25

nr 9 (397) | 17­30.05.2022

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Interesującą jest również

lubelskigo. Studiowal w szkole

ipoludniowo-wschodniejPolsce,

w Polskiej Szkole Wojskowej

w Lublinie i na uczelni Agro-

biografia uczestnika Wiosny

po upadku powstania byl zna-

w Genui we Wloszech, w wal-

Ludów na Węgrzech Alek-

nomicznej na Marymoncie pod

nym dziennikarzem i pisarzem,

kach powstania byl ciężko

sandra Trzaski Konopackiego,

Warszawą, a następnie w Szko-

w latach 1881-1882 redaktor

ranny, więziony w Rzeszowie,

05.06.1828­28.09.1906. Uro-

le Politechnicznej w Pulawach.

,,Glosu

Stanislawowskie-

byl urzędnikiem w gminie

dzil się w miejscowości Poni-

Byl czlonkiem polskich tajnych

go", dziennikarz czerniowiec-

Kniahinin;

kowica w rejonie Brodów na

towarzystw, wspólpracując ze

kiej ,,Gazety Polskiej" i ,,Kuriera

· Aleksander Nęcki, 24.12.1844

Ziemi Lwowskiej. W 1848 roku

swym szwagrem Jaroslawem

Stanislawowskiego";

­ 15.03.1892, kapitan kosy-

wstąpil do polskiego ochotni-

Dąbrowskim. Udalo mu się na-

·

Jan Dąbrowski, 1834­1882,

nierów oddzialu gen. Maria-

czego legionu do artylerii pie-

klonić do udzialu w powstaniu

urodzony na Wolyniu, w po-

na Langiewicza, studiowal

choty. Pod dowództwem Józefa

większość studentów Szkoly

wstaniu bral udzial ze swym

w Polskiej Szkole Wojskowej

Wysockiego walczyl w oddzia-

Politechnicznej i przystąpie-

ziemianinem. Zeslany na

w Genui we Wloszech;

lach Lajosza Koszuta na Wę-

nia ich do oddzialu por. Alek-

Sybir, uciekl stamtąd do Ru-

· Bronislaw

Rapacki,

grzech. Rząd węgierski zezwo-

sandra Żdanowicza. Z czasem

munii, zamieszkal w miej-

01.06.1842­14.06.1880, czlo-

lil Józefowi Wysockiemu na

walczyl w oddziale plk. Leona

scowości Botoşany na polu-

nek Centralnego Narodowe-

tworzenie polskich oddzialów

Czechowskiego jako szef żan-

dniowej Bukowinie, zostal tu

go Komitetu Polski, uczest-

ochotniczych w liczbie 5 tys.

darmerii pow. hrubieszow-

pracownikiem kolei. Z cza-

nik powstania, aresztowany

KAROL ŚWIDZIŃSKI, UCZESTNIK

żolnierzy. Po porażce rewolucji

skiego. Utworzyl ochotniczy

sem przeniósl się do Stani-

przez wladze rosyjskie w 1861

POWSTANIA STYCZNIOWEGO

w 1849 roku polski legion prze-

oddzial  strzelców  konnych

slawowa i byl tu magazynie-

roku z wyrokiem śmierci. Na

I KOMUNY PARYSKIEJ

nosi się do Imperium Osmań-

i na jego czele prowadzil walkę

rem na kolei;

emigracji mieszkal w Nor-

skiego i zostaje internowany.

partyzancką. Po upadku po-

·

Lucjan Dąbrowski, 1822­

· Stanislaw  Grzegorzewski,

wegii i Prusach, gdzie spędzil

W Stambule Aleksander Kono-

wstania jakiś czas zamieszku-

1881, pulkownik w oddziale

1842­25.01.1903, porucznik

w areszcie dwa lata i zostal

packi zatrudnia się w angiel-

je w Galicji. Z czasem przenosi

gen. Mariana Langiewicza,

oddzialu gen. Mariana Lan-

przekazany wladzom rosyj-

skim konsulacie. Bierze udzial

się do Belgii, gdzie studiuje na

jeden z najbardziej doświad-

giewicza, wyemigrowal do

skim. Zwolniony zostal dzięki

w wojnie krymskiej 1853-1856

Uniwersytecie w Gondawie.

czonych oficerów, po upad-

Francji i Belgii, gdzie studiowal

obywatelstwu norweskiemu.

roku jako oficer angielskiej

Z braku środków do życia prze-

ku powstania osiadl w Ru-

na politechnice. Po powrocie

W Stanislawowie mial atelier

huzarii. Po wojnie pozostaje

nosi się do Francji. W Paryżu

munii, skąd przeniósl się do

do Galicji byl inżynierem Wy-

fotograficzne.

w wojsku angielskim w stopniu

jest kreślarzem i agentem han-

Stanislawowa;

dzialu Krajowego oraz preze-

kapitana-tlumacza floty. Pod-

dlowym. Przy pomocy Jarosla-

·

Boleslaw Sas Drohomirecki,

sem i czlonkiem honorowym

Na szczególną uwagę zaslu-

czas powstania styczniowego

wa Dąbrowskiego zostaje na-

1839­1888, oficer, walczyl

,,Sokola" w Borszczowie;

guje postać Romana Rawicz Bo-

przewozi zakupioną w Anglii

uczycielem w Polskiej Szkole

w walkach na Litwie, w Sta-

· Andrzej Kamiński, 1832­

cheńskiego, 1842­11.11.1907.

broń dla powstańców w Rosji.

w Batignolles. Należal do Sto-

nislawowie byl inżynierem

18.04.1883, uczestnik po-

Byl podporucznikiem drago-

Jako emeryt rządu angielskie-

warzyszenia Polskiej Emigra-

na kolei;

wstania,

aresztowany

nów armii rosyjskiej i prze-

go przenosi się do Galicji i za-

cji. Podczas wojny franko-pru-

·

Julian Montwill Ejtmino-

w Rzeszowie, po zwolnieniu

szedl na stronę powstańców.

mieszkuje w Stanislawowie.

skiej 1870-1871 roku zglasza

wicz,  zmarl  13.03.1873),

bral udzial w ekspedycji mek-

W stopniu rotmistrza walczyl

Kolejnym

uczestni-

się na ochotnika do 223 bata-

urodzil się na Litwie, kapi-

sykańskiej księcia Maksymi-

w oddziale mjr. Aleksandra

kiem rewolucji na Węgrzech

lionu Gwardii Narodowej. Wal-

tan pulku piechoty im. Księ-

liana, brata Franciszka Józefa I;

Lutticha. W walce 5 lipca 1863

byl  spolonizowany  Ukra-

czy w stopniu sierżanta, a po

cia Karola Pruskiego armii

· Wladyslaw Kossowicz, zmarl

roku pod Chorzenicami w pow.

iniec  Konstanty  Lękawski,

ogloszeniu Komuny Paryskiej

carskiej, przeszedl na stronę

21.04.1890, uczestnik Wiosny

częstochowskim zostal oto-

30.06.1816­06.08.1872. Zimą

zostaje nominowany do stopnia

powstańców, nominowany

Ludów na Węgrzech, walczyl

czony i zasieczony przez koza-

1848-1849 roku wraz z przy-

kapitana. Walczy ze swym od-

na pulkownika, zostal ciężko

w oddziale gen. Józefa Bema.

ków. Otrzymal 18 ran i byl na

jacielem Grzegorzem Osadkow-

dzialem pod Neuilly i Asniéres.

ranny podczas walk;

W powstaniu styczniowym

granicy życia i śmierci. Jednak

skim przechodzą przez Karpaty

Byl czlonkiem sztabu gen. Ja-

·

Agaton Giller, 10.01.1831­

byl rotmistrzem oddzialu gen.

ozdrowial i zostal nominowa-

na Węgry i wstępują do pol-

roslawa Dąbrowskiego, na jego

18.07.1887, jeden z dowód-

Artura Goluchowskiego na

ny na majora. Wyemigrowal do

skiego legionu Józefa Wysoc-

rozkaz tworzy oddzial gwardii

ców powstania, opracowal

Podolu;

Szwajcarii, a z czasem zglosil się

kiego. Po internowaniu legionu

konnej i dowodzi eskadrą wy-

plany zbrojnego oporu, czlo-

· Felicjan

Milerowicz,

na ochotnika do Stanów Zjed-

w Imperium Osmańskim kon-

wiadu konnego XI dzielnicy

nek Rządu Tymczasowego

19.10.1837­15.11.1904,  byl

noczonych do udzialu w wojnie

stanty Lekawski wyjeżdża do

Paryża. 1 maja 1871 roku otrzy-

Polski, stal na czele wydzia-

urzędnikiem skarbowym, sze-

o niepodleglość USA po stronie

Anglii, gdzie zajmuje się han-

muje stopień podpulkownika

lu spraw zagranicznych. Po

regowcem w oddzialach gen.

Stanów Pólnocnych.

dlem. Okolo 1866 roku powraca

Gwardii Narodowej Komuny

emigracji do Prus i Szwaj-

Mariana Langiewicza i gen.

Jedynym zachowanym gro-

do Galicji.

Paryskiej. Podaje się do dymisji

carii przenosi się do Lwowa,

Józefa Wysockiego, pulk. Józefa

bem  uczestników  powsta-

Wśród innych uczestników

po przejściu części oficerów do

ze Lwowa zostaje deporto-

Miniewskiego i plk. Marcina

nia styczniowego na daw-

Gwardii Narodowej gen. Julesa

Wiosny Ludów byli:

wany w 1876 roku za udzial

Borelowskiego. Ranny kilka-

nym  cmentarzu  miejskim

· Stanislaw Jaksa Bykow-

Bergereta. Zostaje aresztowany,

w przygotowaniach do no-

krotnie. Osiadl w Stanislawo-

w Stanislawowie jest grób Karo-

ski, 1815­09.03.1895, zie-

ale zwolniony po interwencji

wego powstania w Rosji.

wie, gdzie byl dyrektorem Kasy

la Świdzińskiego, 04.07.1842­

Jaroslawa Dąbrowskiego i da-

mianin, porucznik Polskiej

Wladze austriackie zezwo-

Oszczędności;

04.06.1877, polskiego poety.

Urodzil się we wsi Skornorohy

Gwardii Narodowej, prze-

lej walczy u jego boku aż do jego

lily mu na powrót do Gali-

· Mieczyslaw  Moklowski,

w pow. hrubieszowskim woj.

śmierci na barykadzie na ul.

wodniczący rady powiato-

cji w roku 1884. Na miejsce

1842­10.11.1905, studiowal

wej w Zaleszczykach;

Myrha. Z Teofilem Dąbrowskim,

osiedlenia wybral Stanisla-

bratem Jaroslawa, emigruje do

· Józef Czerkawski, 1825­

wów, gdzie mieszkala jego

Wielkiej Brytanii, gdzie miesz-

18.04.1897,  czlonek  Pol-

siostra Agrypina Koper-

ka żona gen. Dąbrowskiego

skiej Gwardii Narodowej,

nicka. W 1886 roku zalo-

z dziećmi. Tu zostaje czlonkiem

muzyk-kapelmistrz.

żyl gazetę ,,Kurier Stanisla-

I Międzynarodówki, korzysta-

Na cmentarzu miejskim za

wowski", który ukazywal się

jąc z pomocy finansowej Karola

rok 1906 bylo 38 pochówków

do 1939 roku. W 1981 roku

Marksa i pieniędzy przekaza-

uczestników powstania stycz-

szczątki Agatona Gillera zo-

nych przez Fryderyka Engel-

niowego, w którym uczestni-

staly przeniesione na aleję

sa z Niemiec. Przed wyjazdem

czyli Polacy Litwini, Bialorusi-

glówną cmentarza powąz-

do Galicji otrzymuje pieniądze

ni, Ukraińcy. Powstanie mialo

kowskiego w Warszawie;

na rozwój propagandy socjali-

poparcie za granicą. Powstań-

·

Franciszek

Kopernic-

stycznej w Galicji. W Krakowie

cy stoczyli okolo 1200 walk

ki, 01.04.1825­25.11.1892,

Karol Świdziński pracuje w ga-

i potyczek z wojskami car-

szwagier Agatona Gillera,

zecie ,,Na dziś" i publikuje swoje

skimi. W powstaniu walczyli

urodzil się we wsi Czyżów-

artykuly w ,,Mrówce", ,,Tygo-

też oficerowie i żolnierze ar-

ka gub. kijowskiej. W latach

dniku Wielkopolskim", ,,Strze-

mii carskiej, którzy przeszli na

1843-1862 slużyl w armii

sze". W 1873 roku obejmuje

stronę powstańców. Niestety

carskiej, uczestnik wojny

pracę przy budowie linii kole-

i ten zryw narodowy zakończyl

krymskiej 1853-1856. De-

jowej arcyksięcia Albrechta (li-

się porażką. Okolo 38 tys. osób

mobilizowany w stopniu ma-

nia Lwów-Stryj-Stanislawów)

zostalo skazanych na zsylkę na

jora. W 1863 roku dolączyl

i przenosi się do Stanislawowa.

Sybir, a okolo 10 tys. udalo się

do powstania w stopniu pul-

Tutaj się żeni. Wkrótce umie-

na emigrację.

kownika. Byl szefem szta-

ra na gruźlicę. Żona po śmierci

Pośród znanych powstań-

bu i dowódcą kawalerii gen.

wydaje we Lwowie tomik jego

ców osiadlych w Galicji byli:

Edmunda Taczanowskiego,

wierszy ,,Poezje".

· Wladyslaw Cichorski, zmarl

a z czasem wojskowym ko-

W czasie dewastacji cmen-

w 1877r., pulkownik, pseu-

mendantem piotrkowskiego,

tarza w 1980 roku wladze

donim ,,Zameczek", organi-

sieradzkiego, wieluńskie-

zachowaly jego grób, jako

zator zbrojnego oddzialu gen.

go i kaliskiego powiatów.

uczestnika Komuny Pary-

Zygmunta Padlewskiego;

Z rodziną wyemigrowal do

skiej ­ jak wówczas mówio-

· Wladyslaw

Ciesielski,

Szwajcarii. Po powrocie do

no: ,,pierwszego komunisty

1842­14.05.1893,  walczyl

Stanislawowa byl dyrekto-

Stanislawowa".

w Górach Świętokrzyskich

rem Kasy Oszczędności;

GRÓB POETY KAROLA ŚWIDZIŃSKIEGO