26

nr 17 (405) | 16­29.09.2022

Z przedwojennej prasy

www.kuriergalicyjski.com

Wrzesień ­ pora gorąca

,,Gazeta Poranna"

prawie że ustala komunikacja,

a ludność wiejska jest odcię-

we września 1925

ta od większych miast i mia-

zamieszczala wiele

steczek. W sprawie tej redakcja

interesujących materialów

nasza otrzymuje dziennie po

z życia miasta. Jak zawsze

kilka listów blagalnych z prośbą

okazuje się, ich tematyka

o poruszenie tej piekącej sprawy

byla zbliżona do chwili

w nadziei, że to wyrwie z apatii

obecnej. Milej lektury...

odpowiednie czynniki.

Między innymi otrzyma-

liśmy list z powiatu żólkiew-

OPRACOWAL

skiego. którego treść podajemy

KRZYSZTOF SZYMAŃSKI

P

w wyjątkach:

oczątek roku szkolne-

,,Gmina Dalwicz z przysiól-

go w tamtych czasach też

kami Tolman i Hesawiec, od-

przyprawial  rodziców

legla jest od siedziby starostwa

o ból glowy. Ważnym tematem

w Żólkwi o 26 kim. Ludność tu-

byly podręczniki i na ten temat

tejsza przeto zalatwia wszelkie

w prasie rozgorzala dyskusja.

swe sprawy w Kamionce Str.

Przypomina mi to czasy obec-

odleglej tylko o 6 km. Droga jed-

ne i burzę wokól podręcznika

nak do Kamionki Str. jest wręcz

nowego przedmiotu ,,Historia

niemożliwa do użytku, gdyż

i Teraźniejszość", którego auto-

jama obok jamy naraża tylko na

rem jest Wojciech Roszkowski.

polamanie wozu. Gmina ścią-

CHLOPCY PRZEGLĄDAJĄ NA GIELDZIE PODRĘCZNIKI SZKOLNE

gnęla wprawdzie oplaty drogo-

Ważna kwestia książki

Wynikiem tego są podręczni-

Nie można książki szkolnej

lepszej ­ technicznie trwalszej

we od kontrybuentów i zlożyla

szkolnej

ki szkolne slabe pod względem

pojmować wylącznie jako lu-

i tańszej książki, ukrócając

je w Radzie powiatowej, jednak-

Książka ­ to ważny czynnik

merytorycznym, a wprost hor-

kratywnego interesu, bo wów-

jednocześnie nadmierne zyski

że od tego czasu uplynęlo już pól

w urabianiu ducha pokoleń. To

rendalne pod względem wy-

czas wartość jej zacznie spa-

rokrocznie ściągane z najbied-

roku, a nic jeszcze nie zrobiono.

nie jest rzecz obojętna, jakich to

dawniczym. Wszystko w nich

dać gwaltownie! Dobra książka

niejszych dzięki temu, że Mi-

Drugi  list  pochodzi  ze

dwa miljony książek rok rocz-

przypadkowe  i  niezwiąza-

szkolna musi być wynikiem nie

nisterstwo dany podręcznik

Zloczowa.

nie wchloną w siebie umysly

ne w jednolitą, świadomą dróg

tylko doskonalości fachowej ­

zalecilo lub dopuścilo do użytku

Mieszkańcy  ul.  Podwój-

mlodociane, by po szeregu lat

i celów calość; bardzo marne ilu-

ale także pewnej temperatury

w szkole średniej.

cia, ongiś jednej z najpiękniej-

studjów i nauki zacząć, wpo-

stracje zazwyczaj harmonizu-

ideowej ­ musi w niej być jakiś

Każde zatem dziecko wbrew

szych ulic Zloczowa,\ wnieśli

jone przez nich zasady, wcielać

ją z nieprzemyślanym tekstem,

odblask idealu ożywiającego

woli, za pośrednictwem swoich

prośbę do Zarządu Miejskiego

samoistnie w życie, na wszyst-

a wszystko to dostraja się godnie

i zapladniającego nieustannie

rodziców, musi oplacać haracz

o naprawienie tej ulicy, na któ-

kich stopniach hierarchji spo-

do nieudolnej szaty typograficz-

jej wspóltwórców.

na samowolę i swawolę na-

rej w porze deszczowej z powo-

lecznej. Te książki, dzisiaj

nej. Tanio produkować a drogo

Czy te warunki istnieją u na-

kladcy, którego nikt pod tym

du glębokich jam ruch kolowy

takiem milczeniem i lekcewa-

sprzedawać, szybko a źle wy-

szych wydawców? A jeżeli nie

względem nie kontroluje. Sys-

ustaje. Prośba ta jednak ugrzęzla

żeniem spoleczeństwa zbywa-

dawać, lecz jak największe pole

­ to jakie przyczyny sklada-

tem znowu aprobat ministe-

w biurku komisarza rządowego,

ne, to jeden z najważniejszych

zbytu zyskiwać ­ oto tajemnicze

rialnych czyni z książki pew-

ją się na ich brak ­ oto pytania,

wobec czego mieszkańcy tej uli-

czynników w urabianiu przy-

hasla naszych nakladców!

nego rodzaju monopol, o malej

których nie można zostawić bez

cy zwracają się tą drogą do p. dra

szlych pokoleń zarówno pod

Niestety jednak w prak-

zresztą konkurencji -- istnieją

wyczerpującej odpowiedzi, nie

Moszyńskiego, by stanowi temu

względem intelektualnym, fa-

tyce na tę drogę wstąpili pra-

teoretycznej, lecz na faktach

bowiem rozliczne i praktyko-

zaradzil.

chowym, etycznym, narodo-

wie wszyscy, a nawet firmy tak

wane sposoby utrącania wy-

opartej.

wym, państwowym i estetycz-

mocne i pewne w gloszonych

dawnictw konkurencyjnych.

Po przeczytaniu powyższego

nym. Im doskonalsza będzie

przez siebie haslach ideowych,

Wydawca, posiadlszy mniejszą

Znane są klopoty na naszych

artykulu Stanislaw Socha po-

książka szkolna i im tańsza,

jak Książnica i Ossolineum. Od

lub większą ilość wydawnictw

drogach, szczególnie po sezonie

stanowil opisać swe wrażenia

tem glębiej i szerzej sięgną jej

tej chwili sprawa zaczyna już

zaleconych, poleconych lub do-

zimowym. Okazuje się, że jest to

o lwowskich ulicach. Jak oka-

wplywy ­ a wytwarzana przez

być poważną i zastanowienia

zwolonych podręczników staje

problem ,,wieczny". Nie poma-

zuje się przytoczony opis jest

nią kultura ogarnie wszystkie

godną. Kto się zabiera do pro-

galy nawet apele w prasie.

się panem sytuacji.

bardzo aktualny...

warstwy spoleczne, co jest ide-

dukowania książki szkolnej,

Ten stan nie jest stanem

Z ulic Lwowa

Nasze drogi toną w blotach!

alem dzisiejszych zdemokraty-

ten porywa się na rzecz wielką

zdrowia. Należy więc zanali-

zowanych spoleczeństw.

Miasto bohaterskie ma rzad-

i bardzo odpowiedzialną. Świa-

zować wszystkie objawy cho-

Rozpaczliwy glos mieszkań-

Z tych powodów podręcz-

ko spotykane w świecie polo-

domość wynikającej z rodzaju

robowe, zbadać ich przyczynę,

ców niech wyrwie z apatii od-

nik szkolny winien intereso-

żenie, liczne zaś wzgórza dają

pracy i odpowiedzialności na-

a wówczas nie trudno będzie

nośne wladze!

bardzo urozmaicone widoki.

wać nie tylko fachowców ciasne

klada pewne obowiązki. Aby im

o środki lecznicze i profilak-

Obecne jesienne blota spowo-

kola ­ lecz przede wszystkiem

A piękno widoków potęgują za-

podolać trzeba posiadać coś wię-

tyczne. Tym sprawom poświę-

dowaly, że na drogach powiato-

ogól światlych rodziców, boć oni

drzewione place, ogrody i za-

cej w sobie poza sprytem prze-

cimy szereg rzeczowych uwag

wych w Malopolsce, które znaj-

miejskie parki.

przecie za swe ciężko i coraz cię-

ciętnego spekulanta lub kupca.

i rozważań.

dują się w stanie oplakanym,

I byloby rajem zamieszka-

żej zapracowywane pieniądze

nie we Lwowie, gdyby nic pew-

utrzymują wszystkich produ-

Tematyce tej poświęcony byl

ne braki, które zatruwają ży-

centów książki szkolnej ­ a więc

kolejny artykul, który pojawil

cie nie tylko nielicznej garstce

autorów i jej wydawców. Z tego

się po kilku dniach.

estetów, ale każdemu obywa-

powodu konsument winien coś

Olbrzymie rzesze naszej

telowi miasta milującemu po-

niecoś mieć do powiedzenia

dziatwy muszą dostać tanią

rządek. W ogrodach i parkach

o książce szkolnej, nie zadawa-

i dobrą książkę szkolną!

poumieszczano wprawdzie ta-

lając się aprobatą ministerjal-

Gonitwa za zyskiem zmusza

blice z napisami do P. T. Pu-

ną jako nieomylną wyrocznią

nakladców do rzucania się na

bliczności, wzywające do opieki

w sprawie wartości książki.

i ochrony plantacji, ale takich

wszystkie dziedziny pracy wy-

O ile w tej dziedzinie glos kon-

tablic przeciętny lwowianin nie

dawniczej, niezależnie od po-

sumenta, a więc w tym wypad-

czytuje... i np. w oczach publicz-

siadanych kwalifikacji, a w na-

ku rodziców, z natury rzeczy

stępstwie tego szkola otrzymuje

ności oblamuje się krzewy, zry-

będzie dość ograniczony ­ o tyle

podręczniki  niedostatecznie

wa kwiaty, wydeptuje trawniki

w kwestji sposobu wydawania

i tp. A jeśli ktoś ośmieli się zro-

przygotowane w pomyśle jak

i cen książek szkolnych glos ro-

i wykonaniu. Ta bezplanowa

bić uwagę osobie, przekraczają-

dziców winien mieć znaczenie

cej zakaz, wówczas otoczenie ze

gorączka i chaotyczność w pra-

odpowiednio doniosle.

zdziwieniem slucha tego men-

cy musi się jak najfatalnej odbi-

Rodzice muszą mieć glos

tora, uważając jego wystąpienie

jać na mlodzieży, jak i na szko-

w sprawie podręczników. Zor-

co najmniej za akt samowoli...

le samej. Wzajem licytujący się

ganizowana opinja najświetlej-

nakladcy zmuszają autorów do

Najsmutniej przedstawia się

szych sfer rodzicielskich nieza-

pośpiechu ­ samych zaś siebie

ulica we Lwowie. Uważana przez

wodnie w niejednym względzie

do pobieżności w redakcyjnem

większość mieszkańców nie za

ukrócilaby swawolę wydaw-

przysposabianiu podręczników.

środek lokomocji, który należy

cy ­ zmuszając go do produkcji

TAK PRODUKOWANO PARKIET W WARSZTATACH KRZEMIEŃCA