial wybiec bez odpo-

Dowódcą latarników zostal naj-

latarni. Ale w latarni też nie bylo niko-

śladu. Widać bylo za to ślady jakie

godzin później) ja, Ducat i McArthur

wiedniego ubrania, ale czy wtedy

bardziej z nich doświadczony w tej

go z latarników. W kuchni znaleziono

pozostawily po sobie potworne fale.

modlimy się. 14 grudnia: brak zapi-

mialby czas i pomyślalby o tym, aby

pracy ­ 43 letni James Ducat. Od 20

zimny popiól w palenisku. Naczynia

Przypomnę, że 1 metr sześcienny

su. 15 grudnia: (godzina 9:00 rano).

zatrzymać zegary i pedantycznie po-

lat byl latarnikiem i slużyl już w najbar-

i talerze staly na zmywarce czysto

wody waży tonę!

Sztorm ucichl, morze spokojne. Bóg

zamykać na klucz wszystkie drzwi

dziej trudnych i wymagających wa-

wymyte. Jedno z krzesel bylo prze-

Przystań dla lodzi byla komplet-

jest ponad wszystkim!".

wejściowe i furtkę w ogrodzeniu?

runkach. Czlowiek, na którym można

wrócone. Leżalo na podlodze wska-

nie zniszczona. Stalowe poręcze,

Oryginalny dziennik latarni zagi-

- Raczej na pewno nie. Dlugo my-

bylo polegać. Pierwszym asystentem

zując, że ktoś gwaltownie poderwal

do których cumowano lódź byly po-

nąl i wszyscy opieramy się na póź-

ślalem o tym, co zrobil wtedy McAr-

zostal Thomas Marshall, zaś drugim

się od stolu odpychając krzeslo do

skręcane i powyrywane z betonu.

niejszych jego kopiach. Najwyraźniej

thur i wiecie Państwo, co przychodzi

asystentem Donald McArthur. Obaj

tylu. I w calej latarni tylko to wskazy-

Lodzi nie bylo. Pozostaly po niej tylko

widać, że dziennik pisany byl przez

mi do glowy? ­ Zapewne polecial tak

doświadczeni marynarze. Czwartym

walo na jakieś gwaltowne dzialanie.

porwane liny. Żelazne schody leżaly

Thomasa Marshalla, pierwszego asy-

jak stal, w koszuli, by ratować kole-

latarnikiem byl Joseph Moore.

Wszędzie byl lad i porządek. Na

poskręcane i urwane z zaczepów.

stenta. Niektórym wydaje się, że zapi-

gów, ale na dworze zobaczyl coś,

Znalazlem fajny zapis mówią-

wieszaku brakowalo dwóch komple-

Szyny kolejki dostawczej zostaly wy-

sów w dzienniku powinien dokonywać

co kazalo mu natychmiast wracać,

cy, że pracownikom latarni Eilean

tów nieprzemakalnych ubrań i butów

rwane z betonu, pogięte i przywalone

dowódca zalogi latarni. Wcale nie jest

by zamknąć latarnię! Może zobaczyl

Mor dostarczać się będzie żywność

roboczych, tak zwanych olejaków,

skalą ważącą ponad tonę. Na szczy-

to prawdą. Podobnie jest w każdej

coś, co moglo wniknąć do latarni?

i zaopatrzenie tak często, ,,jak na to

należących do Ducata i Marshalla.

cie urwiska, wystającego tutaj ponad

flocie. Dziennik wypelnia dowódca

Kapitan ,,Hesperusa" zostawil

pozwoli pogoda i stan morza". Od

Lóżka byly zaslane, a oba zegary

poziom morza na 60 metrów, pas

lub osoby przez niego wyznaczone,

trzech ochotników do pomocy Jose-

razu widać, w jak uroczym miejscu

staly, choć byly nakręcone! Niepraw-

krawędzi klifu obdarty zostal z darni

na przyklad oficerowie wachtowi,

phowi Moore owi, a sam wyslal z mo-

przyszlo im pelnić slużbę.

dą jest, jak piszą niektórzy, że zegary

aż do bialego kamienia na szeroko-

więc w fakcie pisania dziennika przez

rza depeszę do Northern Lighthouse

Jak już wspomnialem, latarnia

byly nienakręcone. O to chodzi, że

ści 10 metrów. Jakie fale musialy tu

Marshalla, niczego nadzwyczajnego

Board: ,,Na wyspach Flannan zdarzyl

rozpoczęla pracę 7 grudnia 1899

byly nakręcone, tylko ktoś, lub może

uderzać, skoro jak powiadam, morze

nie ma. Rzeczą nadzwyczajną jest

się jakiś straszny wypadek. Trzech

roku. Wszystko bylo dobrze aż do

COŚ, zegary zatrzymalo. Lampy

znajduje się 60 metrów poniżej kra-

natomiast opis sztormu, który rozpo-

latarników: Ducat, Marshall i McAr-

czasu, gdy parowiec ,,Archtor", idący

latarni byly wygaszone, bardzo do-

wędzi klifu?

cząl się 12, a zakończyl 15 grudnia.

thur zniknęli z wyspy. Zegary byly za-

z Filadelfii do Leith, 15 grudnia 1900

kladnie wyczyszczone, knoty facho-

Otóż od 12 do 15 grudnia w okolicy

roku, przeplywając kolo latarni Eilean

wyspy Eilean Mor panowala wręcz

Mor zauważyl, że latarnia nie świeci,

wspaniala, jak na ten rejon pogo-

pomimo zapadającej nocy i bardzo

da, a sztorm rozpocząl się dopiero

zlej pogody, która nadal pogarszala

po poludniu dnia 15 grudnia. Byl to

się z godziny na godzinę. Kapitan

czas, kiedy wyspę Eilean Mor mijal

rozkazal wystrzelić rakiety sygnaliza-

statek ,,Archtor", który wtedy zauwa-

cyjne, ale latarnia nie odpowiedziala.

żyl brak światla na latarni. Co więc u

Zatroskany kapitan zglosil to w porcie

Boga Ojca, opisuje dziennik? Jakiż

Oban, do którego zawinąl 16 grudnia.

to sztorm szalal kolo latarni, kiedy

Jego zaloga z przekonaniem utrzy-

wszyscy wokól odnotowali wtedy

mywala, że zaobserwowano upiorny

dobrą pogodę? Czas, który dziennik

statek pelen szkieletów odbijający od

nazywa końcem sztormu, stanowi

Eilean Mor, ale szkocka straż ochro-

przecież dopiero początek silnego

ny wybrzeża z Obanu jakoś nie bar-

sztormu, który na wiele dni sparali-

dzo chciala w to uwierzyć. Z powodu

żowal calą okolicę. To dlatego statek

sztormu, który akurat się rozszalal,

ratunkowy ,,Hesperus" musial cze-

można bylo udać się w stronę latarni

kać na możliwość rejsu na Eilean

dopiero 26 grudnia w poludnie. Wy-

Mor. Latarnikom nie moglo się zda-

slano tam statek ratowniczy ,,Hespe-

wać, że prawdziwa data 15 grudnia,

rus", który po drodze zabral z wyspy

to 12 grudnia, a sztorm z 15 grudnia

Lewis latarnika Josepha Moore, któ-

nie mógl się im wydawać sztormem

remu akurat kończyl się okres pobytu

Obecny wygląd latarni Eilean Mor. Na pierwszym planie ,,kapliczka św. Flannana", czyli

z 12 grudnia. Mamy świadka. Statek

na tej wyspie. Po dotarciu w pobliże

prościej ,,psia buda"

,,Archtor". Gdy pod wieczór 15 grud-

latarni zauważono dziwną pustkę

nia przeplywal kolo latarni, latarnia

trzymane, a inne znaki wskazują, że

wokól latarni, brak flagi na jej masz-

wo przycięte, zbiorniki napelnione

Sztorm tylko dla latarników

się nie palila. Nie bylo już latarni-

wypadek musial się zdarzyć okolo

cie, a także brak kogokolwiek z za-

paliwem, tylko latarników nigdzie nie

Eilean Mor?

ków. Nie mogli widzieć sztormu z 15

tygodnia temu. Biedacy musieli być

logi latarni, kto by zainteresowal się

W latarni Joseph Moore znalazl

bylo. Po prostu zniknęli!! Wkrótce

grudnia!

zrzuceni przez wichurę z klifu lub

przybyciem statku. Wokól bylo pusto

tak zwany logbook, czyli dziennik

przekonano się, że nie bylo ich nie

Proszę pomyśleć. Na latarni sta-

utonęli, próbując ratować dźwig lub

i cicho. ,,Hesperus" dal znak syreną

latarni, odpowiednik dziennika okrę-

tylko w latarni, ale i na calej wyspie!

nęly zegary, a wyspę ogarnąl dziki

coś podobnego".

okrętową, a potem wystrzalem sy-

towego, które znajdują się na stat-

Brak olejaków Ducata i Marshal-

sztorm, który tak naprawdę, pokazal

Ten rodzaj gwaltownej śmierci

gnalowego dzialka, ale i to spotkalo

kach. Zapiski ostatnich dni wprawily

la wskazuje, że obydwaj wyszli na

się dopiero za cztery dni! Przecież

jakoś tak od razu narzucil się wszyst-

się z brakiem jakiejkolwiek reakcji.

wszystkich w zdumienie: ,,12 grud-

dwór, a McArthur pozostal w latarni.

to jakaś manipulacja czasem! Ra-

kim. Wszyscy od razu uznali, że

Statek podszedl więc do mola, które

nia: morze szaleje. Bardzo wysokie

Moglo tak być. Widocznie McArthur

dzilbym zwrócić większą uwagę na

latarników zabil sztorm. I wtedy na

okazalo się poważnie zniszczone. Tu

fale walą w latarnię. (Kilka godzin

mial tego dnia wachtę przy lampach

,,psią budę", czyli ,,kapliczkę święte-

świeżo, i teraz po wielu latach...

też nie zastano nikogo z zalogi la-

później). Sztorm wciąż szaleje, nie

i wlaściwie nie mógl opuszczać wie-

go Flannana". Glupstwa wypisuję?

Joseph Moore i marynarze prze-

tarni. Mocno zdenerwowany Joseph

można wyjść na zewnątrz. Ducat

ży. Dalsze rozważania nie ukladają

­ Marshall w logbooku notuje, że

szukali calą, niewielką przecież

Moore pobiegl do latarni, ale furtka w

spokojny. McArthur placze. 13 grud-

się już tak logicznie. Można się do-

latarnię demoluje sztorm, ale byl

wyspę. Nigdzie nie znaleźli cial la-

jej ogrodzeniu okazala się zamknięta

nia: sztorm przez calą noc. Ducat

myślać, że na dworze stalo się coś

to sztorm tylko dla latarników Eile-

na klucz! Moore wrócil więc z powro-

okropnego, bo McArthur wybiegl na-

W kuchni znaleziono zimny popiól w pa-

an Mor. Dla wszystkich innych tego

tem na statek zameldować o tym

gle z latarni bez ubrania ochronnego.

lenisku. Naczynia i talerze staly na zmy-

sztormu nie bylo!

kapitanowi. Kapitan przydzielil mu

A przecież byl to grudzień! Zima na

bosmana i dwóch marynarzy. Razem

pólnocy! Kto wychodzi na dwór bez

warce czysto wymyte. Jedno z krzesel

I jeszcze jeden element, na który

wylamali furtkę i drzwi wejściowe do

porządnego ubrania? No dobrze.

bylo przewrócone. Leżalo na podlodze

nie zwracamy uwagi (ani wtedy, ani

wskazując, że ktoś gwaltownie poderwal

teraz), zafascynowani falami o wy-

sokości 60 metrów i silą huraganu

się od stolu odpychając krzeslo do tylu.

unoszącą ludzi w powietrze. Proszę

I w calej latarni tylko to wskazywalo na

Państwa, proszę uważnie przeczy-

tać zapiski pierwszego asystenta

jakieś gwaltowne dzialanie. Wszędzie byl

Marshalla. Latarników nie zmyla po-

lad i porządek. Na wieszaku brakowalo

tworna fala, ani nie zwial ich huraga-

dwóch kompletów nieprzemakalnych

nowy wiatr. Marshall napisal, że 15

grudnia o godzinie dziewiątej rano

ubrań i butów roboczych, należących do

sztorm już minąl! Za uratowanie

Ducata i Marshalla. Lóżka byly zaslane,

życia w tym upiornym sztormie Mar-

shall zdążyl jeszcze podziękować

a oba zegary staly, choć byly nakręcone,

Panu Bogu. Sztorm minąl i zaloga

tylko ktoś, lub może COŚ, zegary zatrzy-

latarni go przeżyla, a gdy wszystko

malo. Lampy latarni byly wygaszone,

się uspokoilo... zaloga latarni znik-

nęla! Gdy ginęli, nie bylo już fal na

bardzo dokladnie wyczyszczone, knoty

60 metrów, ani huraganu zdolnego

fachowo przycięte, zbiorniki napelnione

zdmuchnąć silnego chlopa z klifu do

morza.

paliwem, tylko latarników nigdzie nie

Czy tego naprawdę nikt nie wi-

bylo. Po prostu zniknęli!

Nie wiadomo, co to jest. Na pewno nie psia buda

dzi?