7

nr 4 (416) |28.02.­16.03.2023

Rozmowy Kuriera

www.kuriergalicyjski.com

Polka z Mikolajowa: Niech lepiej nie będzie prądu,

tylko, żeby nie bylo ruskich

Mikolajów to strategiczne

Czy dużo Polaków zostalo w Mi-

U nas jest w miarę dobrze. To co slyszę

miasto polożone

kolajowie? Jak wygląda dzialal-

od znajomych, jaka sytuacja z prądem

ność waszego stowarzyszenia?

jest w Odessie czy w Kijowie, to mają

w poludniowej części

tam gorzej. My mamy harmonogram

Zostalam ja i jeszcze jedna pani mi

Ukrainy. Choć po odbiciu

wylączeń i jest on w miarę przestrze-

pomaga. Dużo matek z dziećmi wy-

przez wojska ukraińskie

gany. Caly obwód mikolajowski jest

jechalo, zostali starsi ludzie i chorzy.

sąsiedniego Chersonia

podzielony na strefy. Jeżeli są jakieś

Nie mamy też gdzie się spotykać, bo

mieszkańcy Mikolajowa

alarmy lub ostrzaly, to wladze miasta

to pomieszczenie, które mieliśmy,

poczuli się bezpieczniej,

i obwodu od razu informują o wylą-

oddaliśmy miastu, bo nie mieliśmy

czeniach. Mniej więcej możemy za-

z czego placić rachunków za ogrze-

to nadal po rosyjskich

planować sobie czas i pracę i to jest

wanie i prąd. Dlatego magazynuje-

ostrzalach w mieście są

bardzo dobrze.

my pomoc dla naszych rodaków oraz

przerwy w dostawach

Znam takie osoby, które z Odessy

osób starszych i potrzebujących albo

prądu, ogrzewania i wody.

przeprowadzily się do Mikolajowa,

u mnie w domu, albo u mojej siostry.

Z ANNĄ LISOWSKĄ ze

bo tutaj wiadomo o której godzinie

Mamy kilka polskich rodzin ze wsi

Stowarzyszenia Polaków

będzie prąd, a o której nie. W innych

Kisielówka, które przyjechaly do

miastach jest gorzej, bo wlącza-

Mikolajowa. Też im pomagaliśmy, bo

w Mikolajowie rozmawial

ją i wylączają światlo chaotycznie.

na szybko wyjechaly z wioski i nie

EUGENIUSZ SALO.

Mam nadzieję, że trochę to jeszcze

mialy prawie nic. Nie zabrali doku-

Czy może Pani opowiedzieć

potrwa, zanim będziemy mieć prąd.

mentów, więc na początku nie mogli

jaka jest obecnie sytuacja

Wojna sprawila, że zaczęliśmy po-

nawet otrzymać pomocy od państwa.

w Mikolajowie?

nownie cenić proste rzeczy. Dziś dużo

Teraz jeżdżą do swej wioski i co moż-

W Mikolajowie jestem od początku

radości sprawiają nam male udogod-

i w ogóle nie bylo żadnego samocho-

Ludzie opowiadali, że miejscowi znisz-

na odbudować, próbują ratować. Tutaj

wojny. Wyjeżdżalam tylko jeden raz.

nienia. Kiedy się tego nie ma, zaczy-

du ani żadnego przechodnia. Teraz to

czyli Rosjanom czolg. Byla partyzant-

mieszkają, a tam jeżdżą.

Obecnie sytuacja w mieście zmienila

namy doceniać to co mamy.

powoli wraca do normalności.

ka, walczyli z wrogiem. Bylo niebez-

Ja odwiedzam babcie, osoby chore

się na lepsze, bo już nie ma tych strasz-

piecznie, lecz nie poddawali się.

i dostarczam im pomoc. Natomiast na-

Od 11 listopada, kiedy Chersoń

Widzialem zdjęcia jak razem

nych ostrzalów. Alarmy nadal są, ale

Niestety części wiosek, które mijali-

uczanie u nas jest zdalne, więc dzieci

zostal wyzwolony przez ukra-

z miejscowymi duchownymi

ostrzalów ostatnio bylo, na szczęście,

śmy po drodze, już nie ma. To straszny

uczą się online. Wszystkie uczelnie też

ińskie wojsko, Mikolajów rów-

jeździcie z pomocą do najbar-

mniej. Niestety, nadal mamy problemy

widok, po prostu wszystko zrównane

pracują zdalnie.

nież odetchnąl z ulgą, że nie jest

dziej zniszczonych miejscowo-

z wodą. W tej chwili popsuly się nam

z ziemią. To są straszne historie - lu-

już miastem wprost przyfron-

ści w obwodzie mikolajowskim.

Jakie są nastroje wśród miesz-

pompy wodne i mieszkańcy nie mają

dzie opowiadali, że ktoś uciekl, ale

towym. Jak miasto się zmienilo

Docieracie także do wiosek na

kańców Mikolajowa i obwodu?

wody. Mamy punkty w mieście, gdzie

dużo osób zostalo rozstrzelanych. Jed-

od tego czasu? Pani już wspo-

Chersońszczyźnie.

Czy wierzą, że wojna szybko się

można nabrać wodę, a w mieszkaniach

na pani opowiadala, że jak ktoś się ru-

mniala, że więcej ludzi wróci-

zakończy?

teraz nie ma wody już ponad tydzień

W zeszlym tygodniu byliśmy z księ-

skim nie spodobal, to byl zastrzelony.

lo, są też uchodźcy wewnętrzni

i nie wiadomo kiedy będzie. W ogóle

dzem katolickim z Mikolajowa w oko-

Widzieliśmy po drodze kilka samo-

Slysząc alarmy powietrzne ludzie re-

z innych miast.

z wodą są caly czas problemy, bo woda,

licach Chersonia. Jeździliśmy z pomo-

chodów na poboczach rozjechanych

agują bardzo nerwowo, bo jest duże

którą mieliśmy podczas wojny, byla

Mikolajów przed wojną byl czystym

cą do wiosek. Jedna wioska byla pod

przez rosyjskie czolgi. Mieszkańcy

prawdopodobieństwo, że gdzieś blisko

z naszej miejscowej rzeki Ingul. Rzeka

i zadbanym miastem, ale w czasie woj-

okupacją ponad osiem miesięcy. Lu-

opowiadali, że ludzie chcieli wyje-

uderzy pocisk rakietowy. Jestem bar-

plynie blisko morza i woda jest bardzo

ny milo zaskoczylo to, że po ostrzalach,

dzie tam od 13 marca w ogóle nie mieli

chać z wioski, ale okupanci nie po-

dzo mile zaskoczona, bo zawsze uwa-

slona. Tego nie da się oczyścić, więc ta

których bylo bardzo dużo i nadal są,

światla i do tej pory jeszcze nie mają,

zwalali i najeżdżali na samochody

żano, że nasze miasto jest prorosyjskie

woda jest slodko-slona. Teraz mamy

wladze i mieszkańcy szybko robili po-

bo wszystko zostalo zniszczone. Już

czolgami, gniotąc je na placek. Komuś

i ja też tak trochę myślalam. Ale gdy

już wodę z Dniepru, ale mimo wszyst-

rządek i te rozwalone gruzy nie leżaly.

im tam naprawiają i obiecują, że pod

udalo się dotrzeć do obwodu zaporo-

rosyjscy najeźdźcy doszli do obwodu

ko mamy problemy, bo rury w miesz-

Wcześniej nie można bylo robić zdjęć

koniec lutego zrobią. Ludzie się cieszą

skiego, ale zostali zawróceni.

mikolajowskiego i zaczęli ostro bom-

kaniach są zniszczone i w mieście jest

i dokumentować wszystkiego. Więc

i mówią, że niech lepiej nie będzie le-

bardować nasze miasto, to okazalo się,

Rozumiem, że jeździcie z pomo-

wszystko rozkopane, caly czas coś się

jak podchodzę do budynku, który byl

piej prądu, byle tylko nie bylo ruskich.

że ludzie nie są prorosyjscy, że czują się

cą do tych najbardziej potrze-

psuje. Są awarie i mieszkańcy nie mają

ostrzelany, nie mogę już go sfotografo-

Ukraińcami i są jak jedna duża rodzi-

Jak obecnie wyglądają okolicz-

bujących miejscowości. Czy

w domach wody.

wać, bo teraz wygląda normalnie. Lu-

na. Obecnie choć nadal są te wszystkie

ne miejscowości, które przez

dociera do was pomoc i czego

dzie bardzo szybko odbudowują mia-

trudności, nawet w kolejkach po wodę

Czyli musicie wyjść z domu

jakiś czas byly okupowane

najbardziej potrzebujecie?

sto. Jak ktoś obcy przyjeżdża lub jest

nikt nie narzeka. Wiadomo, że wszyscy

z butelkami, by przynieść sobie

przez wojska rosyjskie? Czy

przejazdem przez miasto, to czasami

W Mikolajowie jest prościej, bo wię-

są już zmęczeni wojną, ale nie narze-

wodę.

pozostali tam ludzie?

nawet nie zauważa, że miasto bylo tak

cej pomocy do nas dociera z różnych

kają, bo wiedzą, że to walka o wolność

Ja na szczęście mieszkam w prywat-

bardzo zniszczone i bombardowane.

Bylam pozytywnie zaskoczona, gdy

organizacji charytatywnych, w tym

i normalne życie. Wojna wywrócila na-

nym budynku, więc wodę pompuję

Ale jeżeli spokojnie spacerem przejść

jeździliśmy do jednej z wiosek, która

również z Polski, za co jesteśmy bardzo

sze życie do góry nogami, wiele rodzin

z gruntu. Ale to też zależy od prądu,

się po mieście, to widać, że miasto jest

byla okupowana przez wojska rosyj-

wdzięczni. Na wioskach te potrzeby są

jest rozdzielonych. Albo żony wyjecha-

jeżeli nie ma prądu, to nie mam wody.

zburzone i ślady ostrzalów na budyn-

skie i pól wioski już nie ma, wszyst-

większe. Nie do końca wiemy jak im

ly z dziećmi, albo mężowie walczą na

Cale mieszkanie mam zastawione bu-

kach są widoczne. Budynki uniwer-

ko zniszczone, a ludzie nadal wierzą

pomóc. Bo nie mają ani prądu, ani gazu.

froncie. Ale wszyscy są zdecydowani

telkami, bo prądu często nie ma, więc

sytetów czy szkól są zniszczone. Nie-

w zwycięstwo Ukrainy. Jeździliśmy

Nasze tereny to stepy i pola. U nas nie

walczyć dalej.

nie ma też i wody. A jak ktoś mieszka

które calkiem, a niektóre są bez okien,

tam z darami i pomocą humanitarną.

ma lasów, drewna czy też węgla. I ci

Zbliża się rocznica pelnoska-

w piętrowym budynku, to musi cho-

drzwi. Dużo budynków piętrowych

Babcie są tam wojowniczkami. Mówią,

ludzie nie mają się czym ogrzać w do-

lowej inwazji Rosji na Ukrainę.

dzić po wodę.

jest zniszczonych.

że swojej ziemi nie oddadzą nikomu.

mach, szczególnie teraz zimą. Przy-

Jak te tragiczne wydarzenia

Miasto jest duże, trochę ludzi wróci-

Teraz ludzie pomalutku wracają.

Tam uslyszalam niesamowite historie.

wożą im wodę, jedzenie, cieple ubrania

z calego roku zmienily miesz-

lo i dużo jest osób z Chersonia. Więc

Otwierają się kawiarnie, większe

Mimo tego, że Rosjanie znęcali się nad

czy nawet piecyki. Tylko, że do pieca

kańców Mikolajowa? O czym

w Mikolajowie mamy 350­400 tysię-

sklepy, bo wcześniej tego nie bylo.

mieszkańcami, że zamordowano wielu

trzeba jeszcze coś wlożyć ­ drewno lub

marzycie?

cy osób. I gdy nie ma wody, to jest duży

Widać, że miasto się na nowo odradza,

z nich, to ludzie nie stracili wiary. Jeden

węgiel. Jednak oni mają nadzieję, że już

problem. Od czasu do czasu wylączają

więcej samochodów jeździ. Na przy-

dziadek uratowal kilku rannych ukra-

niedlugo będą mieli prąd, bo remontują

Wszyscy marzymy o pokoju. Bo to, co

ogrzewanie w mieszkaniach. Od ty-

klad gdy wychodzilam latem na ulicę,

ińskich żolnierzy. Przez kilka miesięcy

im linie energetyczne, które rosyjskie

przeżywa cala Ukraina, jest nieludz-

godnia w mieście wlączają na kilka

to miasto bylo puste. Można bylo iść

przechowywal ich u siebie w piwnicy.

wojsko zniszczylo.

kie. Brakuje mi slów, żeby to opisać.

godzin oświetlenie większych ulic,

Większości osób wydaje się, że jeste-

bo od początku wojny nie mieliśmy

śmy w jakimś zlym śnie. Nikt nie jest

na ulicach w ogóle światla. I nawet

w stanie zaakceptować tego, że ży-

bylo zabronione wlączać w mieszka-

jemy w takiej rzeczywistości. Żeby

niach światlo, żeby wróg nie mógl się

zwykle miasto i jego mieszkańcy,

zorientować. Bardzo dlugo miesz-

którzy niczego nikomu nie zawinili...

kaliśmy w zupelnej ciemności i to

I nagle burzą nam nasze życie, nasze

bylo trudne. Więc teraz gdy widzimy

miejsca pracy i odpoczynku. Chcemy,

na ulicy zapaloną lampę, to sprawia

żeby to już się skończylo i już nigdy

nam ogromną radość. Jak zobaczy-

się nie powtórzylo. Jeżeli przetrwali-

lam światlo na ulicy, to cieszylam się

śmy przez ten rok, to już nie oddamy

jak dziecko. Ale to na razie na krótki

swojej ziemi i będziemy walczyć do

czas i nie wszystkie ulice. Brak prądu

calkowitego zwycięstwa.

obecnie doskwiera calej Ukrainie.

Dziękuję za rozmowę.

Jak wygląda w mieście sytuacja

z prądem? Ile godzin dziennie

ZDJĘCIA Z ARCHIWUM

go macie?

ANNY LISOWSKIEJ