18

nr 5 (417) |17­30.03.2023

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

,,Najświeższe wzory, ceny rzetelne" ­

lwowska firma jubilerska ,,Jan Wojtych"

,,Obydwie te korony są chwalą

skladal się z 44 ażurowych

zlotnictwa lwowskiego, ze

ogniw, pośrodku których znaj-

szczerego zlota, 18. próby,

dowaly się na przemian orna-

ważą 1700 gramów. Sukienka

menty, godla handlu i Akademii

na obraz ze srebra 14. próby

(żaglowiec, laska Merkurego,

ważyla 10 kilogramów

kotwica i godlo z liter AHZ).

i 196 gram, zdobią ją

U dolu umocowane bylo za-

równie jak korony, gęsto

wieszenie ze srebra zlocone-

osadzone brylanty, granaty,

go i emaliowanego, w ksztalcie

alamandyny, ametysty, opale,

gwiazdy utworzonej na prze-

perly, rubiny, szmaragdy,

mian z czterech herbów Lwo-

szafiry, turkusy, topazy.

wa i tyluż godel Akademii.

Wartość samych koron i sukni

W jego środkowym okrąglym

oceniona na 40 000 koron,

niebiesko emaliowanym polu

zaś koszt przeksztalcenia

umieszczono żaglowiec srebrny

calości kaplicy wyniósl ponad

na falach morskich jako godlo

24 tysiące koron" ­ pisal

handlu zagranicznego. Srebr-

w opublikowanej w 1906 r.

na plakieta Krajowej Wysta-

książce ,,Jezuici w Polsce

wy Lotniczej miala wydlużony

porozbiorowej" ks. Stanislaw

ksztalt, przypominający nieco

REKLAMA FIRMY ,,JAN WOJTYCH" Z LAT 30.

Zalęski o zaprojektowanych

skrzydlo samolotu, z umiesz-

przez Antoniego Popiela,

Pracowni Jana Wojtycha

czoną centralnie sylwetką sa-

a wykonanych w 1905 r. przez

zlecano wykonanie, a czasami

molotu z biegnącym w poprzek

OBRAZ MATKI BOSKIEJ

lwowskiego zlotnika i jubilera

i zaprojektowanie również ju-

napisem ,,L.O.P.P." i poniżej na-

POCIESZENIA PO KORONACJI

Jana Wojtycha koronach

bileuszowych i pamiątkowych

lożonym herbem Lwowa, wy-

i sukience dla obrazu Matki

dalej już tylko pod szyldem ,,Jan

wieńców srebrnych. Z okresu

konanym w zloconym brązie

Boskiej Pocieszenia w kościele

Wojtych", prowadzil dlugie lata

sprzed I wojny światowej zna-

i emaliowanym. Rok 1938 byl

oo. jezuitów we Lwowie. A jako

swój sklep polączony z pra-

ny jest przede wszystkim je-

zresztą obfity w zlecenia dla

że zaklad p. Wojtycha ,,mozolil

cownią przy ul. Akademickiej

den ­ w formie dębowej galąz-

firmy ,,Jan Wojtych". W lutym

się niemalo", wynagrodzono

(Akademicka 8). Lata dlugie

ki, wedlug projektu i rysunku

na wniosek radnego J. Poratyń-

pana Jana sporą dość sumką

­ bowiem firma ,,Jan Wojtych"

prof. Tadeusza Rybkowskiego,

skiego zarząd miasta uchwalil

3.795 koron.

dzialala aż do wybuchu wojny

z którym na Obchody Grun-

ufundować ryngraf z herbem

w 1939 r., a po przerwie pod-

waldzkie w Krakowie w 1910 r.

Lwowa i zlożyć go jako wo-

czas okupacji sowieckiej jesz-

wyjechala delegacja Kola Lite-

tum w kościele Matki Boskiej

ANNA KOZLOWSKA-RYŚ

G

cze latach w 1941­44, w czasie

racko-Artystycznego ze Lwo-

Ostrobramskiej w podzięce za

dy Jan Wojtych przyje-

gdy Lwów znajdowal się pod

wa z zamiarem zlożenia na gro-

zlączenie miasta w Rzeczpo-

chal do Lwowa, byl już

niemiecką okupacją.

bie króla Wladyslawa Jagielly

spolitą. Przygotowanie projek-

Zawiadamiam

uprzejmie

dość znany w mieście

na Wawelu (obecnie w zbiorach

tu ryngrafu powierzono znów

moich laskawych odbiorców, że

jako zlotnik, m.in. z ,,mister-

Muzeum Narodowego w Kra-

R. Mękickiemu, a wykonanie

po rozwiązaniu spólki pozostaję

nie wykonanego" wedlug ry-

kowie). Inne dwa srebrne wień-

Kazimierzowi  Wojtychowi.

w tym samym lokalu. Prowadząc

sunku Juliusza Kossaka me-

ce, zamówione przez lwowski

Również ich wspólnym dzie-

powyższy interes w tem miejscu

dalu pamiątkowego wybitego

magistrat, zaprojektowal sam

lem byly ryngrafy wdzięczno-

przez lat sześć, pozyskalem za-

staraniem krakowskiego Kola

Wojtych. Pracownia wybija-

ści ufundowane przez 38. i 39.

ufanie w szerokich kolach sza-

Literacko-Artystycznego dla

la też medale klasyfikacyjne

Pulki Strzelców Lwowskich

nownej publiczności, zadaniem

twórców  ,,Choralu"  Korne-

dla konwiktu chyrowskiego ­

oraz Komitetu Obywatelskiego

więc mojem będzie zaufanie to

la Ujejskiego i Józefa Nikoro-

z monogramem ucznia z jednej

powstalego z inicjatywy Straży

nie tylko utrwalić, lecz poglębić

wicza (medal wybito w dwóch

strony i widokiem konwiktu od

Mogil Polskich Bohaterów.

bezwzględną rzetelnością. Naj-

wersjach: srebrnej i brązowej

wjazdu z częścią alei świerko-

Z chwilą wybuchu wojny

PLAKIETA PAMIĄTKOWA KRAJOWEJ

świeższe wzory, ceny rzetelne,

pozlacanej). Pan Jan byl rodem

wej i ogrodu (wg kompozycji ks.

we wrześniu 1939 r. firma ,,Jan

WYSTAWY LOTNICZEJ WE LWOWIE

wykonanie na naznaczony czas.

z Krakowa, synem mistrza rze-

A. Piątkiewicza) z drugiej.

Wojtych" zamknęla swoje po-

Dziękując za laskawe względy,

slońcem", ,,lelują" itp., zameczek

miosla stolarskiego, obywatela

W 27. rocznicę istnienia fir-

dwoje. Dopiero jesienią 1941 r.

polecam się nadal i pozostaję

zaś skopiowany z klamry uży-

miasta Krakowa ­ Teofila, ma-

my ­ zastanawiające, że nie byl

Kazimierz Wojtych mógl po-

z glębokiem poważaniem ­ Jan

wanej przez górali jako spin-

jącego swą pracownię przy ul.

to okrągly jubileusz ­ Jan Woj-

nownie otworzyć pracownię

Wojtych, zlotnik zaprzysiężo-

ka do koszuli. Gwiazdki zako-

św. Tomasza 31 i Jadwigi Mi-

tych ofiarowal na II Dom Tech-

i sklep. Dzialal do wiosny 1944 r.

ny, znawca i oceniciel sądowy,

piańskie, rozsiane tu i ówdzie,

kolajczyk. Z początku wszedl

ników 100.000 marek polskich,

Barbara Mękarska-Kozlowska

Lwów, Akademicka 6.

uzupelniają ozdobną calość,

w spólkę z dzialającym we

na cmentarz Obrońców Lwo-

w swoim dzienniku pod datą

która reprezentuje się okaza-

Lwowie od kilku lat zlotnikiem

W pracowni zlotniczej p.

wa ­ 50.000, na pomnik Ofiar

2 kwietnia tegoż roku zanoto-

le, przynosząc zaszczyt gustowi

i jubilerem, pochodzącym rów-

Wojtycha wykonana zostala

w Zloczowie ­ 20.000, na bursę

wala: ,,W calym Lwowie pani-

i artystycznym zdolnościom p.

nież z Krakowa, Franciszkiem

w 1904 r. pierwsza ­ jeśli wie-

im. św. Wojciecha ­ 15.000, na

ka. Wszędzie ludzie wyjeżdża-

Wojtycha". Do motywów zako-

Kwaśniewskim.  Pracownię

rzyć lwowskiej prasie ­ cu-

okręgowe Towarzystwo Szkoly

ją jak wariaci (...) straszono, że

i sklep prowadzili wspólnie od

kierniczka w stylu zakopiań-

piańskich sięgnąl też Jan Woj-

Ludowej ­ 5000, a na odbudowę

we Lwowie będzie ewakuacja,

skim. Zwykla kasetka srebrna,

1896 r. przy ul. Akademickiej

tych w zaprojektowanym przez

zniszczonego kościola w Luto-

że będzie drugi Stalingrad, slo-

wagi póltora funta, ozdobiona

6. W sklepie oferowali nie tyl-

siebie w 1909 r. lańcuchu bi-

wiskach ­ 15.000. Nawet mając

wem, że gruzy z miasta zostaną.

jest na wierzchu artystycznie

ko biżuterię i galanterię stolo-

skupim, oraz ­ jak zapewnial

na względzie spadek marki pol-

Ale jechać na zachód, to znaczy

ulożonym bukiecikiem z liści

wą. Koneserzy mogli tu znaleźć

w reklamach ­ w wielu ,,dro-

skiej i inflację, to jednak datki

do obozów, gdy tam zameldo-

i kwiatu dziewięciornika, ostu,

i lite pasy kontuszowe, i guzy

biazgach" ze srebra i zlota, jed-

w porównaniu z innymi ofia-

wanych po pierwszym stycz-

którego piękne liście slużą lu-

srebrne do kontuszy, niekie-

nakże projektując i wykonując

rodawcami byly dość znaczne.

nia 1944 biorą do lagrów? (...)

dowi zakopiańskiemu za wzór

dy karabelę, i... obrazy (wia-

w tym samym roku monstran-

Po śmierci Jana Wojtycha

Pani Wojtychowa, żona jubi-

do  motywów  zdobniczych.

domo np. iż w ich ofercie byly

cję dla budującego się we Lwo-

w 1930 r. firmę przejąl syn, Ka-

lera [Jadwiga z Kraśnieńskich,

Boczne ściany, również ozdo-

swego czasu akwarele Artu-

wie kościola pw. św. Elżbie-

zimierz (ur. 1907), prowadząc ją

żona Kazimierza], uciekla do

bione motywami zakopiański-

ra Grottgera). Wspólny interes

ty, utrzymal ją ,,w stylu czysto

dalej pod szyldem ,,Jan Wojtych".

Krakowa, tam zaplacila 20.000

mi, a mianowicie ,,wschodzącem

jednakże nie ukladal się zbyt

gotyckim".

Z wyrobów jego pracowni z lat

za zameldowanie, a potem mąż

pomyślnie. W 1898 r. zlotnicy

30. przypomnieć należaloby

musial dać drugie tyle, aby

,,z powodu zastoju w intere-

przede wszystkim dwa: stylo-

mogla wrócić z obozu do Lwo-

sach" ­ jak bez ogródek poda-

wy lańcuch rektorski ze srebra

wa (...)". Państwo Wojtychowie

wali w anonsach prasowych,

dla Akademii Handlu Zagra-

w końcu jednak Lwów opuścili

zaczęli oferować zarówno swo-

nicznego we Lwowie, o którym

i osiedli w Krakowie. Historia

ją biżuterię jak i towar gotowy

pisano jako o ,,chlubnym świa-

zamknęla kolo. Kazimierz i Ja-

,,po cenach niezwykle niskich".

dectwie zlotnictwa lwowskie-

dwiga Wojtychowie spoczęli po

A może to byl jednak tylko za-

go", i pamiątkową plakietę Kra-

latach na Cmentarzu Rakowic-

bieg reklamowy? Spólka prze-

jowej Wystawy Lotniczej we

kim w Krakowie ­ w grobowcu

trwala do 1902 r., rozwiązując

Lwowie. Obydwa z roku 1938.

pochowanej obok babki ojczy-

ją wspólnicy rozeszli się po-

Lańcuch wykonany wedlug

stej Kazimierza, Jadwigi z Mi-

dobno w niezgodzie. Pan Jan,

projektu Rudolfa Mękickiego,

kolajczyków Wojtychowej.

REKLAMA FIRMY ,,JAN WOJTYCH"