5

nr 5 (417) |17­30.03.2023

Rozmowy Kuriera

www.kuriergalicyjski.com

Serducho i pamięć

Z szefem Lwowskiego

Kabaretu Artystycznego

,,Czwarta Rano"

SLAWOMIREM

GOWINEM rozmawiala

ANNA GORDIJEWSKA.

Kabaret Czwarta Rano, któ-

ry prowadzisz zainspirowal

urodziny Witolda Szolgini we

Lwowie. Skąd taki związek ka-

baretu z tą postacią?

1 RZĄD ZBIGNIEW CHRZANOWSKI (POŚRODKU); 2 RZĄD WITOLD

Nasz kabaret to nie tylko zespól slu-

SZOLGINIA (OD LEWEJ), KRYSTYNA CZECHOWICZ-JANICKA,

żący rozrywce. Od początku istnie-

JERZY JANICKI; 3 RZĄD ANDRZEJ HIOLSKI (OD LEWEJ), WANDA

nia chcemy coś opowiedzieć nie tylko

SZOLGINIA, (?), EWA HOLLANEK, BARBARA DUNIN, KS. JANUSZ

w piosence, ale także między piosen-

POPLAWSKI, ADAM HOLLANEK, ZBIGNIEW KURTYCZ; 4 RZĄD

kami przedstawić, choć bywa, że

KAZIMIERZ GÓRSKI

w lekkiej formie, coś wartościowego,

jakąś historię wartą wspomnienia,

utrwalenia. Latwiej to czasem zro-

bić w kabarecie niż w akademickim

wykladzie. Kabaret artystyczny to

forma, w której wiele można zmie-

ścić. Witold Szolginia jest autorem

w pewnym sensie fundamentalnym

w powojennym lwowskim piśmien-

nictwie. Przy tym wszechstronnym ­

felieton, gawęda, esej, wiersz. Oprócz

tego świetne rysunki. Wszystko to

w ogromnym wachlarzu tematycz-

nym ­ wśród ośmiu tomów ,,Tamte-

go Lwowa" znajdziemy przecież ten

poświęcony kościolom, obok zbioru

ukazującego batiarską, rozrywkową,

uśmiechniętą twarz miasta, zagląda-

jącą i do szynku, i do kabaretu. Moż-

WITOLD SZOLGINIA W WARSZAWSKIM MIESZKANIU,1994.

na powiedzieć, że Szolginia ,,wyży-

Z PRYWATNEGO ARCHIWUM ©KRZYSZTOF SZOLGINIA

się dzieje. Takie podwórkowe sensa-

wil" lwowskim slowem swoje, tulacze

narzędzia do otwierania serc i umy-

cje znaczą czasem więcej niż wielkie

pokolenie i rozbudzil apetyt na Lwów

naprawdę cenne trwa. Książki Witol-

no i sam Zbigniew Chrzanowski re-

slów. Kilka lat temu zaczęliśmy ro-

akademie, glębiej zapadają w pamięć.

w kolejnych generacjach. Jak mogli-

da Szolgini mają ponadto tę wartość

prezentuje kawal lwowskiej historii.

bić imprezy pod dawnym domem

I w serducho. A to byl przecież jedyny

byśmy nie uczcić jego jubileuszu.

najglębszą, że powstaly z potrzeby,

Znów nieco gdybając pozwolę so-

Mariana Hemara i dzisiaj określenie

oręż, którym w swojej obronie Lwo-

a nawet porywu serca, jeśli wziąć pod

bie przypuścić, że gdyby sam jubilat

,,podwórko Hemara" zaczyna funk-

Myślisz, że zasiadlby z uśmie-

wa dysponowal Witold Szolginia.

uwagę jak on sam wspominal impuls,

urządzal swoje urodziny we Lwowie,

cjonować w pewnych kręgach. Lwo-

chem na widowni?

I w jakimś sensie wygral. Bo to nie

który nim kierowal. Zawsze zatem

to Zbyszek znalazlby się wśród gości.

wianie, także dzisiejsi, jakoś ma-

jest broń porażająca, ale ostatecznie

W 1939 roku mial 16 lat, wcześniej

będą mialy przewagę nad publicysty-

Jadwiga, choć to calkiem inne pokole-

gicznie doceniają coś, o czym warto

zawsze zwycięska, jeśli się jej nie

byl raczej za mlody na ,,peleryniarza

ką historyczną, retro reportażem, czy

nie, niezmiennie - poprzez swoją wie-

śpiewać piosenkę na ulicy. Dlatego

lekceważy.

bohemy". Henryk Zbierzchowski,

różnej maści kompilacyjnymi wypra-

dzę, aurę, którą roztacza, wyrafino-

będziemy takie symboliczne śpiewki

przed wojną naczelny kabareciarz

cowaniami.Szolginia mial swój styl,

wane poczucie humoru ­ jawi nam się

urządzać w różnych, arcylwowskich

Tak, to prawda, jak w waszym

Lwowa dobiegal wtedy sześćdzie-

poparty prawdziwym talentem, przy

jako arcylwowianka. Któż inny mógl-

miejscach.

programie, w którym ,,Tolu

siątki, raczej by nie ,,kuleguwali".

tym wielki szacunek dla faktów, roz-

by lepiej wczuć się w strofy wiersza

zbrojny w serducho i pamięć

,,Dom pod żelaznym Lwem" ­

Apo 39. już kabaretowo w mieście nie

leglą i realną wiedzę. Te walory czy-

Szolgini?

glośno mówil o Lwowie i pisal".

tak miejsce swojego urodze-

bylo. Szolginia zatem przed wojną nie

nią jego dzielo na tyle oryginalnym, że

Tak, to prawda, atmosfera

nia określil Witold Szolginia.

Pamięć o Witoldzie Szolgini, to co

zajrzal osobiście ,,za kulisy szanta-

nielatwo będzie o ,,nowy model".

wieczoru byla arcylwowska.

Charakterystyczne  lwy  na

i jak pisal, uczy nas także tego, że

nu", ale w swoim pisarstwie z wielkim

Kabaret tym razem w pewnym

A dzień następny, pod domem

drzwiach kamienicy niestety

każde pokolenie powinno ,,bronić

sercem odnosil się do wszelkich uro-

sensie poszerzyl swoje grono,

przy Lyczakowskiej 137, skąd

nie przetrwaly.

Lwowa" na swój sposób. Świat się

ków ,,tamtego Lwowa".O Zbierzchow-

z jakiego powodu?

ten pomysl?

zmienia, ale wspominane tu często

skim, Hemarze pisal ze swadą i aten-

Tak, oczywiście żal tych lwów. Ale

serducho i pamięć muszą być czujne.

cją zdradzającą szczerą fascynację.

Chodzi zapewne o udzial Jadwigi Pe-

To taki symboliczny ,,iwent" ­ jak ma-

zwróćmy uwagę, że w pewnym sensie

I czynne.

Zakladam więc, że chodzilby do do-

chaty i Zbigniewa Chrzanowskiego?

wia dziś mlodzież. Kilkanaście minut

mialy szczęście do... Witolda Szolgi-

brego lwowskiego kabaretu. Może

No, to byloby prawdziwe wydarzenie,

,,dla serducha i pamięci", robiliśmy

ni, który przypisal im nieskończony

Dziękuję za rozmowę.

i nas by docenil. Zapędzam się jednak

gdyby kabaret rzeczywiście poszerzyl

to już jesienią pod domem Zbierz-

patronat nad swoim rodzinnym do-

Dziękuję z calego serducha, wszyst-

w ahistoryczne czy abiograficzne

swój sklad o tak wybitne osoby. Popro-

chowskiego. Po prostu chcemy, wedle

mem. Tu sięgamy istoty sprawy. Że-

kiego lwowskiego.

gdybanie. Dość powiedzieć, że Szol-

siliśmy przyjaciól z polskiego teatru

swoich możliwości, niejako szczepić

lazo wydaje się mocne, ale cóż, latwo

ginia byl osobowością tak wielowy-

o wzbogacenie tego wydarzenia z paru

tamten Lwów w dzisiejszym mieście,

znika.

Tamten Lwów

miarową, sądząc z jego twórczości, że

powodów. Po pierwsze Zbigniew znal

wśród sąsiadów, mieszkańców ulicy.

Zostaje pamięć

czcić go można zarówno w kabarecie

Witolda Szolginię osobiście. Co więcej

Ktoś przychodzi, ktoś patrzy z okna,

i serducho ­ to są te

i w kościele. Nic się tu nie wyklucza.

znal go w ważnym kontekście, mam na

ktoś o coś pyta... Wierzymy, że to

Różne dranie nam bujdy cisnęli,

Ba, nawet się zgadza ­ to jest wlaśnie

myśli szerszą znajomość środowiska

jakoś zostaje w świadomości, że to

że się Lwów w niepamięci rozplynie.

niezlomne kontynenty,

bardzo lwowskie, bardzo charakte-

,,tamtych lwowiaków". Polski teatr

mimo wszystko ważny i dobry znak.

Aliwo, pletli treli moreli,

na których żyją

rystyczne dla pokolenia ,,tamtych

korzystal poza tym z twórczości Wi-

Przychodzimy z piosenką, z humo-

TAMTEN LWÓW mial Witolda Szolginię!

wszystkie nasze

Lwowiaków". Potrafili trzymać się

tolda Szolgini w swoim repertuarze,

rem. To we Lwowie wciąż skuteczne

Dla syrdecznych przyjaciól byl Tolu

,,żelazne lwy". Bo oto

pryncypiów bez nudy i patosu.

i choć w świat musial iść z Lyczakowa,

przychodzimy pod

miasta bronil. Nie silą, nie w polu,

dom Szolgini, a na

Witold Szolginia pisal i opo-

lecz gdy kto lwowskie dzieje bajtlowal

wiadal o Lwowie w trudnych

drzwiach czeka lew

myśląc, że się historię zaklamie

czasach dla tej tematyki. Minę-

i cmentarna pochlonie ją cisza,

ozdobiony kwiatami.

lo ponad 30 lat odkąd wydawal

Tolu zbrojny w serducho i pamięć

Tak przywitala nas

swoje książki. Do dziś powstalo

glośno mówil o Lwowie i pisal.

pani Teofila Moskal,

wiele nowych, czy jego pisar-

Niech te księgi zostaną otwarte,

mieszkanka kamienicy

stwo przetrwa próbę czasu?

niech się snuje magiczna opowieść,

przy Lyczakowskiej 137.

To prawda, powstalo i powstaje wie-

wywolujmy raz lezką, raz żartem,

le nowych publikacji, jednak dzielo

duchy co żyją wciąż w TAMTYM LWOWIE

Pojawilo się kilku dalszych sąsiadów,

Szolgini jest szczególne. Po pierw-

ktoś przyszedl powiedzieć wiersz,

sze dobre pisarstwo nie ,,abgrejdu-

SLAWOMIR GOWIN

ktoś z przechodniów dopytywal co

je się" jak aplikacje w telefonie, to, co

KABARET CZWARTA RANO