20

nr 3 (415) |14­27.02.2023

Wspomnienia

www.kuriergalicyjski.com

Starania arcybiskupa Mariana Franciszka Jaworskiego

o zwrot dóbr kościelnych sprzed 1939 roku (cz. 3)

W maju 1990 roku

Rada miasta Lwowa,

po pozytywnych

odpowiedziach z Moskwy

i Kijowa, uchwalila, aby

największą lwowską

świątynię pw. św. Elżbiety

przekazać lacinnikom.

Ostatnim etapem starań

mialo być otrzymanie

zezwolenia na przejęcie

obiektu przez Radę

Wojewódzką. Sprawę

jednak przeciągano.

Dopiero 11 lutego 1991

DAWNY KOŚCIÓL NA SICHOWIE

roku Przewodniczący

Rady Wojewódzkiej

DAWNY KOŚCIÓL W ZUBRZY

Jednocześnie starania o uzyska-

Cerkwi Katolickiej w sprawie

Wiaczeslaw Czornowil,

nie na wlasność kościola bernar-

zebrano przeszlo 100 podpisów

rzymskokatolickie  kościoly:

kościola św. Elżbiety.

anulując poprzednie

na Sichowie i Zubrzy. Obydwa

Metropolita

Sterniuk

dynów podjęli greckokatoliccy

osób mieszkających w okolicy

postanowienie, przekazal

dawnego kościola księży zmar-

oświadczyl, że nie ma nic

bazylianie, którzy go otrzymali

zostaly również przekazane

twychwstańców przy ul. Pie-

11 listopada 1990 roku, o czym

grekokatolikom. W tej sytu-

wspólnego z tym, co się dzieje

świątynię grekokatolikom.

21 grudnia 1990 roku o. Mar-

karskiej we Lwowie. Do wladz

acji, aby nie wdawać się w kon-

w kościele św. Elżbiety, że niko-

tyniana Darzyckiego OFM po-

miejskich i wojewódzkich skie-

flikty, arcybiskup Jaworski 30

go nie upoważnil do objęcia tego

MARIAN SKOWYRA

S

kościola i wyrazil zdumienie, że

informowal  Przewodniczący

rowano podanie o zarejestro-

maja 1995 roku zadecydowal,

prawa przekazania gre-

kilku duchownych celebrowalo

Lwowskiej Miejskiej Rady Wasyl

wanie tam osobnej wspólnoty

by zakupić budynek dawnej

kokatolikom

kościola

Szpicer. Bezskuteczne też byly

rzymskokatolickiej. Jednak, jak

leśniczówki, gdzie na parterze

tam nabożeństwo, skoro w samej

św. Elżbiety nabrala sze-

kolejne pisma bernardynów pra-

się po jakimś czasie okazalo,

rozmieszczono kaplicę obslugi-

katedrze św. Jura dotkliwie od-

rokiego rozglosu zarówno na

cujących na terenach Ukrainy.

przeslane dokumenty tradycyj-

waną przez ks. Wojciecha Dwo-

czuwa się brak księży. Ostatecz-

Ukrainie jak i w Polsce. W ,,Slo-

nie zaginęly, a sprawę przecią-

raka, a od 2008 roku przystą-

nie kościól pozostal we wlasno-

Odpowiednia wspólnota po-

wie Powszechnym" z 23­24

ści Kościola greckokatolickiego,

wstala również przy dawnym

gano. Ponowne podanie o zwrot

piono do budowy tam nowego

kościele karmelitów trzewicz-

sierpnia 1991 roku pisano:

kościola zmartwychwstańców

kościola parafialnego pw. Św.

mimo że na przestrzeni lat nie-

kowych św. Michala Archa-

,,18 maja br. przebywający we

we Lwowie ze strony wspólnoty

Michala Archaniola zgodnie

przerwanie wspominano o nim

niola we Lwowie. O ten kościól

Lwowie senatorowie RP Alicja

rzymskokatolickiej zlożono 24

z projektem lwowskiego archi-

w pismach kurii metropolitalnej

Grześkowiak i Jerzy Pietrzak

zabiegali sami karmelici, a tak-

maja 1993 roku. Ostatecznie re-

tekta Iwana Kowalenka. Tak-

we Lwowie do wladz państwo-

odbyli rozmowę z przedstawi-

jestracji wspólnoty rzymskoka-

że tutaj wladze przez wiele lat

wych jako o kościele, na którego

że przewidywano, że pomiesz-

cielami wladz wojewódzkich

tolickiej przy tym kościele od-

czynily szereg trudności z wy-

odzyskanie pretenduje Kościól

czenia klasztorne wobec braku

we Lwowie, poruszając m.in.

rzymskokatolicki.

zgody na oddanie dawnego pa-

mówiono, motywując to tym, że

daniem pozwolenia na budowę

Przy kościele św. Andrzeja

sprawę dalszego losu kościo-

lacu arcybiskupiego mogą stać

13 listopada 1992 roku kościól

nowego kościola.

ojców bernardynów we Lwowie

la św. Elżbiety. Przewodni-

się tymczasową siedzibą rzym-

zostal przekazany na wlasność

Na prośbę z 1991 roku arcy-

czący Rady Wojewódzkiej we

skokatolickich arcybiskupów

wspólnocie baptystów.

biskupa Mariana Jaworskiego

4 października 1990 roku za-

Lwowie i deputowany do Rady

Lwowa. Również i ta świątynia

Arcybiskup Marian Jawor-

oraz dominikanów o przeka-

wiązala się przepisana prawem

zanie kościola Bożego Ciala we

Najwyższej Ukrainy, Wiacze-

ski czynil również starania

,,dwudziestka", która celem od-

znalazla się w rękach unickich

o kościoly bernardynów, do-

slaw Czornowil w odpowiedzi

zyskania dawnej bernardyń-

zakonników studytów.

Lwowie zakonowi dominika-

minikanów, karmelitów, fran-

oświadczyl, że decyzja wladz

nów nadeslano z dniem 21 wrze-

skiej świątyni zlożyla niezbędne

Przez szereg lat trwaly bez-

ciszkanów, karmelitanek bo-

miejskich o przekazaniu ko-

dokumenty do rejestracji wspól-

skuteczne starania o zwrot daw-

śnia 1992 roku odpowiedź, że

nej plebanii kościola św. Anto-

sych, klarysek od Wieczystej

ściola lacinnikom jest niele-

lwowskie kościoly św. Marii

noty. Dokumenty zostaly zlożo-

niego, którą zajmowala szkola

Adoracji, św. Marii Magdaleny

galna i tlumaczyl, że trzeba tyl-

Magdaleny, kościól klarysek

ne w Wykonawczym Komitecie

i Matki Bożej Gromnicznej, li-

muzyczna, oraz domu parafial-

ko pewnego czasu, aby wladze

i Bożego Ciala ,,nie podlegają

Rady narodowych deputatów

nego i kapitulnego przy lwow-

wojewódzkie mogly przepro-

cząc, że przynajmniej niektóre

zwrotowi religijnym organiza-

halickiego rejonu miasta Lwowa.

skiej katedrze, w których urzą-

wadzić swoją decyzję.

Już 26 października 1990 roku

z nich zostaną zwrócone, aby

cjom". Dalej autor pisma W. Pa-

Na przelomie czerwca i lipca

wspólnota otrzymala pozytyw-

dzono mieszkania dla rodzin.

wierni mieszkający w pobliżu

rubij z lwowskiej Miejskiej Rady

kościól św. Elżbiety ostatecznie

ną odpowiedź o zarejestrowaniu

W 155. rocznicę powstania

mieli latwy dostęp do kościola.

informowal: ,,wymieniony w li-

zostal przekazany grekokatoli-

dwudziestki oraz rekomendacje,

Zgromadzenia Księży zmar-

W przeszlo 200.000-ty-

ście kościól Matki Bożej Śnież-

kom i otwarty. Dnia 24 lipca br.

by zwrócić się do dyrekcji archi-

twychwstańców 17 lutego 1991

sięcznym osiedlu Sichów przed

nej (ul. Honty), kościól Chrystu-

odbyla się w nim uroczystość

wum, które użytkowalo kościól.

roku w katedrze lwowskiej

II wojną światową dzialalo dwa

sa Króla (ul. Fanerna), kościól św.

poświęcenia krzyża. Przed uro-

Elżbiety (pl. Kropiwnickiego),

czystością chodzily wieści, że

kościól św. Andrzeja (pl. Zjed-

weźmie w niej udzial arcybi-

noczenia) decyzją lwowskiej

skup większy Lwowa kard. My-

miejskiej rady Nr 680 z dnia 13

roslaw Lubacziwski. Okazalo się

grudnia 1991 roku zostaly prze-

jednak, że kardynal przebywal

kazane na wlasność grekoka-

za granicą, a nabożeństwo cele-

tolikom, kościól Najświętszego

browalo kilku duchownych.

Serca Pana Jezusa (ul. Lysenki)

Tego samego dnia przeby-

przekazany Ukraińskiej Auto-

wający w kolejną wizytą we

kefalicznej Cerkwi Prawoslaw-

Lwowie senatorowie RP: Ali-

nej, kościól Matki Bożej Nie-

cja Grześkowiak, Jerzy Pie-

ustającej Pomocy (ul. Mazepy)

trzak i Andrzej Szczepkowski

grekokatolikom. Inne budowle

poruszyli sprawę przekazania

sakralne, zaznaczone w liście, są

kościola św. Elżbiety podczas

zajęte przez dzialające instytu-

spotkania z wiceprzewodni-

cje państwowe, a mieszkania na

czącym Rady Wojewódzkiej we

pl. Katedralnym 7, 8 zasiedlone

Lwowie Mychajlem Horyniem

mieszkańcami".

i wojewodą lwowskim S. Dawy-

Mimo takiego pisma kościól

muką, ale niestety nie uzyskali

dominikanów we Lwowie jesz-

wyjaśnienia zaistnialego faktu.

cze w latach 90. XX wieku prze-

Z kolei tego samego dnia wspo-

kazano w dzierżawę wspólnocie

mniani senatorowie zlożyli

grekokatolickiej, a w 2003 roku

wizytę metropolicie grecko-

przeszedl na jej wlasność. Dy-

katolickiemu Wlodzimierzowi

rektor Muzeum Historii Religii

Sterniukowi w celu poznania

we Lwowie Wolodymyr Hajuk,

stanowiska wladz Ukraińskiej

które mieścilo się w dawnym

DAWNY KOŚCIÓL SIÓSTR KARMELITANEK WE LWOWIE