29

nr 4 (416) |28.02.­16.03.2023

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

ODPIS AKTU ŚLUBU FLORY BOGDANI

postać udatna, wzrost oka-

Znal ją Lwów jako mlodziut-

zaly, sceniczny, glos ślicznie

ką ,,koncertantkę". W marcu

wyrobiony, perlisty, melodyj-

1867 r. wystąpila wraz z in-

ny". ,,Mloda, jeżeli nie ude-

nymi amatorami w teatrze hr.

rzająco piękna, to figury pel-

Skarbka podczas przedstawie-

nej, ale ksztaltnej; milej twarzy

nia zorganizowanego na dochód

i jasnym rumieńcu"; ,,wyrazista,

Czytelni Stowarzyszenia Mlo-

ruchliwa i tryskająca dowcipem

dzieży Handlowej. Odegrano

imponowala wyksztalceniem,

wówczas trzy sztuki: 1-aktowe

kulturą towarzyską, bystrością

komedie ,,List", ,,Kobiety placzą-

umyslu i niemal męską energią".

ce" i 1-aktową operę komiczną

Czy dziwić się można, że szybko

,,Lobzowianie". ,,Do uprzyjem-

znalazl się adorator? Jej uroko-

nienia wieczoru" ­ jak pisano ­

wi ulegl urzędnik krakowskiego

,,nie malo przyczynila się pan-

magistratu, nieco kochliwy Ju-

na Kleczkowska, która swym

lian Estreicher. Lecz cóż, panna

czystym, pelnym i dźwięcz-

KASYNO MIEJSKIE WE LWOWIE

Flora miala już narzeczonego,

nym glosem odśpiewala Men-

pana Kleczkowskiego. Zapewne

delssohna ,,Na skrzypcach mojej

byl to wlaśnie wspomniany już

pieśni" i Schuberta ,,Des Mäd-

Parmie, Berlinie, Turynie, Po-

Lwowscy melomani zachwy-

Lwowskiej, na którym oczy-

Franciszek Ksawery, z którym

chens Klage", tudzież dwójśpiew

znaniu (na obu scenach ­ nie-

cili się: ,,Glos pani van der Me-

wiście zaśpiewala, byl bodaj-

stanęla przed oltarzem. O ist-

Donizettiego ,,Adio" z panem

mieckiej i polskiej), Paryżu ­

ere jest dźwięczny i nader sym-

że ostatnim danym w rodzin-

nieniu tego nieco tajemnicze-

Niedzielskim. Oboje obsypani

blyszcząc w Théâtre italien de

patyczny, koloratura świetna,

nym mieście. Po występach

go narzeczonego wiadomo na

zostali hucznymi oklaskami i na

Paris. Paryskie sklepy z nutami

szkola znakomita, a intonacya

lwowskich prasa pisala, że jej

razie jedynie z zeznań jednego

żądanie powtórzyli duet".

pelne byly jej fotografii... Wy-

czysta. Specyalnością tej skoń-

,,śpiew pozostawial tylko jed-

ze świadków podczas śledztwa

Na zawodowej scenie Wanda

stępowala to pod nazwiskiem

czonej artystki są nader pięknie

no do życzenia ­ by dlużej być

prowadzonego przeciw pan-

Kleczkowska debiutowala już

panieńskim Kleczkowska, to

wykończone szczególy i szcze-

slyszanym". Zwrócono też uwa-

nie Florze, oskarżonej o udzial

w dwa lata później w listopadzie

pod przejętym po matce pseu-

góliki, czystość śpiewu, lekkość

gę na utalentowaną muzycznie

w spisku antyaustriackim. Glo-

1869 r. w Olomuńcu w partii

donimem Bogdani. Lwowska

i porywająca piękność w pia-

10-letnią córeczkę pani Wandy,

śno bylo zresztą w Krakowie

Malgorzaty w ,,Fauście" Char-

,,Gazeta Narodowa" donosila o jej

nach i pianissimach; jej staccata

Luizę (Lolę), która zaczęla wy-

o wydanym przez nią balu, na

lesa Guonoda, a w styczniu 1870

występach na scenach europej-

są równe jak perelki, a jej wzo-

stępować z matką wlaśnie we

którym ­ wedlug niektórych ­

r. wystąpila dwukrotnie w Mo-

skich, zawsze podkreślając iż

rowe przejścia z mezza-voce do

Lwowie, wykonując z nią m.in.

zamierzano otruć austriackich

nachium. Jej rola Rozyny w ,,Cy-

jest lwowianką i zachwycając

forte i odwrotnie budzą podziw

serenadę Braga.

oficerów milicji; powiadano że

ruliku sewilskim" Rossiniego

się pięknym, wyrobionym glo-

znawców". Podobaly się w jej

Wanda van der Meere opu-

,,w dniach rewolucji brala w niej

zwrócila uwagę publiczności

sem śpiewaczki, jej wdziękiem

wykonaniu i mazurki Chopina,

ściwszy Lwów, koncertowa-

czynny udzial; że widziano ją

i krytyków, choć podkreślano,

i powabem, a także wyrażając

i arie operowe, jak jej popisowa

la jeszcze wiele lat, występu-

w stroju Krakuski na ulicach, że

że choć glos ma czysty to jesz-

nadzieję, że ją uslyszy na sce-

partia Rozyny z ,,Cyrulika se-

jąc m.in. w Ostendzie, Paryżu,

w szpitalu i na odwachu glów-

cze ,,niewielki", nie nadający się

nie polskiej również lwowska

wilskiego". Prasa cytowala też

Londynie. Wszędzie zbierala

nym wyglaszala podburzające

na wielką scenę. Z czasem par-

publika. I Lwów się doczekal ­

opinie recenzentów z zagra-

pochwaly, i nie jedna osobistość

mowy na rzecz Polski, że opa-

tia Rozyny stala się popisowym

w grudniu 1874 r. Dal się porwać

nicy, cytując m.in. antwerpski

tamtej epoki wspominala o jej

trywala powstańców itp.". Tak

numerem... Stalego angażu do

­ jeśli wierzyć lwowskiej prasie

,,Le Precurseu": ,,Pani Van der

występach w swoim dzienniku

zeznawal w śledztwie pewien

Hoftheater wtedy nie dostala ­

­ jej pięknemu mezzo-soprano-

Meere nie śpiewa tak jak caly

lub pamiętniku ­ jak na przy-

oficer... Jednakże dzięki zezna-

proponowano jej rolę subretki,

wi i grze aktorskiej, zachwy-

świat śpiewa; ona imponuje ra-

klad Lewisa Carroll (autor ,,Ali-

niom innych licznych świad-

lecz ona aspirowala do ról śpie-

cają się jej wspanialą Rozyną,

czej swym śpiewem, niż cza-

cji w Krainie Czarów"), który

ków Flora zostala uwolniona

waczki dramatycznej. Dostrze-

a zwlaszcza wykonaniem bolera

ruje. Glos jej o skali bardzo roz-

sluchal jej śpiewu podczas an-

z zarzutu popelnienia przestęp-

gla ją jednak dyrekcja Teatru

,,La veritable Manola" Emila Bo-

leglej i dźwięku szczególnego

gielskiego tournée pani Wandy.

stwa kryminalnego, jednak de-

Miejskiego we Frankfurcie nad

urgeois. A 12 lat później, w 1886

podnieca raczej niż kolysze, jest

Jak się wydaje, śpiewaczka od

cyzją administracyjną wydalo-

Menem i zaangażowala na trzy

r., Lwów poznać ją mial już jako

bardziej nerwowym niż piesz-

1887 r. już nigdy nie zagościla

na z Krakowa.

lata jako śpiewaczkę kolora-

wytrawną artystkę zawodową

czotliwym. Artystka wokalizuje

we Lwowie. Kamienica przy ul.

Po ślubie pani Flora zaję-

turową. Zbierala tam zaslużo-

­ panią Wandę hrabinę van der

latwo i wiele, lecz z pewną wla-

Trybunalskiej zostala sprzeda-

la się domem i wychowaniem

ne oklaski m.in. jako Zuzanna

Meere, żonę Belga hr. Charlesa

ściwą sobie ciętością i fantazją.

na. Na Cmentarzu Lyczakow-

córki. Kondycja majątkowa

w ,,Weselu Figaro". Gościnnie

van der Meere, którego poślubi-

To rzuci calą serię nut, atakowa-

skim pozostaly groby rodzinne

pp. Kleczkowskich musiala

występowala w Genui, Bolonii,

la w sierpniu 1875 r. w Wiedniu.

nych z zadziwiającą pewnością,

(grób matki Florentyny Klecz-

być zupelnie niezla, bowiem

to znowu podtrzymuje bez koń-

kowskiej, znajdujący się w kw.

w 1860 r. pani Flora nabyla

ca nutę nieslychanie wysoką,

7, już nie istnieje).

we Lwowie piękną kamieni-

którą intryguje publiczność, to

Zarzucano Wandzie Klecz-

cę przy ul. Trybunalskiej 10

znowu niespodziewanie, wraz

kowskiej, że nieprawnie po-

(dawny numer 61; mieścil się

z ruchem glowy, pelnym gracji

slugiwala się tytulem hrabiow-

tam przez lata hotel ,,Pod Trze-

i stanowczości przechodzi do

skim. W odróżnieniu od matki

ma Koronami" prowadzony

pierwotnego motywu. Pani Van

od początku swej scenicznej

przez Wilhelma Breitmayera).

der Meere traktuje także tak

kariery przedstawiala się jako

W ślady matki śpiewacz-

zwane ,,echa" o ustach zamknię-

,,de Kleczkowska" lub ,,de Bog-

ki poszla urodzona we Lwo-

tych w sposób wprowadzający

dani", poslugując się wizy-

wie córka, panna Wanda. Nie-

w prawdziwe zludzenie".

tówką z wizerunkiem korony

stety i tu ,,Encyklopedia teatru

Wystąpila w sali Kasyna

hrabiowskiej. Podczas proce-

polskiego" i inne źródla podają

Mieszczańskiego podczas kon-

su o dlugi, jaki wytoczono jej

blędną datę jej urodzenia, ,,od-

certu dobroczynnego na rzecz

w Wiedniu w 1875 r. (Wandę

mladzając" o cale 3 lata. Wikto-

rodziny po zmarlym Janie La-

sąd uniewinnil), byla to jedna

ria Wanda przyszla bowiem na

mie, zaśpiewala m.in. specjal-

z istotnych kwestii, jakie pod-

świat w kwietniu 1848 r. Dzie-

nie dla niej skomponowaną

noszono, wskazując przy tym,

ciństwo spędzila w majątku ro-

przez Marcelego Madejskiego

że jej ,,szlachetne urodzenie"

dziców w pow. sokalskim, a po

pieśń do slów Zaleskiego ,,Przy

nie wynika z metryki. No cóż,

śmierci ojca (1866) przeniosla

krosienkach", i wzięla udzial

póki co jedynym śladem ewen-

się wraz z matką do Lwowa.

w koncercie zorganizowanym

tualnego szlacheckiego pocho-

dzenia jest zapis w lwowskiej

Już jako podlotek występowala

przez Galicyjskie Towarzystwo

księdze metrykalnej przy ślu-

podczas kameralnych koncer-

Muzyczne ­ i pod batutą dy-

bie jej rodziców, gdzie przy na-

tów. Odziedziczoną po ojcu dość

rektora K. Mikulego ­ w gma-

zwiskach obydwojga zapisano

sporą sumkę przeznaczyla za

chu teatralnym.

,,magnificus dominus" i ,,ma-

zgodą matki na ksztalcenie glo-

Koncertów we Lwowie dala

gnifica domina". Dopiero jej za-

su i obydwie panie wyjechaly do

Wanda van der Meere kilka je-

mążpójście za Charlesa Ernesta

Wiednia. Brala lekcje u Wilhel-

sienią 1886 i na początku 1887

Ferdynanda Roberta hrabiego

miny van Hassel-Barth, Pauliny

r. Zorganizowany jej staraniem

van der Meere ze znanej, starej

Viardot-Garcia, Friedricha Wa-

w styczniu 1887 r. koncert na

belgijskiej rodziny arystokra-

gnera w Wiedniu, potem prof.

dochód Towarzystwa Bratniej

tycznej, ucięly wszelkie plotki.

Lambertiego w Mediolanie.

Pomocy Sluchaczy Politechniki

UL. TRYBUNALSKA WE LWOWIE, 1912 R.