12
nr 4 (416) |28.02.16.03.2023
Wydarzenia
www.kuriergalicyjski.com
We Lwowie oslonięto tablicę pamiątkową
bl. s. Marii Antoniny Kratochwil i Ludwika Flecka
20 lutego na elewacji
Tworzenie takich tablic
i umieszczanie ich na zabyt-
budynku nr 8 przy ul.
kowych budynkach pomaga
Konyśkiego we Lwowie
w poznawaniu historii naszego
zostala otwarta tablica
miasta zaznaczyla. Widząc
pamiątkowa ku czci
zdjęcie i nazwisko osoby, prze-
powiązanych z tym
czyta się też opis. Takich tablic
domem polskiej zakonnicy
musimy mieć we Lwowie jak
bl. S. Marii Antoniny
najwięcej. Natomiast kaplicę
trzeba odrestaurować jako miej-
Kratochwil (18811942)
sce modlitwy.
i mikrobiologa, również
W folderze z okazji otwar-
autora prac filozoficznych
cia tablicy pamiątkowej na bu-
Ludwika Flecka
dynku liceum nr 21 zostal rów-
(18961961). Inicjatywa
nież umieszczony odnaleziony
upamiętnienia tych
tekst hymnu dawnej polskiej
szkoly z roku 1929, kiedy ob-
dwóch wybitnych postaci
chodzono jubileusz 25-lecia jej
powstala w środowisku
dzialalności.
pedagogicznym Liceum
nr 21, które posiada
Sprężaj skrzydla!
pomieszczenia dawnego
uroczystość otwarcia i poświę-
To bardzo pozytywne wy-
Uczylam się w tej szkole, ale
Zakladu Naukowo-
wtedy nikt nic nie mówil o tym,
cenia tablicy dwóch wielkich
darzenie dla naszego miasta
Sprężaj skrzydla, orle bialy!
postaci powiedzial dziennika-
stwierdzil obecny na uro-
co kiedyś bylo w tym domu
Na swobodny górny lot!
Wychowawczego Sióstr
rzowi Kuriera arcybiskup Mie-
czystości Aleksander Nazar,
powiedziala Anżela Terlecka.
Dzwon zwycięskie gra hejnaly,
Szkolnych de Notre Dame.
Dopiero po ukończeniu Po-
czyslaw Mokrzycki.
prezes Lwowskiego Towarzy-
Jutrzni zloty blyszczy grot!
Wedlug decyzji Rady
stwa Kultury Żydowskiej im.
litechniki Lwowskiej, już jako
Z tla sztandaru Maria święta
Miasta Lwowa tablica jest
To jest ważne, że szkola chce
architekt, odkrylam dla siebie
Szolema Alejchema. Oso-
Promienistą chyli twarz
w dwóch językach po
nawiązywać do historii,
by upamiętnione na tablicy to
na nowo piękno tego secesyjne-
Każda Polka niech pamięta
ukraińsku i po angielsku.
powracać do korzeni.
przede wszystkim mieszkańcy
go gmachu oraz dowiedzialam
Trzymać pod nim wierną straż!
się o jego dziejach i losach po-
Lwowa, którzy mogą być przy-
Sprężaj skrzydla, orle bialy!
W tym budynku, w którym
wiązanych z nim ludzi. W cią-
kladem dla mlodzieży szkol-
Wskaż źrenicom jasny cel.
KONSTANTY CZAWAGA
kiedyś pracowaly siostry,
U
gu kilku lat prowadziliśmy po-
nej, która chce też chce zdobyć
Drogę żmudną, na szczyt chwaly,
które zalożyly tę szkolę,
uznanie i być może też mieć za-
szukiwania w archiwum i przez
roczystość rozpoczę-
Niechaj znaczy twoja biel.
nadal uczą się dzieci. Te
korespondencję odnalazlam
to od występu uczniów,
instalowaną tu tablicę. To bar-
Niech cię strzeże Maria święta,
mury są uświęcone również
dzo ważne, że pamięć o tych
wspomnienia dawnych wy-
którzy przybliżyli syl-
Na Ojczyzny naszej cześć!
życiem blogoslawionej
chowanek zakladu, które po II
postaciach, przez pewien czas
Każda Polka niech pamięta
wetki bl. S. Marii Antoniny
siostry Marii Antoniny
wojnie światowej zamieszkaly
zapomnianych, jest przywra-
Kratochwil i Ludwika Flecka.
Standar ten wysoko nieść!
Kratochwil i z pewnością
w Polsce. Zgromadzilam spo-
cana i należnie uszanowana.
Odslonięcia tablicy dokonali:
Sprężaj skrzydla, orle bialy!
będzie ona ich orędowniczką
ro materialów. W kaplicy, która
Dyrektor liceum nr 21 Wa-
Walentyna Zwieżyńska, dy-
W wyż sloneczny wiedź nas
i przewodniczka na ich
lentyna Zwieżyńska, która zor-
w czasach sowieckich zostala
rektor liceum nr 21, Bartosz
wiedź!
drodze życia, zdobywania
przystosowana jako aula, za-
ganizowala spotkanie nauczy-
Na lot górny a wytrwaly
Szeliga, wicekonsul Konsulatu
wiedzy, ksztaltowania
chowaly się jeszcze oryginalne
cieli z gośćmi wyjaśnila, że po II
Generalnego RP we Lwowie,
Bo nie starczy tylko chcieć...
osobowości. A jednocześnie
sklepienia, podloga, chóry, okna,
wojnie światowej w tym gma-
O Patronko nasza święta
arcybiskup Mieczyslaw Mo-
jest to także upamiętnienie
drzwi i fragmenty gipsowych
chu byla szkola rosyjska, teraz
krzycki, metropolita lwow-
Poblogoslaw sztandar nasz!
historii Polski.
nauczanie jest w języku ukra-
fresków.
ski, który wraz z księdzem
Każda Polka niech pamięta
ińskim. Byla też możliwość, by
Zdaniem Alisy Wasiljewej,
greckokatolickim o.Stepanem
Trzymać pod nim wierną straż!
konsultantki pedagogów z kra-
zwiedzić aulę w dawnej kaplicy.
Pani Anżela Terlecka udo-
Kaszczukiem poświęcili ten
Jest to pierwsza tablica pa-
joznawstwa, we Lwowie zacho-
znak informacyjny.
miątkowa na murach Lwowa,
Pomyslodawczynią tablicy
stępnila Kurierowi bardziej
Cieszę się bardzo, że dy-
upamiętniająca razem Polkę
pamiątkowej jest Anżela Terlec-
walo się sporo dawnych po-
szczególowe biogramy osób
ka, nauczycielka sztuk pięknych.
mieszczeń szkolnych.
rektor liceum zaprosila nas na
i Żyda.
upamiętnionych na tablicy.
Ludwik Fleck
W dokladnym badaniu wojennego okresu w ży-
W lutym 1943 roku Ludwik Fleck zostal aresztowa-
Urodzil się w 11 lipca 1896 roku we Lwowie w rodzi-
ciu prof. Flecka, który przeprowadzila historyk pol-
ny i wywieziony do obozu koncentracyjnego w Oświę-
nie żydowskiej. Po ukończeniu studiów na Wydzia-
skiej medycyny dr Maria Cisielska zaznaczono, że
cimiu, a po roku przeniesiony do obozu w Buchenwal-
le Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza pracowal
w tym szpitalu pracowal on z wybitnymi specjalista-
dzie. Wtedy przy pomocy gestapo ściągano tam też
w laboratorium badań nad durem plamistym profesora
mi w dziedzinie mikrobiologii: doktorem Anhaltem,
najlepszych specjalistów pracowni uniwersyteckich
Rudolfa Weigla w Przemyślu. Po powrocie profesora do
doktor Olgą Elster oraz doktorem Bernardem Um-
w dziedzinie m.in. higieny, mikrobiologii i histopa-
Lwowa zostal jego asystentem w Katedrze Biologii Ogól-
schweifem. Dzięki ich pomocy oraz wsparciu dyrekto-
tologii. Wedlug dr Marii Ciesielskiej, w okresie uwię-
nej. W maju 1922 roku uzyskal dyplom doktora wszech-
ra szpitala doktora Izydora Kurzrocka udalo się utwo-
zienia Fleck wykonywal w obozach koncentracyjnych
nauk lekarskich.
rzyć sprawnie dzialająca pracownię, w której nie tylko
zwykle rutynowe badania serologiczne w poszczegól-
Po odejściu z pracowni prowadzonej przez profesora
prowadzono rutynowe badania, ale i kontynuowano
nych laboratoriach.
Weigla, w polowie 1923 roku rozpocząl pracę jako kie-
wcześniejsze prace badawcze. Jednym z odkryć ze-
Po wyzwoleniu obozu powrócil do Lublina, gdzie
rownik pracowni bakteriologicznych Państwowego
spolu doktora Flecka byl fakt pojawiania się swoistej
objąl katedrę Mikrobiologii na Uniwersytecie Ma-
Szpitala Powszechnego. W r. 1927 wyjechal do Wiednia
substancji antygenowej w moczu osób chorych na dur
rii Curie-Sklodowskiej. W 1948 roku bral udzial jako
by odbyć staż w Instytucie Seroterapeutycznym i ukoń-
plamisty. Opracowano serologiczną metodę jej wy-
biegly w trakcie procesu hitlerowskich lekarzy przed
czyć rozpoczętą specjalizację z mikrobiologii. W latach
krywania oraz podjęto próbę stworzenia szczepionki
Międzynarodowym Trybunalem w Norymberdze.
1928-1935 byl kierownikiem laboratorium mikrobio-
przeciwtyfusowej. Po pierwszych udanych próbach jej
W 1952 roku przeniósl się do Warszawy aby objąć
logicznego Ubezpieczalni Spolecznej. Dalej zalożyl la-
zastosowania u królików i świnek morskich, w dniu
funkcję kierownika Zakladu Bakteriologii i Immuno-
boratorium prywatne, również poświęcil się filozofii.
28 sierpnia 1942 roku, Fleck zaszczepil siebie szcze-
logii Instytutu Matki i Dziecka. W 1954 zostal czlon-
W 1935 roku ukazala się jego książka ,,Powstanie i roz-
pionką wlasnego pomyslu. Ponieważ nie zaobserwo-
kiem Polskiej Akademii Nauk. W 1957 roku wyjechal
wój faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o sty-
wano dzialań ubocznych, zdecydowano o szczepieniu
do Izraela, gdzie zostal dyrektorem Pracowni Patologii
lu myślowym i kolektywie myślowym". Opublikowal
kolejnych pracowników, ich rodzin oraz okolo 500
Eksperymentalnej w Izraelskim Instytucie Badań Bio-
w ,,Przeglądzie Filozoficznym" dwa artykuly opubliko-
mieszkańców getta i więźniów obozu przy ulicy Ja-
logicznych w Ness Ziona oraz profesorem mikrobiolo-
wane ,,O obserwacji naukowej i postrzeganiu w ogóle"
nowskiej. Antygen do produkcji szczepionki pozyski-
gii na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie.
(1935) i ,,Zagadnienie teorii poznawania" (1936).
wano z moczu chorych i ozdrowieńców pacjentów
Pozostawil dorobek naukowy, pochodzący z dzie-
W 1939 roku, po zajęciu Lwowa przez sowietów Lu-
szpitala żydowskiego. Profesor Fleck wspominal po
dziny bakteriologii, immunologii, diagnostyki cho-
dwik Fleck zostal docentem Lwowskiego Instytutu
wojnie: ,,Często mnie pytano, czy można by w ten spo-
rób zakaźnych, serologii. Jego prace byly omawiane za
Medycznego i doradcą w Wojskowym Laboratorium
sób szczepić Niemców? Odpowiadalem, że wątpię w to,
granicą, np. w Stanach Zjednoczonych, zaś sam autor
Bakteriologicznym. Po wybuchu wojny niemiecko-so-
ponieważ należą oni do odrębnej rasy, a szczepionkę
cieszyl się dużym uznaniem środowiska lekarskiego,
wieckiej w 1941 roku Fleck wraz z rodziną zmuszony
uzyskano z moczu chorych Żydów".
biorąc udzial w wielu sympozjach i kongresach na ca-
byl przeprowadzić się do utworzonej dzielnicy żydow-
Równocześnie z prowadzonymi w getcie badaniami
lym świecie.
skiej, późniejszego getta. Tam też zostal kierownikiem
Fleck odwiedzal Instytut Weigla. Jego nazwisko moż-
laboratorium bakteriologicznego w Szpitalu Żydow-
na bowiem odnaleźć na liście pracowników z adnota-
Ludwik Fleck zmarl 5 czerwca 1961 roku w Ness
skim na ulicy Kuszewicza.
cją ,,karmiciel zdrowych wszy".
Ziona, w Izraelu.
