8

nr 5 (417) |17­30.03.2023

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

5-lecie Centrum Polskiej Kultury ,,Odra-Niemen-Dniestr"

Pomimo wojny na Ukrainie

i Sybiracy. Docieramy do róż-

wielu miejscowych Polaków

nych miejsc, do Polaków. Przede

pozostalo w tym kraju i nadal

wszystkim do parafii polskich,

dzialają niektóre organizacje

do Domów Dziecka, bezpośred-

polskie. We Lwowie swoje

nio do domów naszych roda-

pięciolecie obchodzilo

ków. Ale wiemy, że nasi rodacy

Centrum Polskiej Kultury

dzielą się tym co przywozimy ze

Odra ­ Niemen ­ Dniestr.

swoimi sąsiadami oraz miesz-

Powstalo ono w środowisku

wdzięczni za te zbiórki, które

kańcami na wschodzie Ukra-

miejscowej mlodzieży ­

oni tam dla nas robili. Później to

iny. Chcę jeszcze podkreślić,

Polaków i osób pochodzenia

trafialo do Mościsk albo wprost

że pomagamy naszym Roda-

polskiego. Wzorują się oni na

do Lwowa. Dysponowaliśmy te

kom na Kresach Wschodnich,

dzialalności Stowarzyszenia

dary dla miejscowych Polaków

bo tu chodzi nie tylko o Ukra-

Odra-Niemen w Polsce

i dla potrzebujących na tere-

inę, pomagamy też Polakom na

i są teraz ich oddzialem

nie jest latwe, nawet jeśli mamy

dużo historii możemy poznać

nach wschodnich. Ten rok byl

Wileńszczyźnie, na Bialoru-

zagranicznym. Skupili

pewność, że na danym cmenta-

na żywo ­ zaznaczyla Krysty-

mega produktywnym, bo tyle

si, chociaż ostatnio z przyczyn

się glównie na pomocy

rzu są takie groby. Bywa, że ne-

na Frolowa. ­ Przyjeżdżamy na

tej pomocy przeszlo przez nasze

geopolitycznych  utrudniona

charytatywnej pozostalym

kropolia jest zaniedbana, a mo-

miejsce, odnajdujemy grób po-

ręce jak chyba w wielu innych

jest pomoc w tym kierunku. Za

w Ukrainie rodzinom

gila nie ma tablicy nadgrobnej

wstańca, ale na tym nasza praca

latach razem wziętych. Wcze-

dwa-trzy tygodnie jedziemy

polskim oraz poszukiwaniu

lub napis na niej jest nieczytelny.

się nie kończy. Zrobione zdję-

śniej byla tylko akcja ,,Rodacy

też do Rumunii, do Moldawii.

w terenie grobów powstańców

Zawsze cieszymy się, gdy na-

cie, posprzątane, oczyszczone.

Bohaterom", a wiadomo, że ta

Nasza akcja nazywa się ,,Roda-

styczniowych. Uroczyste

trafimy na poszukiwaną mogilę

Następnie zaczyna się praca

akcja jest podzielona na różne

cy Bohaterom". Skąd ta nazwa?

spotkanie poprowadzili prezes

lub gdy przypadkiem natkniemy

archiwalna. Trzeba znaleźć jak

kraje, dlatego część trafiala do

Jedenaście lat temu zaczęliśmy

Centrum Odra ­ Niemen ­

się na mogilę powstańca stycz-

najwięcej informacji. I tu do-

Litwy, część na Bialoruś, rów-

pomagać środowisku komba-

Dniestr Krystyna Frolowa

niowego. Tak bylo, gdy szukali-

wiadujemy się, co odbywalo

nież do kombatantów w Polsce

tantów, żolnierzom AK miesz-

i Michal Kuc.

śmy cmentarza w miejscowości

się na naszych terenach, co od-

i jakaś część do Lwowa. A w tym

kającym na Bialorusi. Z bie-

Milatyn Nowy, niedaleko Lwo-

bywalo się na terenach Polski,

roku, jak tylko wybuchla woj-

giem lat żolnierzy AK zostala

wa. Tu stare groby znajdują się

skąd ten czlowiek wziąl się tu

na, nasz Zarząd zaproponowal,

garstka i postanowiliśmy po-

KONSTANTY CZAWAGA

pomiędzy nowym ogrodzonym

u nas. Myślę, że jest to ciekawy

żeby rozpocząć akcję pomo-

magać wszystkim naszym ro-

­ Poznaliśmy się z Michalem

cmentarzem a częścią pochów-

przekaz historyczny, że możemy

cy Polakom tu mieszkającym,

dakom. Bo dla nas bohaterami

podczas projektu skierowanego

ków z czasów sowieckich. Na

wzbogacić swą wiedzę. Jest bar-

potrzebującym  Ukraińcom,

są już nie tylko ci, którzy wal-

do mlodzieży ,,Semper Polonia"

pierwszy rzut oka teren gęsto

dzo dużo grobów. Objechaliśmy

uchodźcom. To byly zbiórki rze-

czyli za naszą wolność podczas

i wtedy poznaliśmy też Wlad-

porośnięty drzewami, krzewa-

dopiero obwód lwowski. Bardzo

czowe, żywnościowe, pienięż-

drugiej wojny światowej i zaraz

ka Malawskiego ­ powiedziala

mi i wysoką trawą nie przy-

dużo grobów jest na Wolyniu. Są

ne. I udalo się. Od pierwszych

po niej, ale też wszyscy Polacy,

dziennikarzowi Kuriera Gali-

pominal cmentarza. A jednak.

groby w Kijowie, w Stanislawo-

dni, od pierwszego tygodnia

którzy mieszkają na Kresach

cyjskiego Krystyna Frolowa.

Zajrzeliśmy za pierwsze drzewa

wie. Kontaktujemy z miejsco-

wojny pierwsze busy już tra-

Wschodnich, pielęgnują język

­ Wladek już znal dzialalność

i krzaki, a wtedy naszym oczom

wymi organizacjami, bo może

fily do nas. Później byl marzec,

polski, kulturę polską, prze-

stowarzyszenia ,,Odra-Niemen"

ukazal się krzyż, a za nim kolejny

coś tam wiedzą. Albo szukamy

kwiecień. Pomimo wszystko

kazują wiedzę o Polakach na-

z Wroclawia i zaproponowal

nagrobek. Tylko z mozolem prze-

informacji w bazie powstańców,

udawalo się nam też inne ak-

stępnym pokoleniom, o dzie-

nam, by po raz pierwszy wy-

dzierając się przez tę dżunglę,

w bazie grobów Polaków.

cje przeprowadzać, jakieś pro-

dzictwie naszym narodowym,

jechać na wspólny projekt do

odchylając i lamiąc galęzie, mo-

Na pytanie kim są czlonko-

jekty robić. Podsumowując, rok

o żolnierzach walczących. Tak-

Polski. I tam wlaśnie poznali-

gliśmy posuwać się krok po kro-

wie organizacji, Krystyna Fro-

2022 i teraz przelom na 2023,

że dziękujemy serdecznie, że ta

śmy państwa Ilonę i Eugeniusza

ku i odkrywać kolejne nagrobki.

lowa odpowiedziala:

byl bardzo produktywny, bar-

polskość jest naprawdę w wielu

Gosiewskich, prezesów Stowa-

W pośpiechu odczytywaliśmy

­ To są przeważnie mlodzi

dzo udany pod względem tak

miejscach zauważalna. Będąc

rzyszenia. Bardzo mi się spodo-

napisy na nagrobkach, by zna-

ludzie, ale nie tylko. Są wszyscy

pomocy humanitarnej, jak i in-

we Lwowie czy w Mierzyńcu,

bala ta jedność i to co robią, to

leźć poszukiwaną mogilę. Aż tu

którzy chcą pomagać i zmierzać

nych projektów, jak chociażby

czy w Glinianach, czy na Wo-

ich powolanie. To że przeka-

nagle, calkiem przypadkiem,

w jednym kierunku z nami. Ten

projektu postania bazy grobów

lyniu ­ w wielu miejscach wi-

zują historię, ale nie w sposób

zamiast grobu ks. Justyna Kle-

rok byl trudny dla nas wszyst-

powstańców styczniowych.

dzimy tę polskość. Widzimy

książkowy, suchy, lecz robią

mensa Mielechowicza, uczest-

kich. Trudna byla decyzja, by tu

Obecny na obchodach Kry-

Polaków, którzy czują się Pola-

dla mlodzieży różne projekty.

nika powstania, który spocząl na

pozostać. Potrzeba też pomagać

stian Fila, prezes podkarpac-

kami i są z tego dumni. Dzięku-

Pomyśleliśmy, że może kiedyś

tym cmentarzu, dostrzegliśmy

innym. Jeśli już tu zostaliśmy

kiego oddzialu Stowarzyszenia

jemy serdecznie i naprawdę jest

również nam uda się robić coś

nagrobek uczestnika powsta-

i jesteśmy polską organizacją,

,,Odra ­ Niemen", w wywia-

to dla was wielki honor i wiel-

takiego. Bez zmuszania do ja-

nia z 1831 i 1863 roku Klemensa

mamy pomagać innym.

dzie dla Kuriera Galicyjskiego

ki zaszczyt, że możemy tutaj

kichś wplat czlonkowskich, ale

Bobrowskiego. Na skróty przez

Michal Kuc mieszka w Mo-

powiedzial:

cale rodziny spotykać, możemy

na zasadzie dobrowolności: kto

zarośla wróciliśmy do samo-

ściskach, przy granicy z Pol-

­ Jako środowisko ,,Odra ­

z wami przebywać i odrobinę

chce, niech pomaga i coś robi.

chodu po narzędzia, by uprząt-

ską, dlatego caly czas pomaga

Niemen" pomagamy naszym

radości dostarczyć z tą pacz-

W 2017 roku powstalo nasze

nąć teren wokól mogily, a tak-

uchodźcom, odbiera i przeka-

rodakom mieszkającym na Kre-

ką humanitarną. Samej paczki

stowarzyszenie. W tym czasie

że utorować ścieżkę do wyjścia

zuje pomoc humanitarną.

sach od jedenastu lat. Ja akurat

starczy na bardzo krótko. Każ-

dużo uczyliśmy się, poznawali-

z cmentarza. Odnaleźliśmy także

­ Pierwszy kontakt, który

prowadzę odzial podkarpac-

da jednak paczka zawiera nie

śmy innych i jestem naprawdę

grób poszukiwanego ks. Miele-

chlopaki lapali, to byl przeważ-

ki i wraz z eskalacją konflik-

tylko żywność, ale też ladunek

bardzo zadowolona, że również

chowicza, który zostal pocho-

nie ze mną bądź też ze Lwowem.

tu zbrojnego na Ukrainie sku-

emocjonalny, pamięć. Znak, że

u nas powstala taka organizacja

wany w niedalekim sąsiedztwie

Najwięcej w tym kierunku

piliśmy glownie nasz oddzial

my też o was pamiętamy. Nie

jak Centrum Polskiej Kultury

towarzysza broni z powstania

na początku pomagal oddzial

na pomocy naszym rodakom

sztuka powiedzieć w Polsce: je-

,,Odra ­ Niemen ­ Dniestr". My-

­ Klemensa Bobrowskiego. Oba

rzeszowski ze Stowarzysze-

mieszkającym na Ukrainie.

stem Polakiem. Sztuką jest pie-

ślę, że dobrze nam idzie wspól-

nagrobki zostaly uprzątnięte.

nia ,,Odra­Niemen", bo najbli-

Przez ostatni rok przywieźli-

lęgnować polskość na Kresach

praca z Glównym Oddzialem i tu

Zawiązaliśmy na nich bialo-

żej mają magazyny, do których

śmy już ponad 70 ton pomocy

Wschodnich. Dlatego jesteśmy

z miejscowymi organizacjami.

-czerwone wstążki, zapaliliśmy

pomoc trafiala z innych od-

humanitarnej. 99 procent prze-

dumni, że mamy takich wspa-

Michal Kuc przybliżyl obec-

znicze. Poza tym wprowadzili-

dzialów ­ mówil dalej Michal

szlo przez oddzial lwowski, któ-

nialych rodaków i że możemy

nym na sali jeden z kierunków

śmy wszystkie dane do bazy.

Kuc. ­ Z glównego oddzialu we

ry prowadzi nasza przyjaciólka

was tutaj odwiedzać.

dzialalności ­ opiekę nad miej-

Można ją zobaczyć na mapie.

Wroclawiu, z innych, z Ma-

Krystyna. Pomagają nam róż-

Centrum Kultury Polskiej

scami pamięci w ramach pro-

­Jest to bardzo ciekawy pro-

zowsza, z Malopolski, za co ser-

ne środowiska na Podkarpa-

,,Odra ­ Niemen ­ Dniestr"

jektu realizowanego przez Sto-

jekt, podczas którego bardzo

decznie dziękujemy. Jesteśmy

ciu ­ i harcerze, i żolnierze,

przyczynilo się też do dodruku

warzyszenie

Odra-Niemen,

monografii ,,Lwów w historii

Federację Patriotyczną, finanso-

i kulturze polskiej". Zaprezen-

wanego przez Kancelarię Preze-

towano tę książkę rodakom.

sa Rady Ministrów RP. Zajmują

­,,Odra ­ Niemen ­ Dniestr"

się poszukiwaniem i renowacją

jest mlodą organizacją, ale to co

grobów żolnierzy Wojska Pol-

zobaczyliśmy podczas prezen-

skiego oraz powstańców. Dolą-

tacji wskazuje, że jest organi-

czyli również do tworzenia Bazy

zacją prężną, mającą wiele cie-

Grobów Powstańców Stycznio-

kawych pomyslów, inicjatyw.

wych. Zostal przedstawiony fil-

Z okazji jubileuszu pięciolecia

mik o poszukiwaniu grobów.

od dnia powstania życzymy jej

­ Na cmentarzach w ma-

czlonkom dalszych sukcesów

lych miejscowościach na ziemi

i aby trwali w tym dziele, które

lwowskiej też możemy odnaleźć

prowadzą ­ powiedzial Bartosz

mogily powstańców ­ wyjaśnial

Szeliga, wicekonsul Konsulatu

Michal Kuc. ­ Poszukiwanie

Generalnego RP we Lwowie.