32

nr 5 (417) |17­30.03.2023

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Tu, gdzie Szczepanowski zarobil miliony

Oksana Mykytiuk,

najlepszych ówczesnych uniwersytetach

malarka-amator

w świecie. Pracowal w brytyjskim mini-

sterstwie ds. Indii. Gdy przyjechal do Ga-

z miejscowości

licji, otworzyl kopalnię nafty w Swobodzie

Peczeniżyn na

Ranguskiej i zdecydowal wybudować rafi-

Przykarpaciu odtwarza

nerię w Peczeniżynie, gdzie znalazl wolne

na plótnie stare,

ziemie. W 1883 r. w uroczysku Jarszyca

otwarto rafinerię nafty i sprzedawano ją

z polskimi napisami

w calej Europie. Pracowalo tu ponad 500

budowle z pocztówek

robotników, którzy przerabiali od 600 do

i zdjęć okresu

1000 stu- i trzystulitrowych beczek nafty.

międzywojennego.

Do wywozu oczyszczonej nafty Stanislaw

artystka. Po powrocie do domu zabrala

Szczepanowski przelożyl kolej z Kolomyi

W ten sposób, jak

się do malowania i studiowania historii.

do Peczeniżyna. Wybudowano na niej

powiada, zachowuje

dwa mosty. Do tego karpackiego zakątka

­ Przed wojną wcale nie zastanawialam

historię swej

zaczęli zjeżdżać inżynierowie, robotnicy,

się nad historią mojej malej ojczyzny. Po

miejscowości.

handlarze i po prostu ludzie szukający za-

wybuchu wojny zaczęlam myśleć o losach

Ukrainy, o mojej miejscowości ­ przyznaje

robku z calej Europy. Peczeniżyn zaczęto

Oksana. Aby dowiedzieć się więcej o Pe-

nazywać ,,miasteczkiem milionerów".

SABINA RÓŻYCKA

Niestety, centrum przemyslowym Pe-

czeniżynie, poszla do biblioteki i odnalazla

czeniżyn nie zostal, bo Stanislaw Szcze-

Oksana nauczyla się malować sama.

stare pocztówki. Postanowila odtworzyć

panowski przez nierzetelnych partnerów

je na papierze. Z czasem zaczęla prosić

Z wyksztalcenia jest księgową, chociaż

swoich sąsiadów o stare zdjęcia, chociaż

zbankrutowal i zaciągnąl kredyty, których

ten zawód nigdy jej się nie podobal. Bardzo

takich nie zachowalo się wiele.

nie mógl splacić. Zmarl w nędzy i pocho-

chciala zdobyć wyksztalcenie artystycz-

wany zostal na Cmentarzu Lyczakowskim.

ne ­ zostać malarką, ale nie miala takiej

Pocztówki kopiowala na plótnie pre-

Rafineria w wyniku sądów znalazla się

możliwości. W latach 1990., gdy studiowa-

uczyć. W jej sytuacji stalo się to ratun-

cyzyjnie, z dokladnością do najdrobniej-

w rękach przedsiębiorcy Gutmana z Wied-

kiem. Gdy wrócila ze szpitala, urządzi-

szych detali, odtwarzala nawet stare

la, wyksztalcenie księgowej uważano za

la w domu miejsce pracy, gdzie spędza

polskie napisy. Pocztówki byly z prze-

nia i dzialala do 1928 r. W czasie II wojny

prestiżowe i dochodowe. Malować zaczę-

większość czasu. Maluje przyrodę, tworzy

lomu XIX­XX wieków ­ z okresu wspól-

światowej Niemcy zbombardowali i spalili

la... dzięki cierpieniom z powodu choroby

ostatnie, przygotowane do wysylki beczki

pisanki, bombki na choinkę, maluje na ścia-

nej polsko-ukraińskiej historii miejsco-

i klopotów rodzinnych. Dlugo chorowala

z naftą Mosty kolejowe wysadzono w po-

nach i na plótnie. Podczas wojny zaintere-

wości. Jak twierdzi Oksana, historia jej

i prawie rok byla w szpitalu.

wietrze, a tory zostaly rozebrane w latach

­ Zrozumialam, że życie szybko mija

sowala się też historią swej miejscowości.

miejscowości jest nadzwyczaj bogata.

1950. Po zabudowaniach widniejących na

­ Po wybuchu wojny wyjechalam z cór-

W średniowieczu byl tu drewniany za-

i pewnego dnia może mnie już nie być ­

pocztówkach, niestety, nie pozostalo śladu.

kami do Polski, bo obawialam się tego, co

mek, klasztor bazylianów, cerkiew, któ-

mówi artystka. ­ A przecież jeszcze nie

W miejscu, gdzie byla warzelnia soli, za-

może się dalej wydarzyć­ opowiada Ok-

rą kozacy przywieźli z Wielkiej Ukrainy,

zrealizowalam swoich marzeń i nic nie zro-

chowaly się solanki, zaś w budynku gminy

sana Mykytiuk. ­ Zostalyśmy tak dobrze

drewniana synagoga w huculskim stylu

bilam dla ludzi.

obecnie mieści się biblioteka.

­ niestety to wszystko spalili Turcy. Pe-

Przed sześciu laty Oksana zobaczyla

przyjęte, że kiedy wspominam swój pobyt

Swoje prace Oksana umieścila w spe-

czeniżyn posiadal prawo magdeburskie,

w Internecie lekcje rysunku i zaczęla się

w sąsiednim państwie, lzy mi się cisną na

cjalnym albumie. Nie są duże ­ 15 x 20 cm.

oczy. Nikt nigdzie tak serdecznie nas nie

swój herb i ratusz. Miejscowość, po tym,

Nad każdym dzielem Oksana pracuje od 2

przyjmowal, nie wspólczul, nie pomagal.

jak otwarto tu przed 140 laty najwięk-

do 5 dni.

W  Polsce  Oksana  opracowala

szą w Austro-Węgrzech rafinerię nafty,

­ W czasie wojny większość ludzi jest

w kuchni ­ po prostu nie chciala siedzieć

stala się znana. Tutaj mieszkal i dzialal

w stresie. Ja swoje napięcie emocjonalne

w domu i czekać na pomoc. Największym

największy magnat naftowy Stanislaw

przemieniam na obrazy i studiuję naszą

Szczepanowski.

przeżyciem i duchowym wzlotem sta-

wspólną polsko-ukraińską historię ­ wy-

la się dla Oksany wizyta na Jasnej Górze

Byl dobrym fachowcem oraz wspania-

znaje artystka

w Częstochowie.

lym ekonomistą, chemikiem, politykiem,

potrafil prowadzić pertraktacje. Studio-

­ Siedzialam w kaplicy i milczalam,

ZDJĘCIA ZE ZBIORÓW

czulam się lekka i spokojna ­ wspomina

wal w Wiedniu, Paryżu i Londynie ­ na

OKSANY MYKYTIUK

Partnerzy medialni