13

nr 4 (416) |28.02.­16.03.2023

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Bl. s. Maria

w skwarze slonecznym i nie-

Antonina Kratochwil

pogodzie  w dzień i w noc.

W dniach egzekucji brano ich

do lasu, gdzie byli rozstrze-

26 sierpnia 1904 roku do

liwani. Gdy nadszedl dzień

Lwowa na zaproszenie arcy-

wywozu, wywolano Żydów-

biskupa Józefa Bilczewskiego

kę z celi. Wróciwszy z biura

z Wroclawia przybylo sześć

jej rodzona siostra szukala jej

zakonnic ze zgromadzenia

wśród więźniarek, a nie zna-

Sióstr Szkolnych De Notre

lazlszy wybuchla rozpaczli-

Dame. Początkowo wynaj-

wym placzem. Biegala po celi

mowano lokale przy ul. Jagiel-

jak nieprzytomna wolając:

lońskiej (obecnie Hnatiuka),

gdzie moi rodzice, gdzie moja

za Muzeum Etnograficznym

siostrzyczka!  Towarzyszki

i Rzemiosla Artystycznego.

niedoli pocieszaly ją jak mo-

Ich zadaniem bylo wycho-

gly. Siostra przelożona nie

wanie mlodych ludzi w du-

mogąc nic dla niej uczynić

chu patriotycznym, dostar-

starala się przynajmniej zla-

czenie im niezbędnej wiedzy

godzić tę straszną rzeczywi-

i szerzenie kultu Matki Bożej.

stość. Dziewczyna żydowska

Później siostry przeniosly się

poprosila siostrę Antoninę,

na ulicę Ochronek (teraz Ko-

by zapytala strażnika o los jej

nyśkiego), gdzie w lipcu 1905

siostry. Wtem wszedl jeden ze

roku otwarte zostaly kom-

strażników i huknąl: co się tu

fortowo wyposażone 9-kla-

dzieje? Dobroduszna siostra

sowe gimnazjum i szkola za-

ale także rodziców dzieci

na  zagladę.  Zglodnialym

relacjonowala: ,,Przypomi-

Antonina powiedziala do nie-

wodowa. Na początku uczylo

i przyjaciól. Zebrane wówczas

i zziębniętym siostry odstą-

nam sobie 18-letnią, inteli-

go: ,,Prawda, że jej siostrzycz-

się tam 57 córek oficerów

w wielkiej ilości odzież, obu-

pily skromny posilek: zupę

gentną panienkę Lucję Sza-

ka zostala przeprowadzona

wojskowych. W następnym

wie, zabawki oraz slodycze

i chleb, a dzieciom także mle-

mocką. Kiedy uslyszala swoje

tylko do innej celi". Strażnik

roku ich liczba się potroila,

rozdzielano między ochron-

ko i herbatę.

nazwisko, wstala z godno-

nic nie odpowiadając wyszedl,

a dwa lata później zapisanych

ki, osoby chore, ociemniale,

Straż czuwala na zewnątrz,

ścią, spojrzala po wszystkich

a po chwili wrócil z drugim.

już bylo 212 dziewcząt. Do

ubogie rodziny itp. Ponad-

więc nie przeszkadzala sio-

spokojnym wzrokiem, prze-

Wywolal z celi siostrę Anto-

1918 roku glównym językiem

to z mąki ofiarowanej przez

strom w podawaniu posil-

prosila towarzyszki niedoli,

ninę, silą szarpnąl ją za rękę

wykladowym byl niemiec-

uczennice, w kuchni szkolnej

ków. Szczególnie matki-Ży-

następnie podeszla do siostry

i wyrzucil na korytarz tak

ki. Później zostal zastąpiony

przygotowywano pieczywo

dówki serdecznie dziękowaly

przelożonej Antoniny, uca-

nieszczęśliwie, że uderzyla

polskim. Ukończono budowę

świąteczne dla ubogich.

za pomoc okazaną dzieciom.

lowala jej rękę, mocno przy-

glową o kant żelaznych drzwi

kolejnego domu. W 1929 roku

­ Dewizą jej życia bylo czy-

9 lipca 1942 roku wszystkie

tulila się do niej i poprosi-

rozbijając sobie czolo. Dopiero

gimnazjum otrzymalo prawa

nić wszystko raczej ze zbyt-

siostry zostaly aresztowa-

la o modlitwę. Wszystko to

na korytarzu bil ją okrutnie

publiczne. Nauczaly zarówno

nią dobrocią, niż okazywać

ne. Samochodem ciężarowym

dzialo się na oczach gestapo-

drewnianym drągiem. Krew

zakonnice, jak i świeccy na-

jej brak ­ podkreśla autor-

przewieziono je do więzie-

wców, lecz zachowali spokój.

lala się z czola i stluczonej do

uczyciele. Siostry mieszkaly

ka życiorysu blogoslawionej.

nia

śledczo-politycznego

Lucja z godnością opuścila

kości ręki. Może po dziesięciu

w odosobnionym skrzydle.

Przytoczyla też fakt z jednego

w Stanislawowie. Jako ofi-

celę...".

minutach otwarly się drzwi

Przyszla  blogoslawiona

ze świadectw, że nawet Żydzi

cjalny powód aresztowania

I jeszcze jedno świadectwo

celi więziennej, do której

urodzila się 21.08.1881 roku

przychodzili do s. Antoniny

gestapowcy podali: rzekomy

z tej książki o bl. s Antoninie:

wrócila drżąca, chwiejąca się.

w Witkowicach kolo Ostra-

z życzeniami imieninowymi

kontakt z podziemiem.

,,Któregoś dnia do celi, w któ-

Byla strasznie zmaltretowana.

wy na Morawach, dokąd jej

mówiąc: ,,To bardzo dobra sio-

Przed wejściem do celi mu-

rej więziono siostry, przy-

Wszystkie byly przerażone jej

rodzice przenieśli się w 1879

stra i dla nas, Żydów".

sialy wszystko oddać, jednak

wieziono hrabinę Grabowską

widokiem. Cala byla zbroczo-

roku z Węgierskiej Górki kolo

Po wkroczeniu Armii Czer-

dzięki swemu sprytowi ocali-

z czworgiem dzieci w wie-

na krwią. Lecz twarz miala ja-

Żywca w poszukiwaniu pracy.

wonej do Lwowa we wrześniu

ly dwa różańce. Następnie sio-

ku 5, 7, 9 i 12 lat. Matkę ska-

sną, spokojną, byla opanowa-

W 1855 powrócili z dziećmi

1939 roku i zajęciu szkoly

strom zabroniono rozmawiać

zano na rozstrzelanie. Dzieci

na, zrównoważona".

do rodzinnych stron matki ­

przez wladze sowieckie sio-

z więźniarkami i wspólnie się

zapytane o swoją przyszlość,

Gdy 26 września 1942 roku

Węgierskiej Górki, następnie

stry zostaly stamtąd usunięte.

modlić. Wepchnięto je do celi,

chcialy podzielić los matki.

siostry zostaly zwolnione

osiedlili się w Bielsku. Maria

Siostra Antonina otrzymala

w której bylo przeszlo 20 ko-

Ona rozpoczęla przygotowy-

z więzienia, siostra Antonina

Anna Kratochwil do Zgroma-

od przelożonych zakonnych

biet różnego wieku o różnym

wać siebie i dzieci na śmierć.

byla prawie nieprzytomna.

dzenia Sióstr Szkolnych de

nominację  na  stanowisko

poziomie duchowym i inte-

Modlila się przed ryngrafem

Nie mogąc utrzymać się na

Notre Dame wstąpila w 1901

przelożonej wspólnoty sióstr

lektualnym. Przyjęto siostry

Matki Bożej. Siostrę Antoni-

nogach, upadla w pyl uliczny.

roku i przyjęla imię Antonina.

w Mikuliczynie nad Prutem.

w milczeniu. Siostry uklę-

nę, z którą spędzala wiele go-

Siostry odwiozly siostrę An-

Będąc kandydatką, a później

Przybyla tam w styczniu 1940

kly do modlitwy wieczornej.

dzin na rozmowie, poprosila

toninę do Polskiego Komitetu

już siostrą pracowala jako na-

roku, kiedy radziecka admini-

W intencji Ojczyzny modlily

o przygotowanie na śmierć

Pomocy Więźniom Politycz-

uczycielka w szkolach zgro-

stracja już upaństwowila dom,

się z rozkrzyżowanymi ra-

dwoje starszych dzieci: An-

nym, a następnie do Sióstr

madzenia w Karwinie (1906­

pozostawiając siostrom jeden

mionami. To zrobilo wrażenie

drzeja i Izabelę. Sama zajęla

Slużebniczek

Dębickich.

1909, 1910­1917), a następnie

pokój. Już w marcu usunięto

na świeckich więźniarkach.

się dwoma malymi chlopca-

Sprowadzily kaplana i leka-

we Lwowie (1917­1925), jako

siostry nawet z tego jednego

Od razu podzielily się kocami,

mi: Markiem i Hieronimem.

rza. Lekarz skierowal siostrę

przelożona, kierowniczka in-

pokoju. Znalazly schronienie

a siostrze Antoninie odstąpily

Rozmowy z siostrą Antoniną,

Antoninę do szpitala zakaź-

ternatu i prefekta kandyda-

u sióstr ukraińskich obrządku

żelazne lóżko bez materaców.

jej glęboki wewnętrzny spo-

nego. Tam na pytanie o imię

tek w Tlumaczu (1925­1932)

greckokatolickiego. Chociaż

Wedlug wspomnień ocala-

kój, wspólczucie, a równo-

ojca, odpowiedziala: ,,Ojciec,

kolo Stanislawowa. Później

siostry w Mikuliczynie same

lych zakonnic, obecność sióstr

cześnie wiara w Opatrzność

mój ojciec... Ojcze nasz, któ-

ponownie zostala poslana do

cierpialy niedostatek, to jed-

w celi więziennej wplywala

Bożą, którą potrafila przepoić

ryś jest w niebie". Byly to jej

Lwowa (1932­1939), gdzie

nak siostra przelożona M. An-

pozytywnie na świeckie towa-

cierpiącą do granic wytrzy-

ostatnie slowa. 2 październi-

pelnila funkcję dyrektorki

tonina razem z siostrami orga-

rzyszki niedoli. Siostra Anto-

malości matkę, dopomogly tej

ka 1942 roku, w pięć dni po

szkoly i prefekty kandydatek.

nizowala paczki żywnościowe

nina odnosila się do nich bardzo

ostatniej do przetrwania tra-

uwolnieniu zmarla na skutek

Z dokladnego życiorysu bl.

i odzieżowe dla ludzi wywie-

życzliwie, z wyczuciem i milo-

gicznych chwil".

tortur i choroby na tyfus. Zo-

s. Marii Antoniny Kratochwil,

zionych na Sybir. Latem sio-

ścią. Byla dla nich promykiem

Pewnego razu mialo miej-

stala pochowana w grobowcu

który napisala i w 2001 roku

stry zbieraly w lesie jagody,

nadziei. Sama promieniowala

sce zdarzenie, które siostry

sióstr zakonnych na Cmen-

wydala we Wloclawku s. M.

maliny, które wymienialy na

pogodą ducha i innych pod-

tak opisaly: ,,W naszej celi

tarzu Sapieżyńskim w Stani-

Amata (Elżbieta) Kupka SSND,

inny towar albo otrzymywaly

nosila na duchu. Więźniarki

byly także dwie Żydówki

slawowie. Relikwie bl. Marii

dowiadujemy się też, że wy-

za nie material, z którego szyly

z każdym dniem coraz bardziej

z Tlumacza rodzone siostry.

Antoniny zaginęly po dewa-

bitną cechą siostry Antoniny

sukienki, fartuszki itp. dla sy-

zbliżaly się do sióstr, dzielily

Siostra Antonina byla bar-

stacji tej nekropolii.

byla wrażliwość na potrze-

biraków. Suszyly także chleb

się przeżyciami. Osoby ska-

dzo serdeczna dla wszystkich,

13 czerwca 1999 roku

by ubogich. W związku z tym

na sucharki i przygotowywaly

zane na śmierć przez rozstrze-

także dla tych Żydówek.

w Warszawie papież Jan Pa-

każdego roku z okazji świę-

kaszę do wysylki na Sybir.

lanie zwracaly się do siostry

Jedną z nich zatrudnio-

wel II w grupie 108 polskich

ta św. Mikolaja, Świąt Boże-

We wspomnianym życio-

Antoniny w sprawach sumie-

no do pisania na maszynie

męczenników II wojny świa-

go Narodzenia i innych uro-

rysie odnotowano też dzieje s.

nia, jakby odbywaly spowiedź,

w dawnym biurze. Pracowala

towej beatyfikowal Marię

czystości na terenie szkoly

Antoniny w okresie okupacji

gdyż kaplana nie bylo. Wywo-

od rana do godz. 19:00. Te wla-

Antoninę Kratochwil, siostrę

urządzano akcje charytatyw-

niemieckiej. Wczesną wio-

lane na rozstrzelanie prosily ją

śnie Żydówki mialy swych

szkolną de Notre Dame, która

ne. Siostra Antonina potrafi-

sną 1942 r. w Mikuliczynie

o blogoslawieństwo i modlitwę.

rodziców na podwórzu, gdzie

oddala życie z milości do Boga

la do tych akcji motywować

zatrzymal się transport Ży-

Siostra Lidia dzieląca los

z wszystkimi innymi Żyda-

i drugiego czlowieka.

nie tylko siostry i uczennice,

dów węgierskich skazanych

więzienny siostry Antoniny

mi musieli calymi dniami stać