img
18
nr 1 (413) |17­30.01.2023
Okruchy historii
www.kuriergalicyjski.com
Rozwianie mitu o wrodzonym antysemityzmie Polaków
Polacy i Żydzi ­ tysiąclecia sąsiedztwa
Niektórzy propagandyści,
szczególnie rosyjscy, lubią
obwiniać Polaków o niemal
genetyczny antysemityzm.
Zresztą jak i Ukraińców.
Nawet organizowane przez
hitlerowców na terenach
okupowanej Polski obozy
koncentracyjne określają
mianem ,,polskie". Wszystko
to ma na celu podkreślenie
,,faszyzmu" zarówno Polaków
jak i Ukraińców, którym
przeciwstawiane jest niosące
światlo państwo wiecznego 9
maja i potomków zwycięzców
nad faszyzmem.
MONETA 10 ZL BRAKTEAT MIESZKA III STAREGO Z NAPISEM:
משקאקרל ­ MIESZKO KRÓL
KAZIMIEZR WIELKI I ŻYDZI, WOJCIECH GERSON
DMYTRO POLUCHOWYCZ
J
ברכה ­ blogoslawieństwa, מזלטוב
Żydów i książę Boleslaw opiera-
­ akurat za rządów Kazimie-
i utwierdzili w przekonaniu, że
­ pomyślności, הצלה ­ zbawie-
eżeli mówimy o antysemic-
jąc się na decyzji papieża, też za-
rza Wielkiego ­ której zwień-
Bóg jej tego nie daruje. Esterka
kich ekscesach, takich jest
nia. Wśród numizmatów zna-
bronil bezpodstawne oskarżenia
czeniem byl tzw. ,,judenbrand"
miala wszystkich wysluchać
dość w historii Polski. Tak,
ne jest 320 wariantów polskich
Żydów w tych zabójstwach. Po-
­ ognisko Żydów. Oskarżono ich
uważnie i odpowiedziala: ,,Po-
zgadzamy się ­ bylo. Prawdy się
monet z napisami w jidysz.
dejrzenia mialo potwierdzić 6
bezpodstawnie o spowodowanie
sluchajcie, szanowni, tyle razy
nie ukryje. Ale byly one w historii
Jako przyczynę takiego zja-
świadków ­ troje chrześcijan
epidemii dżumy i spalono żyw-
prosilam swego Kazika za wami,
każdego europejskiego państwa.
wiska w Polsce okresu Miesz-
i troje Żydów.
cem w drewnianej szopie okolo
że nie przeliczyć tego. To wy,
I w Polsce nigdy nie mialy tej
ka III historycy uważają wielką
Statut Boleslawa dzialal po-
2000 osób. Następnie magistrat
z wdzięczności za to, mogliby-
skali, co w Hiszpanii czy Niem-
pomoc finansową gmin żydow-
czątkowo jedynie w księstwie
Brukseli zakazal Żydom osiedla-
ście chociaż raz wstawić się za
czech ­ nie mówimy tu o okre-
skich Gnieznu w walce księcia
Wielkopolskim. Za niecale sto
nia się w mieście przez najbliższe
mną do Pana Boga!".
sie III Rzeszy. Nie mówimy tu też
o tron z feudalami, którzy zmu-
lat, za panowania króla Kazimie-
100 lat. Jednym z glównych or-
Jest również wersja, że opo-
o Rosji. Ba! Polska i Rzeczpospo-
sili go do ucieczki.
rza Wielkiego, prawie bez zmian
ganizatorów tej masakry byl bi-
wiastki o Esterce są jedynie le-
lita przez dluższy okres pozosta-
W 2014 r. w Polsce wybito pa-
obowiązywal w calej Polsce. Jed-
skup, który sam winien byl spore
gendą. Historia i imię Ester
wala jedynym tolerancyjnym
miątkową srebrną monetę o no-
nak do zwiększenia się populacji
sumy żydowskim lichwiarzom.
nadto podobne są do biblijnej
wobec starozakonnego plemienia
minale 10 zl poświęconą monecie
wyznawców wiary Mojżeszowej
Scena spotkania monarchy
historii o Ester ze Starego Testa-
krajem, gdzie Żydzi byli surowo
Mieszka III z żydowskim napi-
to nie doprowadzilo ­ w Europie
z Żydami przedstawiona zostala
mentu. Na pamiątkę opisanych
chronieni przez prawo.
sem (seria ,,Polskie monety).
na bylo jeszcze tak silnego ich
przez Wojciecha Gersona na ob-
tam wydarzeń Żydzi obchodzą
W XIII wieku, między inny-
Wróćmy jednak do Żydów.
prześladowania. Sytuacja kar-
razie ,,Kazimierz Wielki i Żydzi".
święto Chanuka, wypadające
mi, za rzucony w stronę syna-
Żydzi osiadają w Polsce ma-
dynalnie zmienila się za pano-
Widzimy tu króla i żydowskich
w tym roku 18-26 grudnia.
gogi kamień, winowajca mógl
sowo po roku 1264, gdy w Kali-
wania króla Kazimierza Wiel-
uchodźców, skarżących się na
Jedyny przypadek państwo-
być ukarany grzywną w wy-
szu Boleslaw Pobożny (potomek
kiego (1333-1370). Wówczas
swój los i blagających o przytulek
wego antysemityzmu przypa-
sokości dwóch funtów... pie-
książąt kijowskich Wolodymy-
Polska stala się swego rodzaju
w Polsce. Kazimierz Wielki nie
da na lata 60. XX wieku ­ czasy
przu. Większość Czytelników
ra Świętego i Jaroslawa Mądre-
,,Ziemią obiecaną" dla Żydów.
tylko zaprosil Żydów do osiedla-
tzw. Polski Ludowej, gdy w War-
nie zrozumie sensu tej kary. Ta
go) wydal slynny Statut Kaliski,
Ten król nosil przydomek
nia się w Polsce, ale uczynil obo-
szawie funkcjonowal mario-
kara byla olbrzymia, bowiem
który określal stosunek pań-
,,Wielki". Zalożyl on podwali-
wiązkowym w calym państwie
netkowy prosowiecki rząd. An-
w średniowieczu w Europie
stwa polskiego do Żydów. Oto
ny pod powstanie nowoczesnej
statut Boleslawa, poszerzając
tysemicka kompania wówczas
przyprawy byly na wagę zlota!
jeden cytat z tego dokumentu:
kwitnącej Polski. Kazimierz
w nim nadane wcześniej ulgi.
w zadziwiający sposób zbiegla
Pierwsi Żydzi w Polsce zja-
,,My, Boleslaw, Książe Wiel-
III wspaniale rozumial, że do
Od tej chwili Polska, a następnie
się z masową ,,walką z syjoni-
wili się w XI wieku. Temu wy-
kiej Polski, oznajmiamy wspól-
wzmocnienia ustroju państwa
Rzeczpospolita staly się najbar-
zmem", sterowaną z Kremla na
darzeniu wybitny polski arty-
czesnym nam i potomkom, do
potrzebneliczne i bogate
dziej tolerancyjnym dla Żydów
terenach ZSRR. Wówczas tysiące
sta-malarz Jan Matejko w 1878
których dojdzie ten dokument,
miasta z rozwiniętym handlem
państwem w Europie.
Żydów zmuszeni byli do opusz-
r. poświęcil swe dzielo ,,Przy-
że Żydzi osiedlili się na terenach
i rzemioslem. Przeniesiony do
Stosunek Kazimierza Wiel-
czenia Polski i emigracji do in-
jęcie Żydów" powstale w cyklu
naszych wlości, otrzymali od
miasta chlop nadal pozosta-
kiego do Żydów mialby się
nych państw. Po upadku komu-
,,Historia cywilizacji w Polsce".
nas takie statuty i przywileje...".
je tylko chlopem. Prawdziwymi
wiązać również z jego kochan-
nistycznego reżymu, wszyscy,
Przedstawia ono grupę sta-
Przywilejów  bylo  wiele,
mieszczanami zostaną dopiero
ką ­ Żydówką Ester Malach
którzy posiadali obywatelstwo
rozakonnych, którzy proszą
szczególnie, gdy się weźmie pod
chyba jego wnukowie. Wobec
(w dokumentach historycz-
polskie przed II wojną światową
o schronienie u króla polskie-
uwagę, że w innych państwach
tego doświadczeni i wprawni
nych pod imieniem Esterka). Ta
lub utracili je później, mieli moż-
go Wladyslawa I Hermana. Ten,
na Żydów nakladano jedynie
handlarze i rzemieślnicy w tym
podczas uciech cielesnych nie
liwość jego przywrócenia.
przypomnijmy, byl wnukiem
ograniczenia. Dawano im pelną
czasie byli rzadkością. Żydzi
zapominala prosić króla o po-
I na zakończenie. Dzięki tole-
księcia kijowskiego Wlodzi-
swobodę w przemieszczaniu się
natomiast byli uformowanymi
parcie dla swego narodu. Na tej
rancji Polska stala się państwem
mierza Wielkiego. To wówczas
i handlu, zabraniano podnosić
mieszczanami oraz posiadali po-
podstawie wynikla pewna hi-
z największą liczbą mieszkańców
w Polsce pojawily się pierwsze
podatki na towary żydowskie,
trzebne umiejętności rzemieśl-
storyczna anegdota. Powiada-
wyznania Mojżeszowego. Od-
nieliczne gminy żydowskie.
oddzielne punkty określaly
nicze. Z radością przybyli na apel
ją, że ojciec Esterki byl katego-
powiednio, faszyści na terenach
Na wieki XII-XIII przypa-
kary za niszczenie żydowskich
króla do Polski, tym bardziej, że
rycznie przeciwko stosunkom
okupowanej Polski stworzyli
da najdonioślejszy przypadek
cmentarzy, synagog, za okale-
w Europie Zachodniej zaczęli
córki z królem, i to katolikiem.
największą sieć obozów zaglady ­
w europejskiej historii Żydów ­
czenia i morderstwa na Żydach,
być okrutnie prześladowani.
Przyprowadzil do niej caly
Oświęcim, Treblinka, Majdanek,
bicie monet z napisem w jidysz.
za wykradanie ich dzieci i ich
Wspomnijmy jedynie rzeź
tlum rabinów, aby przekonali
Chelmno, Belżec, Sobibór i inne.
Takie monety bili Kazimierz II
chrzest. W tych statutach byla
Żydów w Brukseli w 1349 r.
ją o grzesznym jej zachowaniu
Dość często na Zachodzie okre-
(1177­1194) i Mieszek III Stary
przypisana wspomniana już
ślają je jako ,,polskie", chociaż Pol-
(1173­1209). Litery jidysz mo-
,,pieprzowa" kara.
ska i Polacy nic wspólnego z nimi
żemy znaleźć również na mo-
Jeszcze  jeden  interesują-
nie mieli. W 2005 roku ówczesny
minister spraw zagranicznych
netach książąt Leszka Bialego
cy wyjątek z tego statutu: jeżeli
RP Adam Daniel Rotfeld, które-
(1194­1227), Boleslawa Kędzie-
chrześcijanin uslyszalby w nocy
go rodzice zginęli w 1943 roku
rzawego z Mazowsza, Mieszka
wezwanie Żyda o pomoc, zobo-
z rąk faszystów, oglosil, że termin
Mlodszego, a potem na mone-
wiązany byl mu ją okazać! Nie-
,,polski obóz zaglady" jest obraźli-
tach Przemyslawa I (1241­1257)
nadanie pomocy też karalne bylo
wym i przypuścil, że jest używa-
i Przemyslawa II (1273­1312).
wysoką karą.
ny specjalnie, aby winę za milio-
Napisy na monetach byly za-
Szczególne miejsce w doku-
nowe ofiary przelożyć z narodu
równo po polsku, jak i w jidysz.
mencie poświęcono popularnemu
Na przyklad: משקאקרלפולסקי
niemieckiego na polski. Wyko-
w tamtych czasach ,,krwawemu
rzystanie tego terminu zostalo
­ Mieszko Król Polski lub
oskarżeniu" ­ oskarżeniu Ży-
משקאדוקוס ­ książę Mieszko
napiętnowane przez rządy Polski
dów o rytualne zabójstwa chrze-
czy משק ­ Mieszko. Oprócz tego
i Izraela, a również przez organi-
ścijańskich dzieci. W przeded-
zacje żydowskie i polskie w tych
w jidysz wskazywano mistrzów
niu papież Klemens IV wystąpil
państwach.
bijących te monety i życzenia:
przeciwko takiemu oskarżaniu
PRZYJĘCIE ŻYDÓW (1096 R., JAN MATEJKO