23

nr 4 (416) |28.02.­16.03.2023

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

w nocy" czytamy o tej

bylaby się na to zgodzila, gdyby

wyremontowano  staraniem

uroczystości: ,,W niedzielę

majstra W. Kotyka ze lwowskiej

nie sprzeciw ze strony samego

w poludnie odbylo się

Bernardyna. Oto cala wieża jest

fabryki ,,Kineskop".

uroczyste poświęcenie

tak zbudowana, że na elektrycz-

i oddanie miastu pod

W 1924 roku na

ne urządzenie miejsca nie ma.

opiekę zegara na wieży

najwyższej wieży

Trzeba bowiem wylamać część

kościola św. Elżbiety.

muru grubości póltora metra,

kościola św. Elżbiety

przez co oczywiście konstruk-

zamontowano

Rozpoczęlo uroczystość na-

cja wieży doznalaby zbyt silnego

zegar, który mial

bożeństwo, następnie na glos

oslabienia. Stary zegar jest zbyt

cztery tarcze.

pobudki wyszla z kościola pro-

cennym zabytkiem architekto-

Zegar zamówiono

cesja. Modly odprawil ks. abp

nicznym, aby nie liczyć się z jego

w ,,Pierwszej krajowej

dr Boleslaw Twardowski. Prze-

postulatami. Wobec tego oświe-

fabryce zegarów

mówil w imieniu komitetu fun-

tlenia elektrycznego na zegarze

dacyjnego p. Cirin, oddając ze-

nie będzie. Zdaje się jednak, że

wieżowych ,,Michala

gar w opiekę miasta. Prezydent

Bernardyn nie będzie mial nic

Mięsowicza w Krośnie.

KOŚCIÓL PW. ŚW. MARII MAGDALENY

Lwowa Józef Neumann odpowie-

przeciw temu, by zegar zaopa-

Byla to najbardziej

Nowy wieżowy zegar kosz-

szklem i w nocy podświetlone

dzial, przyjmując zegar, krótkim

trzono w tarczę bialą z czarnymi

znana w Galicji fabryka

towal 8.906 zlotych, z nich re-

elektrycznie. ,,Slowo Polskie"

przemówieniem. Obecne byly

liczbami i wyraźnymi wska-

w swojej branży.

prezentacja miasta Lwowa prze-

pisalo, że na tarczach zostaly

reprezentacje wladz i instytu-

zówkami. Tego nie zrobiono

W mechanizmie zegara

,,wypalone sążniste cyfry".

kazala parafii 3.000 zlotych,

cji oraz rzesze publiczności. Or-

swego czasu przy odnowieniu

ustawiono dwa dzwony

arcybiskup Boleslaw Twardow-

Na stronach ,,Wiadomości

kiestra kolejowa wzięla udzial

zegara ratuszowego i dlatego na-

ski ­ 500 zlotych. Resztę 5.406

Parafialnych" zostal umieszczo-

w uroczystości. Zegar wskazy-

wet z Rynku nie można odczytać

to znaczy godzinowy

zlotych pokryto ze skladek pa-

ny reportaż z tego wydarzenia,

wać będzie czas także w nocy,

godziny. Odnowiony Bernar-

i kwadransowy.

rafian. Zamontowano zegar

który odtwarza też podnioslą

a to dzięki oświetleniu szkla-

dyn będzie chodzil nadal o pięć

Obydwa zostaly

atmosferę katolickiego Lwowa

w grudniu 1924 roku i 4 stycz-

nych matowych tarcz zegaro-

minut wcześniej, wedlug sta-

odlane w Zakladzie

owych czasów.

nia 1925 roku zegar uroczyście

wych od wewnątrz". Podczas II

rej, historycznej tradycji". Przez

Karola Schwabego

poświęcil arcybiskup Boleslaw

wojny światowej w wieże trafi-

wiele powojennych lat mecha-

w Bialej, z którym

Otóż w artykule ,,Zegar

Twardowski.  Tarcze  zegara

lo kilka pocisków artyleryjskich

nizm zegara bernardyńskiego

Michal Mięsowicz stale

na kościele św. Elżbiety

mialy dwa i pól metra wyso-

i mechanizm zegarowy zostal

byl zepsuty i zaniedbany. Do-

wskazuje czas nawet

wspólpracowal.

kości, zostaly oszklone grubym

calkiem zniszczony.

piero w lipcu 1982 roku zegar

,,Wojna. Reportaż z Ukrainy" ­ premiera mocnej książki Jakuba Maciejewskiego.

Pierwsza tego typu publikacja w Polsce!

Ta wojna jest blisko

rosyjskiej agresji? Czy nie znaj-

ślady obozu koncentracyjnego,

serce  podpowiada  mroczne

dzie się jakieś wygodne uspra-

w którym Rosjanie mordowali

pytanie: czy wojna taka może

­ w ostatnich dniach

wiedliwienie, by reakcję kra-

Ukraińców.

rozgorzeć w Polsce? Umysl nie

przekonaliśmy się,

jów zachodnich opóźnić?

I choć nieraz lzy zlości, roz-

pozostaje dlużny tym rozwa-

jak bardzo blisko.

Perspektywa polska wra-

paczy i bólu uniemożliwialy mu

żaniom ­ Rosjanie ćwiczyli

A kilkanaście

pisanie, to jednak Jakub Ma-

ca w tej książce często. Au-

przecież już atak nuklearny na

tor zauważa, że jego polskość

ciejewski relacjonuje tę wojnę

Warszawę. Wrogość do Polski

kilometrów od polskiej

otworzyla mu na Ukrainie

szczerze i bezpośrednio. Slo-

wpisana jest w ideologię rosyj-

granicy znajdują się

wiele drzwi, które dla innych

wo jest uzupelnione obrazem,

skiego imperium.

w pelni uzbrojone

pozostaly zamknięte. Każdy

który nieraz staje się najmoc-

Ukazujący się nakladem

posterunki wojskowe,

niejszą formą przekazu. Blisko

z oficerów i żolnierzy podkre-

wydawnictwa ,,Bialy Kruk" re-

ślal wobec niego swoją doz-

80 ilustracji zamieszczonych

portaż wojenny Jakuba Macie-

a w nich żolnierze gotowi

gonną wdzięczność za serca

w książce ,,Wojna. Reportaż

jewskiego jest lekturą nie tylko

walczyć z rosyjskim

i drzwi, które zostaly otwar-

z Ukrainy" domyka klamrą

niezwykle wciągającą, ale także

najeźdźcą aż do śmierci.

brutalny krajobraz po rosyj-

te w Polsce dla ich matek, żon,

do bólu prawdziwą i pouczającą.

skiej inwazji.

dzieci i starców. Czy może się to

Autor książki ,,Wojna. Reportaż

stać fundamentem odbudowy

Co ważne, ta książka jest

z Ukrainy" dotarl na front jako

BEATA MARSZALEK

A

idei starej i wielkiej Rzeczy-

jeden z pierwszych i spędzil

również ostrzeżeniem. Przez

pospolitej ­ pomimo niezwy-

frontu, trwal z mieszkańcami

kilka dekad wierzyliśmy w na-

le oprócz geografii chowa

tam ­ z przerwami ­ ponad 140

iwną bajeczkę o lepszych i bez-

kle trudnej historii najnowszej?

się w bliskości tej woj-

dni. Jest to pierwsza tego typu

Kijowa podczas bombardowań,

pieczniejszych czasach. Co jeśli

Również na to pytanie Autor

widzial ślady rosyjskiego ludo-

ny jeszcze inna, upiorna

książka ukazująca się na pol-

książki szuka odpowiedzi.

zachodnim politykom morder-

prawda. Niemilosiernie bom-

skim rynku.

bójstwa dokonanego w Iziumie.

stwa w Irpieniu czy bombar-

bardowana charkowska dziel-

Jakub Maciejewski na Ukra-

Na tak zwanych drogach ży-

Jakub Maciejewski: ,,Wojna.

cia stal się świadkiem nie-

dowania szpitali i przedszkoli

nica Saltiwka ludząco przy-

inie doświadczyl rzeczy, które

Reportaż z Ukrainy", wyd. Bia-

zw yklej

odwagi

ukraiń-

nie przemówily do rozsądku?

pomina przecież blokowiska

nam ­ Polakom XXI wieku ­

Czy będzie inaczej, gdyby to

ly Kruk, 304 str., 16,5 cm x 23,5

wydawaly się już niemożliwe.

skiej ludności cywilnej, zaś

lódzkiego Widzewa czy war-

cm.

w Jagodnem trafil na świeże

Polska stala się kolejną ofiarą

szawskiego Ursusa. Tak więc

Przeżyl koszmar donbaskiego

Na ratunek zabytkom

W kilku ostatnich

numerach naszego

pisma wspomnieliśmy

o Zakladzie w Drohowyżu

pod Mikolajowem kolo

Lwowa.

OPRACOWAL

zaklad rękodzielniczy. Fundacja

KRZYSZTOF SZYMAŃSKI

Po II wojnie światowej

dzialala do końca lat 30. XX wie-

MARIAN BARANOWSKI

ku. W tym czasie byla uważana

i przejęciu Zakladu (nazwa ta

ZDJĘCIA

za jedną z największych w Eu-

zachowala się do dziś) przez

nowe wladze, które urządzi-

24 października 1848 r. Sta-

ropie, zarówno pod względem li-

nislaw Skarbek potwierdzil w te-

czebności wychowanków, jak też

ly tu szpital dla psychicz-

1937 mialo miejsce wlamanie

nie chorych, cmentarz i ka-

stamencie zapis na rzecz funda-

z uwagi na wielkość substancji

Pierwotnie zostal pochowany

plica z pochówkiem hrabiego

cji na utrzymanie Zakladu, której

użytkowej.

na Cmentarzu Lyczakowskim.

do grobowca rodzinnego Sta-

celem bylo premiowane wyposa-

Zmarl Stanislaw Skarbek 27

Po niespelna 40. latach, 8 maja

nislawa Skarbka w Drohowy-

Skarbka byly systematycznie

1888 jego szczątki uroczy-

żu, w trakcie którego uszko-

dewastowane.

żenie rękodzielników, występu-

października w swoim miesz-

Zdjęcia z obecnego stanu ka-

jących z Zakladu Drohowyskie-

kaniu w gmachu zalożonego

ście przeniesiono do kaplicy

dzono także trumnę z jego

przez siebie teatru we Lwowie.

w Drohowyżu. W listopadzie

szczątkami.

plicy są najbardziej wymowne.

go i zakladających samodzielny