28

nr 3 (415) |14­27.02.2023

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

,,Zaprzysiężony rzeczoznawca i oceniciel sądowy" ­

Jan Jarzyna

Nie tak dawno glośno bylo

w Polsce o sensacyjnej

aukcji obrazu Jacka

Malczewskiego

,,Rzeczywistość" (1908;

obraz znany również

pod tytulami ,,Polskie

jaselka", ,,Stańczyk i partia

ludowa"), pochodzącego

z prywatnej kolekcji Jana

Tadeusza Jarzyny ze

Lwowa. Aukcji sensacyjnej,

bowiem chodzilo o obraz

JAN JARZYNA I FRANCISZKA Z D. KOCZYŃSKA

wystawiany ostatnio na

widok publiczny w 1926

JAN TADEUSZ JARZYNA

SYDONIA KOCZYŃSKA

r. w Palacu Sztuki we

jednak, lecz w Polsce, gdzie padl

Lwowie podczas wystawy

ofiarą oszustwa i kupil zamiast

jubileuszowej malarza,

cennych  brylantów...  zwy-

a wylicytowany obecnie za

kle szkielka szlifowane i to za

rekordową cenę.

sporą gotówkę, tudzież drogi

pierścionek!

W pracowni Jana Jarzy-

ANNA KOZLOWSKA-RYŚ

N

ny powstawaly piękne oko-

a rynku antykwarycz-

licznościowe wieńce srebrne.

nym pojawiają się niekie-

O dwóch z nich wiemy nieco

REKLAMA FIRMY ,,JAN JARZYNA",

dy sztućce srebrne i pozla-

więcej. Jeden ufundowaly na

1937 R.

cane sygnowane ,,Jan Jarzyna";

pogrzeb Adama Mickiewicza

czasem trafia się firmowe pu-

w 1890 r. panie z Czytelni Ko-

kunszt pana Jana, nagradzając

delko po biżuterii z napisem ,,Jan

biet we Lwowie. Na wstędze

go srebrnym medalem Komi-

Jarzyna"; kilka muzeów ma też

wygrawerowano napis: ,,Ada-

tetu Wystawy. Nawet arcy-

w swoich zbiorach wyroby tej

mowi Mickiewiczowi od Po-

książę Karol Ludwik z zacieka-

firmy. Kim byli Jan Jarzyna i Jan

wieniem oglądal jego wyroby

lek ­ Przez rany, lzy i cierpie-

Tadeusz Jarzyna? Ojciec i syn ­

nia wszystkich niewolników,

zlotnicze i jubilerskie podczas

obydwaj milośnicy sztuki i ko-

wygnańców i pielgrzymów

swojej wizyty na wystawie,

lekcjonerzy. Jan senior ­ znany

polskich zbaw Ojczyznę naszą

zatrzymując się przy szklanej

lwowski jubiler i zlotnik, chętnie

Panie". Wieniec znajduje się

gablocie naprzeciw glównego

kupujący od Jacka Malczewskie-

wejścia do Pawilonu Przemy-

obecnie w zbiorach Muzeum

go obrazy wprost z pracowni. Jan

Narodowego w Krakowie. Dru-

slowego. A bylo co podziwiać!

Tadeusz ­ spadkobierca firmy

Od okazów sporych rozmiarów

gi zaś, pochodzący z 1898 r., za-

LAŃCUCH PREZYDENTA M. LWOWA

i kontynuator zawodowej trady-

mówilo u J. Jarzyny Towarzy-

brylantów po wyroby z drogich

cji; znany swego czasu narciarz

w Niepolomicach. Pani Sydonia

stwo Pedagogiczne we Lwowie,

kamieni, z których ­ jak pisa-

do konkursu zorganizowane-

i taternik, zawodnik lwowskiego

wcześniej mieszkala przy ul.

z przeznaczeniem na sarkofag

no ­ ,,wystawca zdaje się jest

go przez krakowskie Miejskie

klubu ,,Czarni" ­ jeden ze wspól-

Dlugiej 33 u swojej drugiej cór-

Wieszcza. Ów wieniec zlożony

specjalistą". Pan Jan wybornie

Muzeum Techniczno-Przemy-

zalożycieli sekcji narciarskiej

ki Wandy i jej męża Artura Bar-

z 53 srebrnych liści ­ tylu, ile

slowe piękny, nawiązujący do

znal się na brylantach i drogich

klubu i dzialacz sportowy.

tosza, kupca, wlaściciela sklepu

wzorów renesansowych, gar-

kamieniach! Kupowal je nie-

bylo oddzialów Towarzystwa ­

Jan Jarzyna senior otworzyl

ze szklem i porcelaną. Rodzi-

jednokrotnie u znakomitych

mogla przez pewien czas podzi-

nitur zloty: broszę, bransoletę

podwoje swojego sklepu jubi-

ny Gludovics de Szyklossy, Ja-

szlifierzy w Antwerpii, wysy-

wiać lwowska publika, bowiem

i kolczyki, za co otrzymal drugą

lerskiego wraz z pracownią ju-

rzynów i Bartoszów utrzymy-

wystawiono go na pokaz w wi-

lając z tą misją z czasem syna

nagrodę. Garnitur ten, obok in-

bilersko-zlotniczą w 1887 roku

waly zażyle kontakty, prosząc

trynie Księgarni Polskiej.

nych jego wyrobów, prezento-

Jana juniora. Choć na margi-

w Hotelu George'a, niebawem

się wzajemnie w kumy i na

Dzielem pracowni Jana Ja-

wany byl w 1894 podczas Po-

nesie trzeba by wspomnieć, że

po swoim przybyciu z Krako-

świadków ślubów, i mając wie-

Janowi Tadeuszowi zdarzy-

rzyny byly jubileuszowe me-

wszechnej Wystawy Krajowej.

wa. Dzięki otrzymanym sub-

lu wspólnych znajomych. Ot,

dale na 25-lecie Towarzystwa

la się ,,wpadka" ­ nie w Belgii

Również i wtedy dostrzeżono

wencjom, o które wkrótce wy-

jak zdarzylo się to w przypad-

Gimnastycznego ,,Sokól", wy-

stąpil do Sejmu Krajowego,

ku chrztu córki pp. Bartoszów ­

konane w 1892 r. (również

mógl niespelna dwa lata później

Jadwigi, której matką chrzest-

w zbiorach Muzeum Narodo-

rozszerzyć  przedsiębiorstwo

ną byla Franciszka Jarzynowa,

wego Krakowa). Lecz nie tyl-

i przenieść się do Hotelu Euro-

zaś ojcem chrzestnym znany

ko powstaly wówczas pamiąt-

pejskiego przy pl. Mariackim,

lwowski kupiec i przedsiębior-

kowe medale, ale i dla panów

gdzie już na dlugie lata zapu-

ca Antoni Uwiera, narzeczony

,,szpilki sokolskie do krawa-

ścil korzenie. W tym samym

córki pp. Jarzynów. Rok póź-

tek", a dla dam srebrne broszki

roku żona pana Jana, Fran-

niej Artur Bartosz świadko-

w ksztalcie sokola i lańcuszki.

REKLAMA FIRMY JANA JARZYNY, 1895 R.

ciszka z Koczyńskich, urodzila

wal zresztą Antoniemu Uwie-

Zamówienia skladalo chęt-

ich pierwsze dziecko ­ Hele-

rze, gdy ten stawal na ślubnym

nie u p. Jarzyny lwowskie To-

nę, oczko w glowie ojca. Pań-

kobiercu z mlodziutką Heleną

warzystwo Strzeleckie, które

stwo Jarzynowie mieli sześcio-

Jarzynówną.

powierzylo mu w 1897 r. pra-

ro dzieci, w tym dwóch synów

Wyroby Jana Jarzyny cenio-

ce zlotnicze przy wykończe-

­ Jana Tadeusza i Adama Ro-

ne byly we Lwowie i zlotniko-

niu zaprojektowanego przez

mana. W pierwszych latach po

wi nie brakowalo zleceń. Nic

prezydentową Malachowską

zamieszkaniu we Lwowie Jan

więc dziwnego, iż stać go bylo

kura, który zdobić mial pier-

Jarzyna wraz z rodziną zaj-

na kupno w 1909 r. kamieni-

si strzeleckich ,,dygnitarzy"

mowal mieszkanie przy Cho-

cy Schneidrów przy ul. Aka-

(prace brązownicze wykonal

rążczyzny 7, jednak z czasem

demickiej 7, gdzie znajdowala

Wilhelm Sknurzyl). Nie byla

przeprowadzono się do wla-

się znana w mieście kawiar-

to zresztą jedyna praca firmy

snego domu przy ul. Poniatow-

nia. W planach mial p. Jarzyna

,,Jan Jarzyna" dla Towarzystwa

skiego 5 ­ willi zaprojektowa-

przebudowę kamienicy, jed-

Strzeleckiego. Wiele lat później,

nej przez inż. Adolfa Wiktora

nak wybuch I wojny światowej

w 1936 r. Rada Miasta Lwo-

Weissa (1858­1936). Swój po-

udaremnil ten zamiar, a choć

wa postanowila ­ chcąc uczcić

kój miala tu i teściowa pana

po jej zakończeniu wrócono do

rocznicę przywilejów króla

Jana, pani Sydonia z d. Gludo-

dawnych projektów, to do ich

Henryka Walezego dla bractwa

vics de Szyklossy po mężu Ko-

realizacji nie doszlo.

strzeleckiego ­ wskrzesić sta-

czyńska, żona nadleśniczego

Mial się czym chwalić pan

rą tradycję wręczania nagrody

oraz zarządcy lasów i domen

Jarzyna. W 1893 r. przedstawil

strzeleckiej w postaci pólmiska

REKLAMA FIRMY JANA JARZYNY, 1897 R.